Με νέα απόφαση της ΑΑΔΕ, η οποία δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, καθορίζεται το πλαίσιο και η διαδικασία καταβολής των ενισχύσεων για επενδύσεις στη μεταποίηση, εμπορία και ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων, στο πλαίσιο της Παρέμβασης Π3-73-2.3 του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027.
Η απόφαση αφορά τις ανειλημμένες υποχρεώσεις του Υπομέτρου 4.2 και ειδικότερα τη Δράση 4.2.1 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2022, που καλύπτει επενδύσεις με τελικό προϊόν το οποίο περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Ι της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με τις νέες ρυθμίσεις αποσαφηνίζονται τα αρμόδια όργανα για τη διαχείριση των πληρωμών, ο τρόπος υποβολής των αιτημάτων από τους δικαιούχους, οι απαιτούμενοι έλεγχοι και οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση προκαταβολών και την εκκαθάριση των ενισχύσεων.
Ποιες υπηρεσίες είναι αρμόδιες για τις πληρωμές
Η αρμοδιότητα υλοποίησης της δράσης κατανέμεται ανάλογα με τον συνολικό προϋπολογισμό κάθε επενδυτικού σχεδίου:
- Για επενδύσεις με προϋπολογισμό 600.000 ευρώ και άνω, αρμόδια είναι η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
- Για επενδύσεις με προϋπολογισμό έως 600.000 ευρώ, αρμόδιες είναι οι κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας των Περιφερειών.
Η διαδικασία αφορά όλες τις ενταγμένες πράξεις, καθώς και τα αιτήματα προκαταβολής, μερικής και τελικής πληρωμής.
Πώς υποβάλλονται τα αιτήματα πληρωμής
Οι δικαιούχοι υποβάλλουν τα αιτήματα προκαταβολής ή πληρωμής μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ), χρησιμοποιώντας τα προβλεπόμενα τυποποιημένα έντυπα.
Κάθε αίτημα λαμβάνει αυτοματοποιημένα μοναδικό κωδικό και ημερομηνία οριστικοποίησης. Στη συνέχεια, το οριστικοποιημένο αίτημα διαβιβάζεται στον αρμόδιο Εξουσιοδοτημένο Φορέα, μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά και παραστατικά.
Τα αιτήματα μεταφέρονται μέσω διαλειτουργικότητας από το ΠΣΚΕ στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΟΠΣΚΑΠ).
Προκαταβολή έως 50% της υπολειπόμενης δημόσιας δαπάνης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τη χορήγηση προκαταβολής στους δικαιούχους.
Συγκεκριμένα, μετά την έκδοση της απόφασης συνεχιζόμενων πράξεων και την οριστική υποβολή του σχετικού αιτήματος μέσω ΠΣΚΕ, μπορεί να χορηγηθεί προκαταβολή που φτάνει έως το 50% της υπολειπόμενης δημόσιας δαπάνης.
Για την καταβολή της απαιτείται τραπεζική ή ισοδύναμη εγγύηση, ύψους 100% του ποσού της αιτούμενης προκαταβολής.
Παράλληλα, ο δικαιούχος υποχρεούται:
- Να τηρεί έντοκο, διακριτό τραπεζικό λογαριασμό στο ελληνικό τραπεζικό ίδρυμα που εξέδωσε την εγγυητική επιστολή.
- Να χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο λογαριασμό αποκλειστικά για συναλλαγές που αφορούν την υλοποίηση της επενδυτικής πράξης.
- Να διατηρεί τον λογαριασμό μέχρι την πλήρη ανάλωση και εκκαθάριση της προκαταβολής.
- Να μην χρησιμοποιεί τα χρήματα για δαπάνες που δεν σχετίζονται με το εγκεκριμένο επενδυτικό σχέδιο.
Η εγγυητική επιστολή πρέπει να έχει εκδοθεί από αναγνωρισμένο τραπεζικό ίδρυμα, σύμφωνα με το προβλεπόμενο υπόδειγμα της απόφασης.
Πότε ξεκινά η ανάλωση της προκαταβολής
Η απόφαση προβλέπει συγκεκριμένη σειρά ως προς την αξιοποίηση των χρημάτων της επένδυσης.
Ειδικότερα, όταν ο δικαιούχος έχει λάβει βαθμολογία βάσει του κριτηρίου «Ωριμότητα επενδυτικού σχεδίου» και έχει εισπράξει προκαταβολή, η ανάλωση της προκαταβολής ξεκινά αφού προηγηθεί η πλήρης ανάλωση των ιδίων κεφαλαίων.
Επομένως, στις αιτήσεις πληρωμής πρέπει να περιλαμβάνονται πρώτα οι δαπάνες που έχουν εξοφληθεί μέσω του διακριτού τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο τηρούνται τα ίδια κεφάλαια.
Η εκκαθάριση της προκαταβολής μπορεί να πραγματοποιείται τμηματικά, ανάλογα με τις επιλέξιμες δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί και τεκμηριωθεί.
Επιπλέον, πριν από την αποδέσμευση της εγγυητικής επιστολής, ο δικαιούχος πρέπει να καταβάλει τους τόκους που προέκυψαν από την προκαταβολή στον ειδικό λογαριασμό υπέρ του ΕΛΕΓΕΠ που τηρεί η ΑΑΔΕ στην Τράπεζα Πειραιώς.
