Ο WOAH επανέφερε από τις 18 Αυγούστου 2026 το επίσημο καθεστώς της Ελλάδας ως χώρας απαλλαγμένης από την πανώλη – Η εξέλιξη έρχεται μετά την εκρίζωση της νόσου και την αξιολόγηση των ελληνικών στοιχείων
Νέα σελίδα ανοίγει για την ελληνική κτηνοτροφία μετά την επίσημη αποκατάσταση του καθεστώτος της Ελλάδας ως χώρας απαλλαγμένης από την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών (PPR).
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων (WOAH) επανέφερε το καθεστώς «PPR-free country» με ισχύ από 18 Αυγούστου 2026, κρίνοντας ότι η Ελλάδα πληροί τις απαιτήσεις του Κώδικα Υγείας Χερσαίων Ζώων. Η απόφαση ήρθε μετά την υποβολή σχετικού αιτήματος από τις ελληνικές κτηνιατρικές αρχές και την αξιολόγηση των στοιχείων από την Επιστημονική Επιτροπή για τις Ασθένειες των Ζώων του Οργανισμού.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική παραγωγή, καθώς η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών είχε οδηγήσει στην αναστολή του καθεστώτος απαλλαγής της χώρας το 2024.
Τι αναγνώρισε ο WOAH
Η απόφαση του WOAH δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική καταχώριση.
Ο διεθνής οργανισμός έκρινε ότι η Ελλάδα πληροί τις προβλεπόμενες υγειονομικές απαιτήσεις για την επαναφορά του καθεστώτος απαλλαγμένης χώρας. Στην επίσημη καταγραφή του WOAH αναφέρεται ότι το ελληνικό καθεστώς PPR-free αποκαταστάθηκε με ισχύ από τις 18 Αυγούστου 2026.
Το γεγονός αυτό σηματοδοτεί την ολοκλήρωση ενός κύκλου που ξεκίνησε με την εμφάνιση της νόσου και την εφαρμογή αυστηρών μέτρων επιτήρησης, περιορισμού και εκρίζωσης.
Το ΥΠΑΑΤ υπογραμμίζει παράλληλα ότι ο WOAH αναγνώρισε τη διαφάνεια και την επάρκεια που επέδειξαν οι ελληνικές αρχές στην αντιμετώπιση των εστιών.
Από το Καστράκι Καλαμπάκας στην αποκατάσταση του καθεστώτος
Η Ελλάδα είχε χάσει το καθεστώς PPR-free μετά την εμφάνιση κρούσματος πανώλης στο Καστράκι Καλαμπάκας, στη Θεσσαλία.
Σύμφωνα με τον WOAH, το καθεστώς είχε ανασταλεί μετά την άμεση κοινοποίηση της εστίας και στη συνέχεια οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν αίτημα για την επαναφορά του. Η αρμόδια επιστημονική επιτροπή αξιολόγησε τον φάκελο και κατέληξε ότι πληρούνται οι απαιτήσεις του Κώδικα για την επαναφορά του καθεστώτος.
Η χρονική απόσταση από την αρχική αναστολή έως την επαναφορά αποτυπώνει και το μέγεθος της προσπάθειας που απαιτείται για την επίσημη αναγνώριση μιας χώρας ως απαλλαγμένης από μια τόσο σημαντική ζωονόσο.
Το σημαντικότερο: η αποζημίωση για την πανώλη προβλέπεται στην ΚΥΑ
Εδώ χρειάζεται μια κρίσιμη διευκρίνιση σε σχέση με πληροφορίες που έχουν κυκλοφορήσει για τις αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων.
Η επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ για την ΚΥΑ 206042/05.08.2026 (ΦΕΚ Β΄ 4923) αναφέρει ρητά ότι η αποζημίωση αφορά παραγωγούς που υπέστησαν απώλεια εισοδήματος λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών για το 2025 και το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ περιλαμβάνει επίσης τα κρούσματα αφθώδους πυρετού στη Λέσβο για το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Επομένως, ο ισχυρισμός ότι οι κτηνοτρόφοι που επλήγησαν από την πανώλη αποκλείονται συλλήβδην από τη συγκεκριμένη αποζημίωση δεν συμφωνεί με το επίσημο κείμενο που έχει αναρτήσει το ίδιο το ΥΠΑΑΤ.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους παραγωγούς, καθώς η συγκεκριμένη ενίσχυση αφορά ακριβώς την απώλεια εισοδήματος που προέκυψε από την υποχρεωτική θανάτωση ζώων και την αδυναμία άμεσης επαναφοράς της παραγωγικής δραστηριότητας.
