Σκληρή κριτική στην κυβέρνηση από τον πρώην υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Βασίλη Κόκκαλη για τις καθυστερήσεις στις αγροτικές πληρωμές — στο επίκεντρο οι εκκρεμότητες του 2024, οι ενισχύσεις του 2025 και η κατάσταση στη Θεσσαλία
Σε μια περίοδο κατά την οποία ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξημένο κόστος παραγωγής, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις και τις ανάγκες μιας νέας καλλιεργητικής περιόδου, οι καθυστερήσεις στις αγροτικές πληρωμές μετατρέπονται, σύμφωνα με τον πρώην υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Βασίλη Κόκκαλη, από ένα διοικητικό ζήτημα σε σοβαρό πρόβλημα για τη βιωσιμότητα των παραγωγών.
Ο Λαρισαίος πολιτικός εξαπολύει ευθεία επίθεση στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα που έχει διαμορφωθεί δεν μπορεί πλέον να αποδοθεί σε «τεχνικές δυσκολίες» ή σε πρόσκαιρες καθυστερήσεις. Όπως επισημαίνει, πρόκειται για μια κατάσταση που δημιουργεί αβεβαιότητα σε χιλιάδες παραγωγούς, οι οποίοι καλούνται να προγραμματίσουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις χωρίς να γνωρίζουν πότε θα εισπράξουν χρήματα που έχουν ήδη υπολογίσει.
Πάνω από 40 εκατ. ευρώ οι εκκρεμότητες του 2024
Σύμφωνα με τον κ. Κόκκαλη, οι εκκρεμότητες που αφορούν το 2024 ξεπερνούν τα 40 εκατ. ευρώ, ενώ παραμένουν ανοιχτές σημαντικές κατηγορίες πληρωμών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα Σχέδια Βελτίωσης, η δεύτερη δόση των Νέων Αγροτών, οι άμεσες ενισχύσεις του 2025, οι συνδεδεμένες ενισχύσεις και τα οικολογικά σχήματα.
Το πρόβλημα, όπως υπογραμμίζει, δεν αφορά απλώς μια ημερομηνία καταβολής. Για έναν παραγωγό, η καθυστέρηση μιας ενίσχυσης επηρεάζει άμεσα τον οικονομικό σχεδιασμό της εκμετάλλευσής του: από την προμήθεια εφοδίων και καυσίμων μέχρι την εξυπηρέτηση δανειακών υποχρεώσεων και την κάλυψη των καθημερινών αναγκών της οικογένειάς του.
«Για τους παραγωγούς δεν υπάρχει ραστώνη Αυγούστου»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο πρώην υφυπουργός στην πραγματικότητα που βιώνει ο αγροτικός κόσμος μέσα στο καλοκαίρι.
Για τους ανθρώπους της παραγωγής, σημειώνει, ο Αύγουστος δεν αποτελεί περίοδο αδράνειας. Η παραγωγική διαδικασία συνεχίζεται, οι ανάγκες παραμένουν και οι οικονομικές υποχρεώσεις δεν αναστέλλονται.
Εφόδια, λογαριασμοί, δάνεια, ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις συνεχίζουν να «τρέχουν», την ώρα που μια νέα καλλιεργητική περίοδος απαιτεί κεφάλαιο και έγκαιρο προγραμματισμό.
«Οι παραγωγοί δεν ζητούν χάρη», είναι το μήνυμα που εκπέμπει ο κ. Κόκκαλης. Ζητούν, όπως τονίζει, συνέπεια, σαφείς ημερομηνίες και στοιχειώδη σεβασμό απέναντι σε ανθρώπους που στηρίζουν την πραγματική οικονομία και την παραγωγή.
