Αποζημιώσεις για ευλογιά και αφθώδη πυρετό: Πόσα χρήματα δικαιούνται οι κτηνοτρόφοι για τα θανατωμένα ζώα

Έως 220 ευρώ για πρόβατα και αίγες κοινών ή ημίαιμων φυλών, έως 1.500 ευρώ για βοοειδή και έως 1.800 ευρώ για ταύρους αναπαραγωγής προβλέπει η κλίμακα ανώτατων αξιών για το 2026. Το ποσό που θα λάβει τελικά ο κτηνοτρόφος εξαρτάται από την κατηγορία, την ηλικία και τα χαρακτηριστικά του ζώου, καθώς και από την προβλεπόμενη διαδικασία εκτίμησης.

Η υποχρεωτική θανάτωση ζώων εξαιτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων ή του αφθώδους πυρετού μπορεί να προκαλέσει σοβαρό οικονομικό πλήγμα στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Για τον λόγο αυτό, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει αποζημιώσεις για τα ζώα που θανατώνονται στο πλαίσιο των αρμόδιων κτηνιατρικών μέτρων.

Η βασική νομοθετική ρύθμιση είναι η ΚΥΑ 44441/2026 (ΦΕΚ Β΄ 971/20.02.2026), όπως τροποποιήθηκε με μεταγενέστερες αποφάσεις. Η κλίμακα περιλαμβάνει ανώτατες μοναδιαίες αξίες ανά κατηγορία ζώου και όχι ποσά που καταβάλλονται αυτομάτως σε κάθε περίπτωση.

Πώς υπολογίζεται η αποζημίωση για τα θανατωμένα ζώα

Για τον υπολογισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αγοραία αξία του ζώου, με βάση τα κριτήρια και τα ανώτατα όρια που προβλέπει η απόφαση.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 της ΚΥΑ, συνεκτιμώνται:

• Η ηλικία του ζώου.
• Τα επίσημα γενεαλογικά πιστοποιητικά καθαροαιμίας, όπου απαιτούνται.
• Η παραγωγική ικανότητα και η κατηγορία του ζώου.
• Τα τιμολόγια αγοράς και πώλησης ζώων του τριμήνου που προηγείται της επιβολής των μέτρων θανάτωσης.
• Τυχόν ελαττώματα που μειώνουν την πραγματική εμπορική αξία.

Η αρμόδια επιτροπή εκτίμησης αξιολογεί τα ζώα και συντάσσει πρακτικό. Επομένως, το γεγονός ότι ένα ζώο εμπίπτει σε κατηγορία με ανώτατη αξία 220 ή 320 ευρώ δεν σημαίνει ότι θα καταβληθεί υποχρεωτικά ολόκληρο το ποσό.

Αποζημίωση για πρόβατα και αίγες: Τα ισχύοντα ανώτατα ποσά

Για τα πρόβατα και τις αίγες κοινών ή ημίαιμων φυλών, η κλίμακα της απόφασης προβλέπει τα ακόλουθα ανώτατα ποσά:

Οι αξίες των 176 και 132 ευρώ αντιστοιχούν στο 80% και στο 60% της βασικής ανώτατης αξίας των 220 ευρώ. Αντίστοιχα, για τους κριούς και τους τράγους αναπαραγωγής εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα ποσοστά επί της βασικής αξίας των 320 ευρώ.

Τι ισχύει για τα καθαρόαιμα αιγοπρόβατα

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην περίπτωση των καθαρόαιμων ζώων με γενεαλογικά πιστοποιητικά.

Στην αρχική κλίμακα υπήρχε ξεχωριστή κατηγορία για τα καθαρόαιμα αιγοπρόβατα. Ωστόσο, στην ισχύουσα κωδικοποιημένη απόφαση η κατηγορία IV εμφανίζεται ως καταργημένη. Συνεπώς, τα ποσά των 80 ευρώ για αρνιά ή ερίφια έως 3 μηνών, των 250 ευρώ για ενήλικα καθαρόαιμα ζώα και των 500 ευρώ για καθαρόαιμους κριούς ή τράγους αναπαραγωγής δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ισχύοντα όρια βάσει της συγκεκριμένης απόφασης.

Οι κτηνοτρόφοι που διαθέτουν καθαρόαιμα ζώα πρέπει να απευθύνονται στην αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία για την εφαρμογή της ισχύουσας κατηγορίας και την αξιολόγηση των δικαιολογητικών τους.

Αποζημίωση για βοοειδή: Ποσά ανά φυλή και παραγωγική κατεύθυνση

Για τα βοοειδή, το ανώτατο ποσό διαφοροποιείται ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκει το ζώο.

Πόσα προβλέπονται για τους ταύρους αναπαραγωγής

Για τους ταύρους αναπαραγωγής ηλικίας 2 έως 4 ετών, τα ανώτατα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:

Για να χαρακτηριστεί ένα αρσενικό βοοειδές ως ταύρος αναπαραγωγής, πρέπει να χρησιμοποιείται για φυσική οχεία αγελάδων και να αναγράφεται με τον αντίστοιχο χαρακτηρισμό στο διαβατήριό του. Η απόφαση προβλέπει επίσης αναλογία ενός ταύρου ανά 35 θηλυκά ζώα αναπαραγωγικής ηλικίας. Τα επιπλέον αρσενικά ζώα αποζημιώνονται ως λοιπά βοοειδή.