Η οικονομική ζημιά δεν τελειώνει με τη θανάτωση
Για μια κτηνοτροφική εκμετάλλευση, η αντιμετώπιση μιας ζωονόσου έχει δύο διαφορετικές διαστάσεις.
Η πρώτη είναι η υγειονομική: να σταματήσει η μετάδοση και να εκριζωθεί η νόσος.
Η δεύτερη είναι οικονομική: να μπορέσει ο παραγωγός να ξαναστήσει την εκμετάλλευσή του.
Αυτό είναι και το δυσκολότερο σημείο της επόμενης ημέρας.
Όταν ένα κοπάδι θανατώνεται υποχρεωτικά, ο παραγωγός χάνει ταυτόχρονα παραγωγή, αναπαραγωγικό κεφάλαιο και μελλοντικό εισόδημα. Ακόμη και όταν ολοκληρωθεί η υγειονομική διαχείριση της εκμετάλλευσης, χρειάζεται χρόνος μέχρι να δημιουργηθεί ξανά ένα παραγωγικό κοπάδι.
Για τον λόγο αυτό η εισοδηματική ενίσχυση έχει ξεχωριστή σημασία: επιχειρεί να καλύψει μέρος του κενού που δημιουργείται ανάμεσα στην υποχρεωτική θανάτωση και στην επιστροφή της μονάδας σε κανονική παραγωγική λειτουργία.
Τα ποσά της ενίσχυσης
Η ενίσχυση υπολογίζεται ανά θανατωμένο ζώο και διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος και την κατηγορία του ζώου.
Για τα αιγοπρόβατα, το ποσό φτάνει τα 70 ευρώ ανά ζώο για πρόβατα και αίγες άνω των έξι μηνών, ενώ για αμνούς και ερίφια έως έξι μηνών, καθώς και για κριούς και τράγους αναπαραγωγής, προβλέπονται 35 ευρώ.
Για τα βοοειδή η ενίσχυση ανέρχεται σε 200 ευρώ ανά ζώο, ενώ για τους χοίρους σε 120 ευρώ.
Για το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταβάλλεται το 50% της ετήσιας ενίσχυσης, σύμφωνα με την προβλεπόμενη περίοδο αναφοράς.
Η ενίσχυση έχει επίσης ειδική προστασία, καθώς προβλέπεται ως αφορολόγητη, ακατάσχετη και ανεκχώρητη και δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικούς οργανισμούς ή πιστωτικά ιδρύματα.
Τι αλλάζει τώρα για την ελληνική κτηνοτροφία
Η επαναφορά του καθεστώτος PPR-free έχει πρακτική και συμβολική αξία.
Σε υγειονομικό επίπεδο, σημαίνει ότι η Ελλάδα επανέρχεται στον κατάλογο των χωρών που αναγνωρίζονται από τον WOAH ως απαλλαγμένες από την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών.
Σε επίπεδο κτηνοτροφίας, όμως, το μεγάλο ζητούμενο είναι η επιστροφή των παραγωγών στην κανονικότητα.
Η επιτυχία της εκρίζωσης δεν αρκεί από μόνη της για να αποκαταστήσει τις εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν. Χρειάζεται ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, επανεκκίνηση της παραγωγής και σταθερό εισόδημα.
Αυτό είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα.
Η επόμενη ημέρα μετά την πανώλη
Η επίσημη αναγνώριση από τον WOAH κλείνει ένα δύσκολο κεφάλαιο για τη χώρα, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει ένα νέο.
Η Ελλάδα απέκτησε ξανά το καθεστώς απαλλαγμένης χώρας από την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών. Τώρα η πρόκληση είναι η διατήρηση αυτού του καθεστώτος και, παράλληλα, η αποκατάσταση της παραγωγικής βάσης των κτηνοτρόφων που επλήγησαν.
Γιατί μια ζωονόσος μπορεί να εκριζωθεί σε υγειονομικό επίπεδο μέσα από ελέγχους, επιτήρηση και αυστηρά μέτρα. Η οικονομική της πληγή, όμως, χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο για να κλείσει.
Και για την ελληνική κτηνοτροφία, η πραγματική επιτυχία της επόμενης ημέρας θα κριθεί όχι μόνο από το αν η Ελλάδα παραμένει PPR-free, αλλά και από το αν οι παραγωγοί που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της κρίσης θα μπορέσουν να επιστρέψουν ξανά στην παραγωγή.
