Η Θεσπρωτία δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη αγροτική περιοχή της χώρας. Αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η ελληνική περιφέρεια μπορεί να μετατρέψει τα φυσικά της πλεονεκτήματα σε ισχυρό αναπτυξιακό κεφάλαιο. Αυτό ήταν και το βασικό μήνυμα που μετέφερε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς, κατά την επίσκεψή του στον νομό, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση της πρωτογενούς παραγωγής με την καινοτομία, τη μεταποίηση και τις διεθνείς αγορές.
Η παρουσία του στη Θεσπρωτία δεν περιορίστηκε σε μια εθιμοτυπική επίσκεψη. Οι συναντήσεις με παραγωγούς, εκπροσώπους επιχειρήσεων, συνεταιρισμών και φορέων του αγροδιατροφικού τομέα είχαν ουσιαστικό χαρακτήρα, καθώς στο επίκεντρο βρέθηκαν τα πραγματικά προβλήματα αλλά και οι αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής.
Η προστιθέμενη αξία ως η μεγάλη πρόκληση
Το βασικό μήνυμα της κυβερνητικής πολιτικής, όπως παρουσιάστηκε, δεν αφορά αποκλειστικά την αύξηση της παραγωγής. Αντίθετα, στόχος είναι η παραγωγή ελληνικών προϊόντων με μεγαλύτερη εμπορική αξία, μέσα από:
- πιστοποιήσεις ποιότητας,
- σύγχρονη τυποποίηση,
- επενδύσεις στη μεταποίηση,
- δημιουργία ισχυρών ελληνικών brands,
- εξωστρέφεια και διείσδυση σε απαιτητικές διεθνείς αγορές.
Πρόκειται για μια στρατηγική που επιχειρεί να μεταφέρει το ελληνικό αγροδιατροφικό προϊόν από τη λογική της ποσότητας στη λογική της αξίας, αυξάνοντας το εισόδημα των παραγωγών χωρίς να απαιτείται απαραίτητα μεγαλύτερη παραγωγική επιβάρυνση.
Η παραγωγική ταυτότητα της Θεσπρωτίας
Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα ο νομός αποδεικνύει ότι διαθέτει ένα ιδιαίτερα διαφοροποιημένο παραγωγικό μοντέλο.
Οι κλημεντίνες αποτελούν τη ναυαρχίδα των εξαγωγών, με ετήσια παραγωγή περίπου 60.000 τόνων, ενώ σημαντική είναι και η παραγωγή πορτοκαλιών και ακτινιδίων. Παράλληλα, δυναμική παρουσία διατηρούν:
- το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο,
- τα τυροκομικά προϊόντα,
- το μέλι,
- τα αρωματικά φυτά και τα βότανα,
- η τοπική οινοπαραγωγή.
Η ποικιλομορφία αυτή μειώνει τον επιχειρηματικό κίνδυνο για την τοπική οικονομία και δημιουργεί σημαντικές προοπτικές για ανάπτυξη προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Κτηνοτροφία: Ανθεκτικότητα απέναντι στις ζωονόσους
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον κτηνοτροφικό τομέα, ο οποίος συνεχίζει να αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας της Θεσπρωτίας.
Περισσότερες από 1.000 μονάδες βοοειδών και 1.200 εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων διατηρούν σχεδόν 200.000 ζώα, συμβάλλοντας σημαντικά στην τοπική παραγωγή.
Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα η περιοχή παραμένει χωρίς επιβεβαιωμένο κρούσμα ευλογιάς των αιγοπροβάτων θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς αποτυπώνει την αποτελεσματική συνεργασία παραγωγών και κτηνιατρικών υπηρεσιών, αλλά και την αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας.
Σαγιάδα: Ένα ευρωπαϊκό κέντρο υδατοκαλλιέργειας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο κλάδος των υδατοκαλλιεργειών στη Σαγιάδα, ο οποίος αποτελεί έναν από τους πλέον εξωστρεφείς παραγωγικούς τομείς της χώρας.
Η περιοχή φιλοξενεί:
- 15 επιχειρήσεις,
- 27 μονάδες εκτροφής θαλάσσιων ψαριών,
- 8 μονάδες καλλιέργειας οστράκων,
- τη μοναδική μονάδα παραγωγής μαύρης γαρίδας στην Ευρώπη.
Η συνολική παραγωγή ξεπερνά τους 13.000 τόνους, αντιστοιχώντας περίπου στο 9% της ελληνικής παραγωγής, ενώ περισσότερο από το 90% των προϊόντων κατευθύνεται στις διεθνείς αγορές.
Με κύκλο εργασιών που αγγίζει τα 110 εκατομμύρια ευρώ και περισσότερες από 1.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας, ο συγκεκριμένος κλάδος αποτελεί παράδειγμα του πώς η εξωστρέφεια μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης για μια ολόκληρη περιφέρεια.
Επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ στον πρωτογενή τομέα
Η κυβερνητική στρατηγική συνοδεύεται από σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω:
- του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής,
- του Προγράμματος Αλιείας, Υδατοκαλλιέργειας και Θάλασσας 2021-2027.
Στη Θεσπρωτία βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη οκτώ επενδυτικά έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 6 εκατομμυρίων ευρώ, με δημόσια χρηματοδότηση που ξεπερνά τα 3,7 εκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα, υλοποιείται το πρόγραμμα «Θησαυροί στη Θάλασσα της Θεσπρωτίας – Ψαρεύοντας στις γεύσεις και στον πολιτισμό», το οποίο συνδέει την αλιευτική παραγωγή με τον τουρισμό και τη γαστρονομία, ενισχύοντας το τοπικό αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Από την επιδότηση στην ανταγωνιστικότητα
Ένα από τα πιο ουσιαστικά στοιχεία της επίσκεψης ήταν η έμφαση στη μετάβαση από το μοντέλο της απλής οικονομικής ενίσχυσης σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που βασίζεται στην ανταγωνιστικότητα.
Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει:
- επενδύσεις στην τεχνολογία,
- ενίσχυση της καινοτομίας,
- αξιοποίηση της έρευνας,
- συνεργασίες μεταξύ παραγωγών και επιχειρήσεων,
- δημιουργία νέων εξαγωγικών δυνατοτήτων.
Στόχος είναι η ελληνική περιφέρεια να μην εξαρτάται αποκλειστικά από επιδοτήσεις, αλλά να παράγει προϊόντα που κερδίζουν θέση στις διεθνείς αγορές χάρη στην ποιότητα και την υπεραξία τους.
Η ανθρώπινη διάσταση της επίσκεψης
Πριν από την έναρξη των εργασιών της έκθεσης, ο Υφυπουργός εξέφρασε τη βαθιά του θλίψη για τα πρόσφατα τραγικά περιστατικά που συγκλόνισαν τη χώρα, αποτίοντας φόρο τιμής στους πυροσβέστες που έχασαν τη ζωή τους κατά την εκτέλεση του καθήκοντος, καθώς και στα θύματα του δυστυχήματος με τα δύο ελικόπτερα.
Η αναφορά αυτή προσέδωσε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό στην επίσκεψη, υπενθυμίζοντας ότι η ανάπτυξη της υπαίθρου συνδέεται άμεσα με την προστασία των ανθρώπων και του φυσικού περιβάλλοντος.