Η ΔΕΘ και το ζήτημα της πολιτικής διαχείρισης
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά του κ. Κόκκαλη στην πιθανότητα να υπάρξει κινητικότητα στις πληρωμές όσο πλησιάζει η παρουσία του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Ο πρώην υφυπουργός θέτει ευθέως ζήτημα πολιτικής διαχείρισης, υποστηρίζοντας ότι οι αγροτικές ενισχύσεις δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως επικοινωνιακό εργαλείο και να εμφανίζονται λίγο πριν από μια σημαντική πολιτική εκδήλωση ως ένδειξη κυβερνητικής φροντίδας.
Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με την κριτική του, δεν είναι μια προσωρινή επιτάχυνση πληρωμών για λόγους εντυπώσεων, αλλά ένα σταθερό και αξιόπιστο σύστημα προγραμματισμού, στο οποίο οι παραγωγοί θα γνωρίζουν εγκαίρως πότε και τι πρόκειται να εισπράξουν.
«Οι πληρωμές απαιτούν προγραμματισμό και διοικητική επάρκεια»
Ο κ. Κόκκαλης επικαλείται και την προηγούμενη εμπειρία του στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, σημειώνοντας ότι γνωρίζει τις απαιτήσεις και τις δυσκολίες που συνοδεύουν τη διαδικασία των αγροτικών πληρωμών.
Κατά την άποψή του, η ομαλή ολοκλήρωσή τους προϋποθέτει τρία βασικά στοιχεία: προγραμματισμό, διοικητική επάρκεια και πολιτική βούληση.
Αντί αυτών, υποστηρίζει ότι σήμερα οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με καθυστερήσεις, αβεβαιότητα και μια διαρκή αναζήτηση απαντήσεων για το πότε θα πιστωθούν οι ενισχύσεις που δικαιούνται.
Και αυτή η αβεβαιότητα, όπως επισημαίνει, έχει πραγματικό οικονομικό κόστος.
Η Θεσσαλία στο επίκεντρο
Η κατάσταση αποκτά, σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στη Θεσσαλία, όπου ο πρωτογενής τομέας έχει ήδη δοκιμαστεί σκληρά τα τελευταία χρόνια.
Για τους Θεσσαλούς παραγωγούς, κάθε καθυστέρηση δεν λειτουργεί μεμονωμένα. Προστίθεται σε μια ήδη επιβαρυμένη πραγματικότητα και εντείνει την αίσθηση ανασφάλειας για το μέλλον της παραγωγής.
Ο κ. Κόκκαλης χαρακτηρίζει επομένως ιδιαίτερα προβληματικό το γεγονός ότι οι αγρότες εξακολουθούν να αναζητούν απαντήσεις για τις ημερομηνίες πληρωμών, ενώ οι οικονομικές τους ανάγκες είναι άμεσες και συγκεκριμένες.
Το αίτημα: ένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα
Στο τέλος της παρέμβασής του, ο πρώην υφυπουργός θέτει στο επίκεντρο ένα συγκεκριμένο αίτημα: η κυβέρνηση να σταματήσει την αβεβαιότητα γύρω από τις ημερομηνίες και να παρουσιάσει άμεσα ένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για κάθε εκκρεμή πληρωμή.
Για τον ίδιο, το ζήτημα δεν είναι πλέον η ανακοίνωση μιας ακόμη κυβερνητικής πρόθεσης. Είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των παραγωγών μέσα από πράξεις.
Το μήνυμα προς την κυβέρνηση είναι σαφές: οι άνθρωποι της παραγωγής έχουν ανάγκη από προβλεψιμότητα, συνέπεια και πραγματικές πιστώσεις στους λογαριασμούς τους — όχι από νέες υποσχέσεις.
Γιατί, τελικά, πίσω από κάθε καθυστερημένη πληρωμή δεν υπάρχει απλώς ένας αριθμός σε έναν διοικητικό πίνακα. Υπάρχει ένας αγρότης που πρέπει να συνεχίσει να παράγει, να πληρώσει τις υποχρεώσεις του και να αποφασίσει αν και πώς θα μπορέσει να κρατήσει ζωντανή την εκμετάλλευσή του.