Την άμεση αναστολή εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 96 και 97 του Ν. 5322/2026 ζητά το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.), εκφράζοντας έντονο προβληματισμό για το νέο πλαίσιο υποχρεώσεων και διοικητικών κυρώσεων που αφορά τα Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων (ΚΥΔ) και τους επαγγελματίες που αναλαμβάνουν τη σύνταξη και υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ).
Με επίσημη επιστολή προς τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωνσταντίνο Χατζηδάκη, τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή, το Επιμελητήριο ζητά ουσιαστικό διάλογο πριν τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το νέο καθεστώς, προειδοποιώντας ότι η σημερινή μορφή του ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026.
Το νέο πλαίσιο επιδιώκει αυστηρότερους ελέγχους
Οι νέες διατάξεις θεσπίζουν αυστηρότερο πλαίσιο εποπτείας για τις δηλώσεις αγροτικών ενισχύσεων, εισάγοντας:
- αυξημένες υποχρεώσεις για τα ΚΥΔ,
- διοικητικά πρόστιμα,
- κυρώσεις αποκλεισμού,
- αλληλέγγυα ευθύνη στην επιστροφή ενισχύσεων.
Στόχος της νομοθετικής παρέμβασης είναι η προστασία των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων μέσω της ενίσχυσης της αξιοπιστίας των δηλώσεων.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. διευκρινίζει ότι συμφωνεί απολύτως με την ανάγκη αποτελεσματικών ελέγχων. Ωστόσο, θεωρεί ότι το νέο πλαίσιο υπερβαίνει την αρχή της αναλογικότητας και μεταφέρει δυσανάλογες ευθύνες στους επιστήμονες που υποστηρίζουν τη διαδικασία.
Πρόστιμα έως 50.000 ευρώ ακόμη και για τεχνικά λάθη
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύει το Επιμελητήριο αφορά το ύψος των προβλεπόμενων διοικητικών κυρώσεων.
Σύμφωνα με τις διατάξεις, τα πρόστιμα κυμαίνονται από 2.000 έως και 50.000 ευρώ ανά παράβαση, ενώ προβλέπεται ακόμη και αποκλεισμός από τη διαδικασία υποβολής δηλώσεων.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. εκτιμά ότι δεν υπάρχει επαρκής διαβάθμιση μεταξύ:
- ενός απλού καταχωριστικού λάθους,
- μιας τεχνικής δυσλειτουργίας,
- μιας λανθασμένης πληροφορίας που προέρχεται από δημόσιο μητρώο,
- και μιας αποδεδειγμένης δόλιας ενέργειας.
Η εξίσωση τόσο διαφορετικών περιπτώσεων δημιουργεί, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, σοβαρούς κινδύνους για τη βιωσιμότητα εκατοντάδων επαγγελματικών γραφείων και ΚΥΔ.
Ασαφείς όροι δημιουργούν ανασφάλεια δικαίου
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη χρήση αόριστων νομικών εννοιών, όπως:
- «πλημμελής αποτύπωση»,
- «δέουσα επιμέλεια»,
- «πρόδηλη ασυμβατότητα».
Κατά το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., οι όροι αυτοί δεν συνοδεύονται από σαφή αντικειμενικά κριτήρια, αφήνοντας μεγάλα περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών κατά τη διενέργεια ελέγχων.
Αυτό σημαίνει ότι η ίδια πραγματική περίπτωση μπορεί να αξιολογηθεί διαφορετικά από διαφορετικές ελεγκτικές αρχές, γεγονός που υπονομεύει την ασφάλεια δικαίου και δημιουργεί αβεβαιότητα στους επαγγελματίες.
Οι γεωτεχνικοί δεν μπορούν να λειτουργούν ως ανακριτικές αρχές
Ένα από τα βασικότερα επιχειρήματα του Επιμελητηρίου αφορά τη μεταφορά της ευθύνης από τον παραγωγό προς τον συντάκτη της αίτησης.
Όπως επισημαίνεται, ο γεωτεχνικός:
- δεν διαθέτει ανακριτικές αρμοδιότητες,
- δεν έχει πρόσβαση σε όλα τα δημόσια αρχεία,
- δεν μπορεί να ελέγξει ανεξάρτητα κάθε στοιχείο που δηλώνει ο παραγωγός,
- ούτε έχει δυνατότητα επιτόπιου ελέγχου σε κάθε περίπτωση.
