Σε νέα διορθωτική παρέμβαση προχώρησε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, επιχειρώντας να περιορίσει τις αντιδράσεις που προκάλεσε το αρχικό πλαίσιο κυρώσεων για το ΟΣΔΕ 2026. Η τροπολογία, που κατατέθηκε στις 30 Ιουλίου, μειώνει σημαντικά τα πρόστιμα για τις απλές παραβάσεις, χωρίς όμως να αλλάζει τη φιλοσοφία των αυστηρών κυρώσεων στις σοβαρές περιπτώσεις.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά το ύψος των διοικητικών προστίμων για τις παραβάσεις που σχετίζονται με την υποβολή των δηλώσεων Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) το 2026. Τα κατώτατα και ανώτατα όρια περιορίζονται πλέον στο ένα πέμπτο των αρχικά προβλεπόμενων ποσών, με αποτέλεσμα οι κυρώσεις να διαμορφώνονται από 1.000 έως 4.000 ευρώ, αντί των 5.000 έως 20.000 ευρώ που προέβλεπε η αρχική διάταξη.
Αντίθετα, το πλαίσιο για τις σοβαρές παραβάσεις παραμένει αμετάβλητο. Τα πρόστιμα εξακολουθούν να κυμαίνονται από 20.000 έως 50.000 ευρώ, ενώ διατηρείται η δυνατότητα επιβολής προσωρινού αποκλεισμού από τη διαδικασία υποβολής δηλώσεων για χρονικό διάστημα που μπορεί να φτάσει έως και τα δύο έτη.
Αναλογικότερες κυρώσεις για διαδικαστικά λάθη
Η τροπολογία εισάγει και μία ουσιαστική διαφοροποίηση ως προς τις διαδικαστικές παραβάσεις. Συγκεκριμένα, περιπτώσεις όπως η πλημμελής αποτύπωση στοιχείων, η λανθασμένη μεταφορά δεδομένων στο ΟΣΔΕ ή η ελλιπής τήρηση του φακέλου τεκμηρίωσης δεν θα οδηγούν αυτομάτως στην επιβολή προστίμου.
Πλέον, για να επιβληθεί διοικητική κύρωση θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι η παράβαση προκάλεσε οικονομική ζημία είτε στον κρατικό είτε στον ενωσιακό προϋπολογισμό. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θεωρείται ότι ενισχύει την αρχή της αναλογικότητας και περιορίζει την επιβολή προστίμων για καθαρά τυπικές παραλείψεις.
Εξαίρεση αποτελεί η παραβίαση της εμπιστευτικότητας των στοιχείων των δικαιούχων, η οποία εξακολουθεί να τιμωρείται ανεξάρτητα από το εάν έχει προκληθεί δημοσιονομική ζημία.
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει η συνυπευθυνότητα των ΚΥΔ
Παρά τις αλλαγές, οι προβληματισμοί στον χώρο των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων δεν έχουν εκλείψει. Το βασικό ζήτημα αφορά το κατά πόσο η νέα τροπολογία καταργεί στην πράξη τη συνυπευθυνότητα των ΚΥΔ, θέμα που αποτέλεσε την κύρια αιτία των αντιδράσεων μετά την ψήφιση του αρχικού νόμου.
Στελέχη του αγροτικού χώρου εκτιμούν ότι η οριστική απάντηση θα δοθεί μόνο μέσα από την ερμηνευτική εγκύκλιο που αναμένεται να εκδοθεί το επόμενο διάστημα και θα καθορίσει τον τρόπο εφαρμογής των νέων διατάξεων.
Μέχρι τότε, παραγωγοί, γεωτεχνικοί και ΚΥΔ παραμένουν σε στάση αναμονής, καθώς από τις διευκρινίσεις της εγκυκλίου θα εξαρτηθεί εάν το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζει τις αβεβαιότητες που δημιούργησε η αρχική νομοθετική ρύθμιση ή αν θα απαιτηθούν νέες παρεμβάσεις.