Νέες δυνατότητες χρηματοδότησης για την προστασία του φυτικού κεφαλαίου από παγετό, χαλάζι και έντονες βροχοπτώσεις προβλέπει η δράση «Επενδύσεις πρόληψης ζημιών φυτικού κεφαλαίου», στο πλαίσιο της Παρέμβασης Π3-73-2.5 του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027. Ο επιλέξιμος προϋπολογισμός ανέρχεται έως τις 400.000 ευρώ για μεμονωμένες γεωργικές εκμεταλλεύσεις και έως το 1 εκατ. ευρώ για συλλογικές επενδύσεις, ενώ η δημόσια ενίσχυση μπορεί να καλύψει έως το 80% ή το 100% των επιλέξιμων δαπανών, αντίστοιχα.
Η σχετική απόφαση καθορίζει το πλαίσιο χρηματοδότησης, τις προϋποθέσεις συμμετοχής, τις επιλέξιμες δαπάνες και τη διαδικασία υλοποίησης των επενδύσεων. Ωστόσο, οι αιτήσεις δεν μπορούν να ξεκινήσουν πριν από την έκδοση της πρόσκλησης από τον ΕΛΓΑ. Η πρόσκληση θα προσδιορίζει τον διαθέσιμο προϋπολογισμό, τις επιλέξιμες περιοχές και καλλιέργειες, καθώς και τις προθεσμίες υποβολής.
Ενίσχυση έως 80% για μεμονωμένους αγρότες και 100% για συλλογικές επενδύσεις
Το ποσοστό της δημόσιας ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με τη μορφή της επένδυσης. Για τις μεμονωμένες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως το 80% των επιλέξιμων δαπανών, με ανώτατο επιλέξιμο προϋπολογισμό 400.000 ευρώ.
Για τις συλλογικές επενδύσεις, το ποσοστό ενίσχυσης μπορεί να ανέλθει στο 100%, με τον επιλέξιμο προϋπολογισμό να φτάνει έως το 1 εκατ. ευρώ.
Στόχος της παρέμβασης είναι η εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων ενεργητικής προστασίας, ώστε να περιορίζονται οι ζημιές στην αγροτική παραγωγή από ακραία καιρικά φαινόμενα. Παράλληλα, προβλέπεται η συνέχιση και ολοκλήρωση έργων ενεργητικής προστασίας που είχαν ενταχθεί στο προηγούμενο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022.
Ποιοι αγρότες και συλλογικοί φορείς είναι δικαιούχοι
Στη δράση μπορούν να συμμετάσχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα που διαθέτουν γεωργικές εκμεταλλεύσεις, καθώς και συλλογικά σχήματα, όπως αγροτικοί συνεταιρισμοί, ομάδες παραγωγών και οργανώσεις παραγωγών.
Για τα φυσικά πρόσωπα, μεταξύ των βασικών προϋποθέσεων περιλαμβάνονται:
- Η ιδιότητα του ενεργού γεωργού.
- Ηλικία από 18 έως 63 ετών κατά την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
- Υποβολή αποδεκτής δήλωσης ΟΣΔΕ για το έτος που αφορά η πρόσκληση.
- Εκπλήρωση των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων.
- Καταβολή των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών στον ΕΛΓΑ.
Για τις συλλογικές επενδύσεις, οι παρεμβάσεις θα πρέπει να εξυπηρετούν το σύνολο των μελών του φορέα ή ποσοστό μεγαλύτερο του 50% αυτών.
Ποιες επενδύσεις και δαπάνες επιδοτούνται
Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται η αγορά και η εγκατάσταση νέων, σύγχρονων συστημάτων ενεργητικής προστασίας του φυτικού κεφαλαίου. Επιπλέον, μπορούν να καλυφθούν γενικά έξοδα που συνδέονται με την προετοιμασία και την υλοποίηση της επένδυσης, όπως αμοιβές συμβούλων και μηχανικών, με ανώτατο όριο το 10% του εγκεκριμένου προϋπολογισμού.
Αντίθετα, δεν επιδοτούνται, μεταξύ άλλων:
- Έξοδα λειτουργίας και συντήρησης του εξοπλισμού.
- Αγορά γης και κτιρίων.
- Αγορά μεταχειρισμένου εξοπλισμού.
- Αντικατάσταση υφιστάμενων συστημάτων ενεργητικής προστασίας που δεν έχουν αποσβεστεί.
Η επιλεξιμότητα κάθε δαπάνης θα πρέπει να επιβεβαιώνεται με βάση τους όρους της απόφασης και τις ειδικότερες προβλέψεις της πρόσκλησης.
Ηλεκτρονική υποβολή μέσω ΟΠΣΚΕ και συγκριτική αξιολόγηση
Οι αιτήσεις στήριξης προβλέπεται να υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ). Η αξιολόγηση θα είναι συγκριτική, με βάση βαθμολογικά κριτήρια που θα εξειδικευτούν στην πρόσκληση.
Στα κριτήρια που προβλέπονται περιλαμβάνονται η συχνότητα εμφάνισης φυσικών φαινομένων, η αξία της παραγωγής, η ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη, η συμμετοχή σε συλλογικά σχήματα και η χωροθέτηση της γεωργικής εκμετάλλευσης.
Επομένως, η επιδότηση δεν εξαρτάται μόνο από τον επιλέξιμο προϋπολογισμό και την τήρηση των προϋποθέσεων, αλλά και από τη βαθμολογία που θα συγκεντρώσει κάθε αίτηση στο πλαίσιο της συγκριτικής αξιολόγησης.
Προκαταβολή έως 50% και ολοκλήρωση των έργων έως το 2029
Το πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα χορήγησης προκαταβολής έως το 50% της ενίσχυσης που απομένει να καταβληθεί, υπό την προϋπόθεση παροχής ισόποσης τραπεζικής εγγύησης.
Οι πληρωμές μπορούν να πραγματοποιηθούν σε έως τρεις δόσεις, ενώ η διάρκεια υλοποίησης των επενδύσεων ορίζεται σε 24 μήνες. Σε κάθε περίπτωση, η ολοκλήρωση δεν μπορεί να υπερβεί την 30ή Αυγούστου 2029, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης έως δύο μήνες, σύμφωνα με τους όρους της απόφασης.
Για τους παραγωγούς που σχεδιάζουν επενδύσεις σε αντιπαγετικά και άλλα συστήματα προστασίας της παραγωγής, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η έκδοση της πρόσκλησης από τον ΕΛΓΑ. Τότε θα αποσαφηνιστούν οι διαθέσιμοι πόροι, οι περιοχές και οι καλλιέργειες που θα καλυφθούν, καθώς και τα αναλυτικά κριτήρια και οι προθεσμίες υποβολής.