Πώς επηρεάζει η ηλικία την αποζημίωση των βοοειδών

Η ηλικία αποτελεί βασικό παράγοντα υπολογισμού. Τα ποσοστά εφαρμόζονται στη βασική ανώτατη αξία της αντίστοιχης κατηγορίας, δηλαδή στα 1.500, 1.200 ή 800 ευρώ.

Για τους ταύρους αναπαραγωγής ηλικίας άνω των 4 ετών και 1 ημέρας έως 7 ετών, το ανώτατο όριο ανέρχεται στο 80% της αντίστοιχης βασικής αξίας.

Παράδειγμα: Για ένα καθαρόαιμο βοοειδές ηλικίας 8 ετών, η ανώτατη αξία υπολογίζεται στο 65% των 1.500 ευρώ, δηλαδή έως 975 ευρώ. Το ποσό αυτό αποτελεί ανώτατο όριο και όχι εγγυημένη καταβολή.

Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται για την αποζημίωση

Η σωστή τεκμηρίωση της εκμετάλλευσης είναι σημαντική τόσο για την ταυτοποίηση των ζώων όσο και για την εκτίμηση της αξίας τους.

Στον ατομικό φάκελο του δικαιούχου προβλέπεται να περιλαμβάνονται, ανάλογα με την περίπτωση:

• Η απόφαση επιβολής των μέτρων θανάτωσης ή σφαγής.
• Επικαιροποιημένα στοιχεία του ζωικού κεφαλαίου από το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής.
• Τα διαθέσιμα γενεαλογικά πιστοποιητικά, όπου απαιτούνται.
• Τα τιμολόγια αγοράς και πώλησης ζώων του προβλεπόμενου τριμήνου.
• Τα πρακτικά αξιολόγησης των ζώων.
• Τα επίσημα πρακτικά ή πιστοποιητικά θανάτωσης ή καταστροφής.
• Η αίτηση αποζημίωσης και τα υπόλοιπα δικαιολογητικά που απαιτούνται από την αρμόδια υπηρεσία.

Τα τιμολόγια δεν εξασφαλίζουν αυτομάτως την καταβολή του υψηλότερου ποσού. Αποτελούν, όμως, στοιχεία που μπορούν να συνεκτιμηθούν κατά την εκτίμηση της αγοραίας αξίας.

Προσοχή: Η αίτηση αποζημίωσης έχει προθεσμία 20 ημερών

Σύμφωνα με το άρθρο 10 της ΚΥΑ 44441/2026, η αίτηση για την αποζημίωση υποβάλλεται το αργότερο μέσα σε 20 ημέρες από την ολοκλήρωση της θανάτωσης και της καταστροφής ή της προβλεπόμενης σφαγής και αξιοποίησης των ζώων, κατά περίπτωση.

Η απόφαση προβλέπει ότι μετά την παρέλευση της προθεσμίας ο κτηνοτρόφος δεν δικαιούται την αντίστοιχη αποζημίωση. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό οι δικαιούχοι να επικοινωνούν άμεσα με την αρμόδια κτηνιατρική αρχή της Περιφερειακής Ενότητας, ώστε να ενημερώνονται για τη διαδικασία και τα απαιτούμενα έγγραφα.

Περισσότερες πληροφορίες περιλαμβάνονται στον οδηγό:

Αποζημίωση θανάτωσης ζώων από ευλογιά ή αφθώδη: Η αίτηση σε 20 ημέρες, τα χαρτιά και ποιος κάνει τι.

Αποζημίωση για τα ζώα και ενίσχυση απώλειας εισοδήματος: Ποια είναι η διαφορά

Η αποζημίωση για τα θανατωμένα ζώα δεν πρέπει να συγχέεται με την ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Πρόκειται για διαφορετικά μέτρα, με ξεχωριστές προϋποθέσεις και διαδικασίες. Η ΚΥΑ 206042/2026 προβλέπει ειδικό πλαίσιο αποζημίωσης απώλειας εισοδήματος για συγκεκριμένες περιόδους και περιπτώσεις που αφορούν την ευλογιά των αιγοπροβάτων, την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών και τα κρούσματα αφθώδους πυρετού στη Λέσβο.

Επομένως, η ενίσχυση απώλειας εισοδήματος δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως καταβλητέα σε κάθε κτηνοτρόφο που έχει χάσει ζώα. Χρειάζεται να ελέγχονται οι ειδικοί όροι και η χρονική περίοδος που καλύπτει η αντίστοιχη απόφαση.

Τι πρέπει να προσέξουν οι κτηνοτρόφοι

Το βασικό σημείο είναι ότι οι πίνακες καθορίζουν ανώτατες αξίες ανά ζώο. Η τελική αποζημίωση εξαρτάται από την κατηγορία, την ηλικία, τα διαθέσιμα στοιχεία και την προβλεπόμενη διαδικασία εκτίμησης.

Οι κτηνοτρόφοι καλό είναι να διατηρούν ενημερωμένα τα μητρώα των εκμεταλλεύσεών τους, να συγκεντρώνουν τα παραστατικά αγοράς και πώλησης και να ελέγχουν εγκαίρως τις προθεσμίες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τα καθαρόαιμα αιγοπρόβατα, καθώς η αντίστοιχη κατηγορία της αρχικής κλίμακας έχει καταργηθεί στην κωδικοποιημένη απόφαση.

Για εξατομικευμένη επιβεβαίωση της κατηγορίας και των δικαιολογητικών, αρμόδια είναι η κτηνιατρική υπηρεσία της Περιφερειακής Ενότητας.