Η έναρξη της διαδικασίας του ΟΣΔΕ αποτελεί κάθε χρόνο ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα για τον πρωτογενή τομέα. Δεν πρόκειται για μία απλή ηλεκτρονική αίτηση, αλλά για το βασικό εργαλείο μέσω του οποίου οι παραγωγοί εξασφαλίζουν την πρόσβαση στις άμεσες ενισχύσεις, οργανώνουν τις καλλιέργειές τους και προγραμματίζουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Για τον λόγο αυτό, κάθε καθυστέρηση δημιουργεί εύλογες ανησυχίες στην αγροτική κοινότητα.
Με αφορμή το γεγονός ότι το ΟΣΔΕ 2026 άνοιξε στις αρχές Αυγούστου, ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Βασίλης Κόκκαλης ασκεί έντονη κριτική στην κυβέρνηση και στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υποστηρίζοντας ότι οι παραγωγοί έμειναν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς σαφή εικόνα για το πότε θα ξεκινήσει η διαδικασία.
Η αβεβαιότητα επηρεάζει τον οικονομικό σχεδιασμό
Στην αγροτική οικονομία ο χρόνος έχει καθοριστική σημασία. Οι δηλώσεις ΟΣΔΕ δεν συνδέονται μόνο με τις πληρωμές των ενισχύσεων, αλλά και με μια σειρά αποφάσεων που αφορούν:
- τον προγραμματισμό των καλλιεργειών,
- τις τραπεζικές υποχρεώσεις,
- τις αγορές εφοδίων,
- τη διαχείριση της ρευστότητας των εκμεταλλεύσεων.
Όταν το χρονοδιάγραμμα μεταβάλλεται ή παραμένει άγνωστο, οι παραγωγοί καλούνται να λειτουργήσουν σε συνθήκες αβεβαιότητας, κάτι που δυσχεραίνει τον συνολικό επιχειρηματικό τους σχεδιασμό.
«Ο εκσυγχρονισμός κρίνεται στην πράξη»
Ο Βασίλης Κόκκαλης υποστηρίζει ότι οι τεχνολογικές παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν, όπως η προσυμπλήρωση στοιχείων και οι αλλαγές στη λειτουργία της πλατφόρμας, δεν αρκούν από μόνες τους για να χαρακτηριστεί επιτυχημένος ο εκσυγχρονισμός του συστήματος.
Όπως επισημαίνει, το ουσιαστικό κριτήριο είναι εάν η πλατφόρμα:
- ανοίγει έγκαιρα,
- λειτουργεί χωρίς προβλήματα,
- προσφέρει διαφάνεια,
- επιτρέπει στους παραγωγούς να ολοκληρώνουν εγκαίρως τις δηλώσεις τους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι καθυστερήσεις δεν μπορούν να δικαιολογούνται αποκλειστικά από τεχνικές αλλαγές, όταν το αποτέλεσμα είναι η παράταση της αβεβαιότητας για χιλιάδες αγρότες.
Οι πιέσεις στον πρωτογενή τομέα παραμένουν έντονες
Η συζήτηση γύρω από το ΟΣΔΕ έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις.
Το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι διακυμάνσεις στις τιμές των αγροτικών προϊόντων, τα υψηλά ενεργειακά κόστη και οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων περιορίζουν ήδη τα περιθώρια κερδοφορίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έγκαιρη λειτουργία των διοικητικών διαδικασιών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς συνδέεται άμεσα με τη χρηματοοικονομική σταθερότητα των παραγωγών.
Ζητούμενο ένα σταθερό και προβλέψιμο σύστημα
Ο πρώην υφυπουργός καταλήγει ότι η κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει την ευθύνη για την καθυστέρηση και να διαμορφώσει ένα σύστημα που θα λειτουργεί με σταθερότητα και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα κάθε χρόνο.
Όπως τονίζει, οι αγρότες χρειάζονται ένα ΟΣΔΕ που να ανοίγει εγκαίρως, να λειτουργεί αξιόπιστα και να διευκολύνει τον προγραμματισμό τους, χωρίς να δημιουργούνται κάθε χρόνο νέα ερωτήματα σχετικά με τις ημερομηνίες και τη διαδικασία υποβολής των δηλώσεων.
Η αποτελεσματικότητα του συστήματος, επισημαίνει, δεν θα κριθεί από τις εξαγγελίες, αλλά από το κατά πόσο οι παραγωγοί θα μπορούν να ολοκληρώνουν τις δηλώσεις τους με ασφάλεια, διαφάνεια και χωρίς καθυστερήσεις, ώστε οι αγροτικές ενισχύσεις να καταβάλλονται σύμφωνα με τον προγραμματισμό.