Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν σε παραγωγούς οι οποίοι είχαν κάνει αίτηση για συμμετοχή στα προγράμματα βιολογικής μελισσοκομίας και βιολογικής κτηνοτροφίας αποκάλυψαν σοβαρές παρατυπίες. Ως αποτέλεσμα, αποφασίστηκε η ακύρωση των συγκεκριμένων προγραμμάτων, συνολικού ύψους 134 εκατ. ευρώ.
Για πρώτη φορά εφαρμόστηκαν προενταξιακοί επιτόπιοι έλεγχοι σε όσους είχαν αιτηθεί ένταξη στις δράσεις βιολογικής μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας.
Συνολικά ελέγχθηκαν 737 παραγωγοί, από τους οποίους 380 δραστηριοποιούνταν στη μελισσοκομία και 357 στην κτηνοτροφία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν πως στο 35% των περιπτώσεων διαπιστώθηκαν παραβάσεις ή ασυμφωνίες, ενώ το 20,5% των παραγωγών απέσυρε μόνο του τη συμμετοχή μετά την ανακοίνωση των ελέγχων. Έτσι, συνολικά το 55,5% είτε αποχώρησε είτε παρουσίασε προβλήματα.
Στον τομέα της μελισσοκομίας, από τους 380 ελέγχους, το 43% είτε εμφάνισε ευρήματα είτε αποχώρησε από τη διαδικασία. Σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν δηλωθεί 205 κυψέλες ή παραφυάδες, όμως κατά τον έλεγχο εντοπίστηκαν ελάχιστες, ενώ αλλού οι κυψέλες βρέθηκαν χωρίς πληθυσμό.
Στη βιολογική κτηνοτροφία, από τους 357 ελέγχους, το 44% παρουσίασε παρατυπίες και το 25% αποχώρησε οικειοθελώς. Συνολικά, το 69% των περιπτώσεων είτε είχε προβλήματα είτε δεν συνέχισε τη διαδικασία. Οι έλεγχοι έδειξαν ότι σε αρκετές μονάδες ο πραγματικός αριθμός των ζώων ήταν μικρότερος από εκείνον που είχε δηλωθεί αρχικά.
Ταυτόχρονα, ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ προχώρησε σε ελέγχους και στους 16 εγκεκριμένους οργανισμούς πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων. Από τη διαδικασία προέκυψαν κυρώσεις, καθώς επιβλήθηκαν 8 χρηματικά πρόστιμα σε 6 φορείς, ενώ σε 3 φορείς αποφασίστηκε αναστολή έγκρισης για έξι μήνες.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μεγάλη αύξηση στο ενδιαφέρον για τη βιολογική παραγωγή. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, οι βιολογικοί παραγωγοί αυξήθηκαν από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024, σημειώνοντας άνοδο 250%. Την περίοδο 2017-2024 δόθηκαν ενισχύσεις ύψους 1,265 δισ. ευρώ για την εφαρμογή πρακτικών βιολογικής παραγωγής.
Ιδιαίτερα αυξημένο ήταν και το ενδιαφέρον για τις νέες δράσεις, με τις αιτήσεις να ξεπερνούν σημαντικά τα διαθέσιμα κονδύλια. Στη γεωργία οι αιτήσεις έφτασαν τα 398 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας υπερκάλυψη 231%. Στη βιολογική μελισσοκομία οι αιτήσεις ανήλθαν στα 166 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας τον διαθέσιμο προϋπολογισμό κατά 874%, ενώ στη βιολογική κτηνοτροφία έφτασαν τα 136 εκατ. ευρώ, με κάλυψη 118%.
Μετά τα αποτελέσματα των ελέγχων, το υπουργείο ανακοίνωσε νέα μέτρα, όπως:
- ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας,
- «πάγωμα» νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2021-2027,
- αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο,
- δημιουργία νέου συστήματος ελέγχων με βάση τις προτάσεις της Task Force,
- αναστολή εγκρίσεων νέων φορέων πιστοποίησης μέχρι να ολοκληρωθούν οι μεταρρυθμίσεις.
Το ΥΠΑΑΤ έχει ήδη ενημερώσει τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και συνεργάζεται με τη DG AGRI για τις επόμενες ενέργειες.
