Σημαντική ενίσχυση του πλαισίου αντιμετώπισης των συνεπειών από τις ζωονόσους φέρνει η νέα τροποποιητική υπουργική απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η οποία αναθεωρεί τόσο το οικονομικό σκέλος των αποζημιώσεων όσο και τον τρόπο λειτουργίας των αρμόδιων επιτροπών.
Η απόφαση προβλέπει συνολική δημόσια δαπάνη ύψους 73 εκατομμυρίων ευρώ για το 2026, αυξάνοντας τους διαθέσιμους πόρους που θα διατεθούν για τη στήριξη των κτηνοτρόφων, την ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας και την κάλυψη των αναγκαίων διοικητικών δαπανών που απαιτεί η εφαρμογή των μέτρων.
Πώς κατανέμονται τα 73 εκατ. ευρώ
Η νέα χρηματοδότηση κατανέμεται σε τρεις βασικούς άξονες, αποτυπώνοντας τόσο την ανάγκη οικονομικής στήριξης των πληγέντων παραγωγών όσο και την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών που διαχειρίζονται τις αποζημιώσεις.
Η μεγαλύτερη μερίδα, ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ, προορίζεται αποκλειστικά για αποζημιώσεις κτηνοτρόφων, καλύπτοντας τις απώλειες που προκλήθηκαν από την εφαρμογή των μέτρων αντιμετώπισης των ζωονόσων.
Παράλληλα, διατίθενται 2,5 εκατομμύρια ευρώ για οικονομικές ενισχύσεις, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά προς τις αποζημιώσεις και αποσκοπούν στη στήριξη της συνέχισης της παραγωγικής δραστηριότητας.
Το τρίτο σκέλος της χρηματοδότησης αφορά 20,5 εκατομμύρια ευρώ για τις Περιφέρειες της χώρας, προκειμένου να καλυφθούν οι λειτουργικές δαπάνες που προκύπτουν από την εφαρμογή των διαδικασιών ελέγχου, καταγραφής, επιβεβαίωσης και διαχείρισης των αποζημιώσεων.
Με τον τρόπο αυτό, το συνολικό ποσό των 52,5 εκατομμυρίων ευρώ κατευθύνεται άμεσα στους παραγωγούς μέσω αποζημιώσεων και οικονομικών ενισχύσεων, ενώ οι Περιφέρειες αποκτούν τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους για να ανταποκριθούν στον αυξημένο διοικητικό φόρτο.
Γιατί προβλέπονται λειτουργικά έξοδα στις Περιφέρειες
Ένα από τα σημεία που ξεχωρίζουν στη νέα απόφαση είναι η πρόβλεψη σημαντικών κονδυλίων για τις Περιφέρειες.
Τα 20,5 εκατομμύρια ευρώ δεν αποτελούν αποζημιώσεις προς τρίτους, αλλά χρηματοδότηση των υπηρεσιών που αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της εφαρμογής του μέτρου.
Οι Περιφέρειες είναι υπεύθυνες για:
- την καταγραφή των πληγέντων εκμεταλλεύσεων,
- τους επιτόπιους ελέγχους,
- τη συγκρότηση και λειτουργία των επιτροπών,
- την αξιολόγηση των φακέλων,
- την έκδοση των σχετικών διοικητικών πράξεων,
- την ολοκλήρωση των διαδικασιών πληρωμής.
Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι οι διαδικασίες θα εξελιχθούν χωρίς καθυστερήσεις, καθώς οι υπηρεσίες καλούνται να διαχειριστούν μεγάλο όγκο αιτήσεων σε περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Αλλαγές στη σύνθεση των επιτροπών
Πέρα από την οικονομική διάσταση, η υπουργική απόφαση προχωρά και σε σημαντική οργανωτική αναμόρφωση.
Συγκεκριμένα, αντικαθίσταται η αναφορά στο «αρμόδιο Γραφείο Αγροτικής Ανάπτυξης» από την «αρμόδια τοπική γεωπονική αρχή», προσαρμόζοντας το θεσμικό πλαίσιο στη σημερινή διοικητική δομή των υπηρεσιών.
Μετά την τροποποίηση, κάθε αρμόδια επιτροπή θα αποτελείται από:
- έναν κτηνίατρο της τοπικής κτηνιατρικής αρχής,
- έναν γεωπόνο της αρμόδιας τοπικής γεωπονικής αρχής,
- έναν εκπρόσωπο της οικείας Δημοτικής Αρχής ή του αντίστοιχου Γεωργικού ή Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού της οικείας Περιφερειακής Ενότητας.
Η αλλαγή αυτή ενισχύει την επιστημονική τεκμηρίωση των αποφάσεων, καθώς εξασφαλίζεται η συμμετοχή εξειδικευμένου γεωτεχνικού προσωπικού, ενώ παράλληλα ενδυναμώνεται η εκπροσώπηση της τοπικής κοινωνίας και των παραγωγικών φορέων.
Δημοσιονομική κάλυψη χωρίς αβεβαιότητες
Η τροποποιητική απόφαση προσδιορίζει με σαφήνεια και την πηγή χρηματοδότησης των μέτρων.
Το σύνολο της δαπάνης θα καλυφθεί από τις πιστώσεις της ΣΑΕ 082/2 του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω του έργου 2019ΣΕ08220006.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη εξασφαλίζει ότι υπάρχουν οι αναγκαίοι δημοσιονομικοί πόροι για την υλοποίηση των πληρωμών, χωρίς να απαιτείται νέα χρηματοδοτική διαδικασία.
Τι σημαίνει για τους κτηνοτρόφους
Για τους παραγωγούς, η τροποποίηση μεταφράζεται σε μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια και καλύτερη οργάνωση της διαδικασίας αποζημίωσης.
Η διάθεση περισσότερων από 52 εκατομμυρίων ευρώ απευθείας προς τον πρωτογενή τομέα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την κάλυψη σημαντικού μέρους των οικονομικών απωλειών που προκάλεσαν οι ζωονόσοι, ενώ η ενίσχυση των Περιφερειών αναμένεται να συμβάλει στην ταχύτερη επεξεργασία των αιτήσεων και στην αποτελεσματικότερη διεκπεραίωση των ελέγχων.
Παράλληλα, η αναμόρφωση της σύνθεσης των επιτροπών περιορίζει ενδεχόμενα διοικητικά προβλήματα, ενισχύει τη διαφάνεια και δημιουργεί ένα περισσότερο λειτουργικό πλαίσιο αξιολόγησης των φακέλων.
Η νέα τροποποιητική απόφαση δεν περιορίζεται σε μια απλή αναπροσαρμογή των οικονομικών μεγεθών. Συνδυάζει αυξημένη χρηματοδότηση, θεσμική επικαιροποίηση και οργανωτική αναβάθμιση, δημιουργώντας ένα πιο αποτελεσματικό πλαίσιο για τη διαχείριση των αποζημιώσεων λόγω ζωονόσων. Με συνολικό προϋπολογισμό 73 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 52,5 εκατ. ευρώ κατευθύνονται απευθείας στους παραγωγούς, η απόφαση επιχειρεί να ενισχύσει τόσο τη βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων όσο και την επιχειρησιακή ικανότητα των δημόσιων υπηρεσιών που καλούνται να υλοποιήσουν το πρόγραμμα.