Ο ρόλος του επιστήμονα είναι η ορθή σύνταξη της αίτησης βάσει των διαθέσιμων στοιχείων και όχι η υποκατάσταση των ελεγκτικών μηχανισμών της Πολιτείας.
Πολλά προβλήματα προέρχονται από τα δημόσια πληροφοριακά συστήματα
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. υπογραμμίζει ότι σημαντικός αριθμός αποκλίσεων στις δηλώσεις ΟΣΔΕ δεν οφείλεται σε λάθη των επαγγελματιών.
Αντίθετα, πολλές ασυμφωνίες προκύπτουν από:
- σφάλματα του Ελληνικού Κτηματολογίου,
- εκκρεμότητες στους δασικούς χάρτες,
- προβλήματα αναδασμών,
- δυσλειτουργίες των πληροφοριακών συστημάτων του ΟΣΔΕ,
- λανθασμένες καταχωρίσεις ηλεκτρονικών μισθωτηρίων από τους ίδιους τους συμβαλλόμενους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι γεωτεχνικοί καλούνται να αντιμετωπίσουν προβλήματα που δεν δημιούργησαν και τα οποία συχνά δεν έχουν τη δυνατότητα να διορθώσουν.
Τι ζητά το ΓΕΩΤ.Ε.Ε.
Το Επιμελητήριο καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις προς την κυβέρνηση, με στόχο τη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου.
Μεταξύ άλλων προτείνει:
- άμεση αναστολή εφαρμογής των κυρωτικών διατάξεων,
- προηγούμενη σύσταση και προθεσμία έως 15 ημερών για διόρθωση διορθώσιμων λαθών,
- σαφή διαβάθμιση των κυρώσεων ανάλογα με τον βαθμό υπαιτιότητας,
- επιβολή προστίμων μόνο σε περιπτώσεις βαριάς αμέλειας ή δόλου,
- σαφή ορισμό της έννοιας της παράβασης ώστε να αποφεύγονται πολλαπλά πρόστιμα για το ίδιο περιστατικό,
- διευκρίνιση ότι η παροχή γεωτεχνικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών (όπως Σχέδια Βελτίωσης και Νέοι Αγρότες) δεν συνιστά σύγκρουση συμφερόντων.
Συνεργασία με ΕΘΕΑΣ και ΠΕΦΑΣΥ
Παράλληλα, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. έχει απευθύνει πρόσκληση συνεργασίας προς την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) και την Πανελλήνια Ένωση Φορέων Αγροτικής Συμβουλευτικής και Αγροτικών Υπηρεσιών (ΠΕΦΑΣΥ), με στόχο τη διαμόρφωση κοινών προτάσεων προς τα αρμόδια υπουργεία.
Η κοινή αυτή πρωτοβουλία αποτυπώνει ότι οι ανησυχίες αφορούν συνολικά τον αγροτικό και γεωτεχνικό κόσμο και δεν περιορίζονται αποκλειστικά στα ΚΥΔ.
Συμπέρασμα
Η ουσία της παρέμβασης του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. δεν είναι η άρνηση των ελέγχων ή της λογοδοσίας. Αντιθέτως, το Επιμελητήριο υποστηρίζει ότι η προστασία των κοινοτικών και εθνικών πόρων προϋποθέτει ένα θεσμικό πλαίσιο που να συνδυάζει αποτελεσματικούς ελέγχους με σαφείς κανόνες, αναλογικές κυρώσεις και ασφάλεια δικαίου.
Όπως επισημαίνεται, η εφαρμογή υπερβολικά αυστηρών κυρώσεων χωρίς διαβάθμιση και χωρίς σαφή προσδιορισμό των ευθυνών ενδέχεται να οδηγήσει σε αποδυνάμωση των ΚΥΔ, να επιβαρύνει τους γεωτεχνικούς με ευθύνες που υπερβαίνουν τον θεσμικό τους ρόλο και τελικά να επηρεάσει αρνητικά την ομαλή υποβολή των δηλώσεων ΕΑΕ 2026.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι καθοριστικό, καθώς θα διαφανεί αν η Πολιτεία θα ανταποκριθεί στο αίτημα των θεσμικών φορέων για διάλογο και στοχευμένες νομοθετικές βελτιώσεις πριν από την πλήρη εφαρμογή του νέου πλαισίου.
