Η έντονη άνοδος στην τιμή του πετρελαίου κίνησης έχει αρχίσει να γίνεται αισθητή στην ελληνική αγορά, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος μετακίνησης, μεταφορών και παραγωγής. Μέσα σε λιγότερο από δυόμισι μήνες, το ντίζελ έχει καταγράψει αύξηση που προσεγγίζει το 30%, με την τιμή του να έχει πλέον ξεπεράσει το κρίσιμο όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο.
Στις 12 Σεπτεμβρίου, η μέση πανελλαδική τιμή του πετρελαίου κίνησης διαμορφώθηκε στα 2,10 ευρώ το λίτρο, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων. Στις 30 Ιουνίου, η αντίστοιχη τιμή βρισκόταν κοντά στα 1,62 ευρώ το λίτρο.
Η μεταβολή είναι ιδιαίτερα μεγάλη: μέσα σε περίπου δυόμισι μήνες η επιβάρυνση πλησιάζει τα 50 λεπτά ανά λίτρο, δηλαδή περίπου 30%.
Νέα άνοδος μέσα στον Σεπτέμβριο
Η ανοδική πορεία δεν περιορίζεται στη σύγκριση με τις αρχές του καλοκαιριού. Μόνο από τις 31 Αυγούστου, το πετρέλαιο κίνησης έχει ακριβύνει κατά περίπου 8 λεπτά το λίτρο, επιβεβαιώνοντας ότι η πίεση στις τιμές παραμένει ισχυρή.
Οι τιμές στις αντλίες δεν ακολουθούν πάντοτε άμεσα και στον ίδιο βαθμό τις μεταβολές των διεθνών τιμών πετρελαίου. Στην τελική διαμόρφωσή τους παίζουν ρόλο οι τιμές των έτοιμων πετρελαϊκών προϊόντων στη Μεσόγειο, η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, τα διαθέσιμα αποθέματα, αλλά και ο χρόνος που απαιτείται ώστε οι νέες τιμές να περάσουν από τα διυλιστήρια στη χονδρική και τελικά στα πρατήρια.
Γιατί το ντίζελ βρίσκεται στο επίκεντρο
Το πετρέλαιο κίνησης έχει ιδιαίτερη σημασία για την οικονομία, καθώς δεν αφορά μόνο τα ΙΧ αυτοκίνητα.
Το ντίζελ και τα υπόλοιπα μεσαία αποστάγματα αντιστοιχούν σχεδόν στο 30% της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου, γεγονός που καθιστά τις διακυμάνσεις των τιμών τους κρίσιμες για ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας.
Στην Ελλάδα, η άνοδος του ντίζελ επηρεάζει ιδιαίτερα τον πρωτογενή τομέα και τους αγρότες, καθώς το πετρέλαιο αποτελεί βασικό λειτουργικό κόστος για γεωργικά μηχανήματα και μεταφορές προϊόντων.
Εάν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, η επιβάρυνση μπορεί σταδιακά να μεταφερθεί στο κόστος μεταφοράς και παραγωγής και, τελικά, στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Επιδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο τον Σεπτέμβριο
Για τον Σεπτέμβριο παραμένει σε ισχύ η κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία ανέρχεται σε 10 λεπτά ανά λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ.
Το δημοσιονομικό κόστος του συγκεκριμένου μέτρου για τον μήνα εκτιμάται περίπου στα 30 εκατ. ευρώ, με στόχο να περιοριστεί μέρος της επιβάρυνσης που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Παράλληλα, η HELLENiQ ENERGY έχει παρατείνει έως τις 30 Σεπτεμβρίου την έκτακτη έκπτωση που εφαρμόζει στην αμόλυβδη βενζίνη και στο ντίζελ. Η έκπτωση αντιστοιχεί περίπου σε 10 λεπτά ανά λίτρο στην αμόλυβδη και σε 5 λεπτά ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, υπολογιζόμενη στην τελική τιμή.
Το κρίσιμο όριο των 2 ευρώ
Για την ελληνική αγορά, το πρώτο σοβαρό τεστ έχει ήδη εμφανιστεί στις αντλίες. Το ντίζελ κοστίζει πλέον σχεδόν 50 λεπτά περισσότερο ανά λίτρο σε σχέση με τα τέλη Ιουνίου.
Το επόμενο κρίσιμο ζήτημα είναι η διάρκεια των υψηλών τιμών.
Εάν το πετρέλαιο κίνησης παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, οι επιπτώσεις δύσκολα θα περιοριστούν στο κόστος ενός γεμίσματος. Μεταφορές, γεωργική παραγωγή και επιχειρηματικά κόστη είναι πιθανό να δεχθούν μεγαλύτερες πιέσεις, δημιουργώντας τον κίνδυνο οι αυξήσεις να περάσουν ευρύτερα στην οικονομία.
Πιερρακάκης: «Θα είμαστε δίπλα σε κάθε πολίτη αν χρειαστεί»
Στις εξελίξεις γύρω από τις τιμές της ενέργειας αναφέρθηκε και ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί τη μεταβλητότητα και διαθέτει τόσο εθνικά όσο και ευρωπαϊκά εργαλεία παρέμβασης.
Όπως ανέφερε:
«Θα είμαστε δίπλα σε κάθε πολίτη αν χρειαστεί», σημειώνοντας ότι δεν θέλει ούτε να προεξοφλήσει ούτε να υποτιμήσει το ενδεχόμενο ενός δύσκολου χειμώνα.
Ο υπουργός τόνισε ακόμη ότι υπάρχει μεταβλητότητα στις τιμές, η οποία παρακολουθείται, και υπογράμμισε πως έχουν διαμορφωθεί εθνικά και ευρωπαϊκά εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν εφόσον καταστεί αναγκαίο.
Άποψη: Το ερώτημα πλέον για καταναλωτές, επαγγελματίες και παραγωγούς δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα αυξήθηκε η τιμή του ντίζελ, αλλά για πόσο διάστημα θα παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα. Μια παρατεταμένη παραμονή πάνω από τα 2 ευρώ ανά λίτρο θα μπορούσε να μετατρέψει την ενεργειακή επιβάρυνση σε ευρύτερη πίεση στο κόστος παραγωγής και στις τιμές.
