Η Θεσσαλία ζητά άμεση στήριξη για τους χαλαζόπληκτους αγρότες – Στο επίκεντρο οι αποζημιώσεις, η πρόληψη και η επόμενη ημέρα
Η αγροτική παραγωγή της Θεσσαλίας βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με τις συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων, καθώς οι εκτεταμένες χαλαζοπτώσεις του Ιουλίου προκάλεσαν σημαντικές ζημιές σε καλλιέργειες της Περιφερειακής Ενότητας Λάρισας. Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον, η Περιφέρεια Θεσσαλίας και ο Δήμος Τυρνάβου προχώρησαν σε συντονισμένη παρέμβαση προς τη διοίκηση του ΕΛΓΑ, θέτοντας ως βασική προτεραιότητα την επιτάχυνση των αποζημιώσεων και τη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου πλαισίου προστασίας της αγροτικής παραγωγής.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε με τον πρόεδρο του ΕΛΓΑ Ανδρέα Λυκουρέντζο, παρουσία του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, του Δημάρχου Τυρνάβου Στέλιου Τσικριτσή, στελεχών του Οργανισμού, εκπροσώπων της Περιφέρειας και προέδρων αγροτικών συνεταιρισμών. Κοινός στόχος ήταν να παρουσιαστεί με τεκμηριωμένο τρόπο το εύρος των ζημιών και να κατατεθούν συγκεκριμένες προτάσεις που θα δώσουν άμεση οικονομική ανάσα στους παραγωγούς.
Οι περιοχές που υπέστησαν τις μεγαλύτερες απώλειες
Η εικόνα που παρουσιάστηκε στη διάρκεια της συνάντησης αποτυπώνει το μέγεθος της καταστροφής.
Στον Δήμο Τυρνάβου, κυρίως στις περιοχές Δαμασίου, Πλατανουλίων και Δένδρων, αλλά και σε τμήμα της κτηματικής περιφέρειας του Τυρνάβου, επλήγησαν σοβαρά αμπελώνες, αχλαδιές, ροδακινιές, αμυγδαλεώνες και άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες, ενώ ζημιές καταγράφηκαν και σε ετήσιες καλλιέργειες.
Στην επαρχία Ελασσόνας, οι χαλαζοπτώσεις έπληξαν περιοχές όπως η Ποταμιά, το Κεφαλόβρυσο, το Παλαιόκαστρο, ο Ευαγγελισμός, η Μαγούλα, το Αμούρι και το Δομένικο, προκαλώντας σοβαρές απώλειες σε καπνό, αμπέλια, αμυγδαλιές και αροτραίες καλλιέργειες.
Αντίστοιχα, στον Δήμο Κιλελέρ σημειώθηκαν σημαντικές ζημιές σε βαμβάκι, καλαμπόκι, βιομηχανική τομάτα και φιστικιές, ενώ στις περιοχές Τερψιθέας και Ελευθερών του Δήμου Λαρισαίων οι απώλειες επικεντρώθηκαν κυρίως στις καλλιέργειες βαμβακιού και καλαμποκιού.
Για πολλές εκμεταλλεύσεις, η φετινή παραγωγή έχει υποστεί καθοριστικό πλήγμα, γεγονός που δημιουργεί έντονη ανησυχία για τη βιωσιμότητα των αγροτικών νοικοκυριών.
Το υπόμνημα της Περιφέρειας με συγκεκριμένες παρεμβάσεις
Ο Περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας παρέδωσε στη διοίκηση του ΕΛΓΑ αναλυτικό υπόμνημα, στο οποίο περιλαμβάνονται προτάσεις τόσο για την άμεση αντιμετώπιση των συνεπειών όσο και για τη μακροπρόθεσμη θωράκιση της παραγωγής απέναντι στην κλιματική κρίση.
