ΟΗΕ / ΠΟΥ: Οι νέοι παγκόσμιοι κανόνες για την ασφάλεια τροφίμων – Τι αλλάζει σε ελέγχους και εξαγωγές

Σε μια εκτεταμένη αναθεώρηση και θέσπιση νέων διεθνών προτύπων για την προστασία της υγείας των καταναλωτών και τη διασφάλιση του δίκαιου εμπορίου προχώρησε η Επιτροπή Codex Alimentarius (ο κοινός φορέας προτύπων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ – FAO και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας – ΠΟΥ).

Κατά την ολοκλήρωση των εργασιών της 49ης Συνόδου στη Γενεύη, η Επιτροπή ενέκρινε μια δέσμη κρίσιμων κανονιστικών κειμένων που αγγίζουν όλη την αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης τροφίμων: από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια χημικών υπολειμμάτων στα αγροτικά προϊόντα, μέχρι τους κανόνες υγιεινής και την καταπολέμηση των επιμολύνσεων.

Η ψήφιση των νέων αυτών προτύπων δημιουργεί ένα νέο, αυστηρότερο παγκόσμιο τοπίο, το οποίο καλούνται να ακολουθήσουν άμεσα οι εθνικές αρχές ελέγχου και οι βιομηχανίες τροφίμων διεθνώς.

Η «ακτινογραφία» των νέων αποφάσεων του Codex

Η 49η Σύνοδος υιοθέτησε μια σειρά από καθοριστικά πρότυπα που αλλάζουν τα δεδομένα στους ποιοτικούς ελέγχους και τις βιομηχανικές προδιαγραφές:

• Αυστηρότερα όρια σε υπολείμματα και επιμολυντές: Θεσπίστηκαν νέα, επικαιροποιημένα Ανώτατα Όρια Υπολειμμάτων (MRLs) για φυτοπροστατευτικά προϊόντα (φυτοφάρμακα) και κτηνιατρικά φάρμακα. Παράλληλα, ορίστηκαν αυστηρότερα μέγιστα επίπεδα για βαρέα μέταλλα (όπως μόλυβδος και κάδμιο) και μυκοτοξίνες σε διάφορες κατηγορίες βασικών αγροτικών προϊόντων και πρώτων υλών.
• Εκσυγχρονισμός της υγιεινής τροφίμων: Εγκρίθηκαν αναθεωρημένοι κώδικες πρακτικής για την ελαχιστοποίηση μικροβιολογικών κινδύνων και την αποφυγή επιμολύνσεων σε όλα τα κρίσιμα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας — από τη συγκομιδή στο χωράφι και τον στάβλο, έως την αποθήκευση, τη μεταφορά και την τελική επεξεργασία.
• Προδιαγραφές ποιότητας και πρόσθετα: Εναρμονίστηκαν οι διεθνείς προδιαγραφές για τη χρήση επιτρεπόμενων προσθέτων τροφίμων και τα κριτήρια γνησιότητας, διασφαλίζοντας ότι τα προϊόντα διατηρούν υψηλή διατροφική αξία χωρίς κρυφούς χημικούς κινδύνους.

Η σημασία για την ελληνική παραγωγή και τις εξαγωγές

Για τον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα, οι αποφάσεις του Codex Alimentarius αποτελούν πυξίδα. Αν και η εφαρμογή των προτύπων του είναι εθελοντική σε διεθνές επίπεδο, στην πράξη λειτουργούν ως η απόλυτη «βίβλος» του παγκόσμιου εμπορίου και αναγνωρίζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) ως το επίσημο κριτήριο επίλυσης διαφορών.

Για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, τους συνεταιρισμούς και τα συσκευαστήρια φρούτων, λαχανικών, ελαιολάδου και γαλακτοκομικών, η πλήρης εναρμόνιση με τα νέα Μέγιστα Όρια Υπολειμμάτων (MRLs) αποτελεί το απόλυτο «διαβατήριο» για την παραμονή και την επέκταση στις απαιτητικές αγορές του εξωτερικού.

Ταυτόχρονα, τα νέα διεθνή πρότυπα ενισχύουν τα εργαλεία των ελληνικών ελεγκτικών αρχών, προσφέροντας ένα ισχυρό δίχτυ προστασίας για τους Έλληνες καταναλωτές απέναντι σε εισαγόμενα τρόφιμα και πρώτες ύλες αμφίβολης ποιότητας από τρίτες χώρες.

Πηγή: Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) / Codex Alimentarius Commission – 49η Σύνοδος