Η αποδέσμευση της εγγυητικής μπορεί να γίνει είτε ολικά είτε τμηματικά, ανάλογα με το ποσό της προκαταβολής που έχει εκκαθαριστεί.
Τι ισχύει για τις μερικές και τελικές πληρωμές
Οι δικαιούχοι μπορούν να υποβάλλουν αιτήματα μερικής ή τελικής πληρωμής μέσω του ΠΣΚΕ, ανάλογα με την πρόοδο υλοποίησης του επενδυτικού τους σχεδίου.
Για την αξιολόγηση των αιτημάτων πραγματοποιούνται διοικητικοί έλεγχοι, οι οποίοι περιλαμβάνουν:
- Διασταυρωτικούς ελέγχους μέσω διαθέσιμων πληροφοριακών συστημάτων και βάσεων δεδομένων.
- Επαλήθευση της ορθότητας των στοιχείων σε σχέση με την εγκεκριμένη επενδυτική πράξη.
- Έλεγχο νομιμότητας, εγκυρότητας και πληρότητας των δικαιολογητικών.
- Έλεγχο τήρησης των όρων επιλεξιμότητας και των δεσμεύσεων του επιχειρηματικού σχεδίου.
- Έλεγχο για την αποφυγή διπλής χρηματοδότησης.
- Επιβεβαίωση της τήρησης των υποχρεώσεων δημοσιότητας της επένδυσης, όπου προβλέπεται.
Επισημαίνεται ότι επιλέξιμα είναι τα παραστατικά δαπανών που έχουν ημερομηνία έκδοσης από την 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά. Παραστατικά με προγενέστερη ημερομηνία δεν είναι επιλέξιμα στο πλαίσιο του συγκεκριμένου καθεστώτος ενίσχυσης.
Επιπλέον, ο έλεγχος των αιτημάτων πληρωμής μπορεί να περιλαμβάνει επιτόπια επίσκεψη, για την οποία συντάσσεται σχετικό πρακτικό που αναρτάται στο ΠΣΚΕ.
Νέες θέσεις εργασίας: Πώς υπολογίζεται ο δείκτης
Η απόφαση καθορίζει και τον τρόπο καταχώρισης των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται μέσω των επενδυτικών σχεδίων.
Συγκεκριμένα, στο πεδίο «Δείκτες» του ΠΣΚΕ, για τον δείκτη που αφορά τον αριθμό νέων θέσεων εργασίας σε Ισοδύναμα Πλήρους Απασχόλησης, ισχύουν τα εξής:
- Στα αιτήματα προκαταβολής και μερικής πληρωμής καταχωρίζεται υποχρεωτικά η τιμή «0».
- Στα αιτήματα τελικής πληρωμής δηλώνεται ο αριθμός που αντιστοιχεί στις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του επιχειρηματικού σχεδίου.
Για τον υπολογισμό του δείκτη, κάθε νέα θέση εργασίας αντιστοιχεί σε:
- 0,5 Ισοδύναμο Πλήρους Απασχόλησης, όταν αφορά εξάμηνη ή μερική απασχόληση.
- 1 Ισοδύναμο Πλήρους Απασχόλησης, όταν αφορά πλήρη απασχόληση.
Η ορθή καταχώριση των στοιχείων ελέγχεται από τον αξιολογητή κατά τη διαδικασία διοικητικού ελέγχου.
Τι γίνεται σε περίπτωση περικοπών ή κυρώσεων
Εφόσον κατά τον διοικητικό έλεγχο διαπιστωθούν μειώσεις ή κυρώσεις, ο δικαιούχος ενημερώνεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για το αποτέλεσμα της αξιολόγησης.
Έχει, ωστόσο, τη δυνατότητα να υποβάλει ενδικοφανή προσφυγή (ένσταση) εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, η οποία αρχίζει από την επόμενη ημέρα της ενημέρωσής του.
Η ένσταση πρέπει να συνοδεύεται από τα απαραίτητα δικαιολογητικά που τεκμηριώνουν τις αντιρρήσεις του, σύμφωνα με όσα προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο της δράσης.
Πώς ολοκληρώνεται η διαδικασία καταβολής των ενισχύσεων
Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων ελέγχων, οι Εξουσιοδοτημένοι Φορείς προχωρούν στην αναγνώριση και εκκαθάριση της δαπάνης και δημιουργούν την αντίστοιχη παρτίδα πληρωμής στο ΟΠΣΚΑΠ.
Στη συνέχεια, ο φάκελος πληρωμής διαβιβάζεται στη Διεύθυνση Πληρωμών Αγροτικών Ενισχύσεων (ΔΙΠΑΓΕ) της ΑΑΔΕ, όπου πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι λογιστικοί έλεγχοι και εκδίδεται η εντολή πληρωμής.
Το σχετικό ηλεκτρονικό αρχείο αποστέλλεται στο συνεργαζόμενο τραπεζικό ίδρυμα, προκειμένου να πιστωθούν τα εγκεκριμένα ποσά στους τραπεζικούς λογαριασμούς που έχουν επιλέξει οι δικαιούχοι.
Μετά την εκτέλεση της πληρωμής, η τράπεζα ενημερώνει το ΟΠΣΚΑΠ για το αν πραγματοποιήθηκε επιτυχώς η πίστωση κάθε λογαριασμού. Σε περίπτωση απόρριψης μιας πίστωσης, η αρμόδια υπηρεσία προχωρά στις απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες, ώστε να γίνει νέα προσπάθεια καταβολής.