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων περιλαμβάνονται:
- επιτάχυνση της καταγραφής των ζημιών και άμεση καταβολή προκαταβολών και αποζημιώσεων,
- πλήρης εφαρμογή της νέας νομοθετικής ρύθμισης που εντάσσει τις χαλαζόπληκτες περιοχές του Ιουλίου 2026 στο ειδικό καθεστώς αποζημιώσεων που εφαρμόστηκε μετά την κακοκαιρία «Daniel»,
- ειδική εισοδηματική στήριξη για όσους παραγωγούς αναγκάζονται να προχωρήσουν σε ανασύσταση δενδρωδών καλλιεργειών,
- ενεργοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής,
- ενίσχυση των προγραμμάτων ενεργητικής προστασίας με χρηματοδότηση έως και 100% για εγκατάσταση αντιχαλαζικών διχτυών και σύγχρονων συστημάτων προστασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε επίσης στην ανάγκη επικαιροποίησης του πίνακα ασφαλιζόμενων αξιών του ΕΛΓΑ, ώστε οι αποζημιώσεις να αντανακλούν τις πραγματικές αποδόσεις των καλλιεργειών και το σημαντικά αυξημένο κόστος παραγωγής των τελευταίων ετών.
Τι αλλάζει με το νέο καθεστώς αποζημιώσεων
Σύμφωνα με την ενημέρωση που παρείχε ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ, η πρόσφατη τροπολογία επιτρέπει την εφαρμογή του ίδιου ευνοϊκού πλαισίου που είχε χρησιμοποιηθεί μετά τις καταστροφές από την κακοκαιρία «Daniel».
Αυτό σημαίνει ότι για τις πληγείσες περιοχές προβλέπονται:
- αποζημίωση στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας,
- κατάργηση του ανώτατου ορίου αποζημίωσης,
- δυνατότητα καταβολής προκαταβολής που μπορεί να φτάσει στο 65% της εκτιμώμενης αποζημίωσης, αμέσως μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αναμένεται να μειώσει σημαντικά τον χρόνο αναμονής των παραγωγών για την οικονομική τους ενίσχυση.
Η κλιματική κρίση αλλάζει τα δεδομένα στον πρωτογενή τομέα
Πέρα από την αποκατάσταση των ζημιών, στη συνάντηση αναδείχθηκε έντονα το ζήτημα της πρόληψης.
Οι συνεχόμενες χαλαζοπτώσεις, οι παγετοί και τα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα επιβεβαιώνουν ότι η αγροτική παραγωγή χρειάζεται πλέον μόνιμες επενδύσεις σε σύγχρονα συστήματα προστασίας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια Θεσσαλίας ανακοίνωσε ότι το επόμενο διάστημα θα διοργανώσει ειδική ενημερωτική ημερίδα για τους παραγωγούς, παρουσιάζοντας τεχνολογίες ενεργητικής προστασίας, όπως τα διπλής λειτουργίας αντιχαλαζικά δίχτυα που μπορούν να προστατεύουν τις καλλιέργειες τόσο από το χαλάζι όσο και από τον παγετό, καθώς και τις διαθέσιμες δυνατότητες χρηματοδότησης μέσω της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Το μεγάλο στοίχημα
Η συνάντηση δεν περιορίστηκε μόνο στη διαχείριση μιας ακόμη φυσικής καταστροφής. Ανέδειξε την ανάγκη μετάβασης σε ένα διαφορετικό μοντέλο προστασίας της ελληνικής γεωργίας, όπου οι γρήγορες αποζημιώσεις θα συνδυάζονται με ουσιαστικά μέτρα πρόληψης.
Για τους παραγωγούς της Λάρισας, η άμεση οικονομική ενίσχυση αποτελεί σήμερα προϋπόθεση επιβίωσης. Ωστόσο, η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η πραγματική ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα θα εξαρτηθεί από τις επενδύσεις σε σύγχρονες υποδομές προστασίας, την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος αποζημιώσεων του ΕΛΓΑ.
Η Θεσσαλία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης και οι αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποτελέσουν σημείο αναφοράς για τον τρόπο με τον οποίο θα προστατευθεί συνολικά η ελληνική αγροτική παραγωγή τα επόμενα χρόνια.
