Η ΕΘΕΑΣ ζητά ειδική ρύθμιση για τους αγρότες που επλήγησαν από τις πλημμύρες του Daniel, ώστε να μην αποκλειστούν από τα νέα Σχέδια Βελτίωσης λόγω της αδυναμίας καλλιέργειας των αγροτεμαχίων τους το 2025.
Την ανάγκη τροποποίησης των όρων επιλεξιμότητας της νέας πρόσκλησης των Σχεδίων Βελτίωσης αναδεικνύει η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), με επιστολή προς τους αρμόδιους φορείς. Στόχος είναι να δοθεί στους παραγωγούς της περιοχής της λίμνης Κάρλας η δυνατότητα συμμετοχής στα επενδυτικά προγράμματα, παρά τις συνεχιζόμενες επιπτώσεις της κακοκαιρίας Daniel.
Σχέδια Βελτίωσης: Γιατί κινδυνεύουν με αποκλεισμό οι αγρότες της Κάρλας
Οι καταστροφικές πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2023 άφησαν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα στην ευρύτερη περιοχή της λίμνης Κάρλας ακατάλληλα για καλλιέργεια. Ως αποτέλεσμα, πολλοί παραγωγοί δεν είχαν τη δυνατότητα να καλλιεργήσουν τις εκτάσεις τους κατά τα έτη 2024 και 2025.
Ωστόσο, σύμφωνα με το πλαίσιο της νέας πρόσκλησης των Σχεδίων Βελτίωσης, η επιλεξιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και η κάλυψη του ελάχιστου ορίου παραγωγικής δυναμικότητας αξιολογούνται με βάση την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του 2025.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση δημιουργεί, σύμφωνα με την ΕΘΕΑΣ, ένα σημαντικό διοικητικό εμπόδιο. Οι παραγωγοί που δεν μπόρεσαν να δηλώσουν παραγωγικές καλλιέργειες εξαιτίας των πλημμυρισμένων αγροτεμαχίων εμφανίζουν μηδενική ή σημαντικά μειωμένη Τυπική Απόδοση. Έτσι, κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το πρόγραμμα πριν καν αξιολογηθούν οι επενδυτικοί τους φάκελοι.
Γιατί δεν αρκεί η επίκληση της ανωτέρας βίας
Η ΕΘΕΑΣ επισημαίνει ότι το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει την επίκληση της ανωτέρας βίας κυρίως για την προστασία δικαιούχων που έχουν ήδη ενταχθεί σε ένα πρόγραμμα, κατά την υλοποίηση του επενδυτικού τους σχεδίου.
Η πρόβλεψη αυτή μπορεί, για παράδειγμα, να λειτουργήσει προστατευτικά έναντι κυρώσεων όταν δεν είναι δυνατή η διατήρηση της απαιτούμενης Τυπικής Απόδοσης λόγω έκτακτων συνθηκών.
Δεν παρέχει, όμως, σύμφωνα με την επιστολή, σαφή νομική δυνατότητα στους υποψήφιους δικαιούχους να επικαλεστούν την ανωτέρα βία κατά το στάδιο εισόδου στο μέτρο, προκειμένου να καλύψουν το κριτήριο επιλεξιμότητας που συνδέεται με την ΕΑΕ του 2025.
Οι δύο προτάσεις της ΕΘΕΑΣ για την Τυπική Απόδοση
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η ΕΘΕΑΣ προτείνει δύο στοχευμένες παρεμβάσεις στη νέα πρόσκληση των Σχεδίων Βελτίωσης.
1. Υπολογισμός της Τυπικής Απόδοσης με βάση την ΕΑΕ 2023
Η Ένωση ζητά να δοθεί κατ’ εξαίρεση στους πληγέντες παραγωγούς η δυνατότητα υπολογισμού της Τυπικής Απόδοσης με βάση την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του 2023, δηλαδή την τελευταία παραγωγική χρονιά πριν από την καταστροφή.
Η ρύθμιση θα αφορά τόσο την κάλυψη των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας όσο και τη μοριοδότηση των επενδυτικών σχεδίων.
Η εξαίρεση θα εφαρμόζεται σε παραγωγούς των οποίων τα αγροτεμάχια αποδεδειγμένα παρέμειναν πλημμυρισμένα, με τεκμηρίωση από τον επίσημο χάρτη των πλημμυρισμένων εκτάσεων και τα γεωχωρικά δεδομένα του ΟΠΕΚΕΠΕ και του ΕΛΓΑ.
2. Ειδική πρόβλεψη στην πρόσκληση των Σχεδίων Βελτίωσης
Παράλληλα, η ΕΘΕΑΣ προτείνει την προσθήκη ρητής διάταξης στο άρθρο για την επιλεξιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Η διάταξη θα αναγνωρίζει την αδυναμία καλλιέργειας λόγω των παρατεταμένων συνεπειών της κακοκαιρίας Daniel ως εξαιρετική περίσταση, επιτρέποντας στους συγκεκριμένους παραγωγούς να χρησιμοποιούν την ΕΑΕ του 2023 ως εναλλακτικό έγγραφο αναφοράς.
Στήριξη της αγροτικής παραγωγής στη Θεσσαλία
Σύμφωνα με την ΕΘΕΑΣ, η αποδοχή της προτεινόμενης ρύθμισης δεν αφορά μόνο την άρση ενός διοικητικού εμποδίου. Συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια ανασυγκρότησης της Θεσσαλίας και τη διατήρηση της βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που επλήγησαν από τις πλημμύρες.
Η Ένωση υποστηρίζει ότι οι εξαιρετικές περιστάσεις αναγνωρίζονται στο ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο και ζητά από τους αρμόδιους φορείς να εξετάσουν την προτεινόμενη λύση, ώστε οι πληγέντες παραγωγοί να αποκτήσουν πρόσβαση στα αναπτυξιακά εργαλεία που χρειάζονται.
Η δυνατότητα συμμετοχής στα Σχέδια Βελτίωσης θα μπορούσε να τους επιτρέψει να επενδύσουν σε νέο γεωργικό εξοπλισμό, να εκσυγχρονίσουν τις εκμεταλλεύσεις τους και να συνεχίσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα στον τόπο τους.
Για την ΕΘΕΑΣ, η αποκατάσταση των ζημιών από τον Daniel πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικές αναπτυξιακές παρεμβάσεις, ώστε οι αγρότες της Κάρλας να μην τιμωρούνται για τις συνέπειες μιας φυσικής καταστροφής που δεν μπορούσαν να αποτρέψουν.
