Διευκρινίσεις για τις υποχρεώσεις των αγροτών και των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) κατά την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026 παρέχει εγκύκλιος της ΑΑΔΕ, αποσαφηνίζοντας ζητήματα που αφορούν τα δικαιολογητικά, τα αγροτεμάχια, το ζωικό κεφάλαιο και τις ευθύνες για τυχόν παραβάσεις.
Η εγκύκλιος προσδιορίζει τους ελέγχους που οφείλουν να πραγματοποιούν οι φορείς υποβολής, τις περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων και τις προϋποθέσεις επιβολής κυρώσεων ή αλληλέγγυας ευθύνης για αχρεωστήτως καταβληθείσες ενισχύσεις.
Ποια είναι η ευθύνη του αγρότη
Ο παραγωγός ευθύνεται για την ακρίβεια, την πληρότητα και τη γνησιότητα των στοιχείων και των δικαιολογητικών που υποβάλλει στην ΕΑΕ 2026.
Ειδικότερα, υποχρεούται να:
- Διατηρεί τα δικαιολογητικά και τα πρωτότυπα παραστατικά για κάθε έλεγχο.
- Δηλώνει την πραγματικά καλλιεργούμενη έκταση και τα όριά της.
- Δηλώνει τον αριθμό των ζώων και να μεριμνά για την ενημέρωση του κτηνοτροφικού μητρώου.
- Διορθώνει αποκλίσεις στο Ε9 για ιδιόκτητα αγροτεμάχια.
- Τηρεί τους όρους επιλεξιμότητας των ενισχύσεων που αιτείται.
Εξουσιοδότηση και σύγκρουση συμφερόντων στα ΚΥΔ
Για την οριστικοποίηση της ΕΑΕ απαιτούνται τόσο η ειδική εξουσιοδότηση μέσω myAADE όσο και η έγγραφη συμφωνία μεταξύ παραγωγού και φορέα υποβολής. Η συμφωνία φυλάσσεται στον φάκελο τεκμηρίωσης και δεν απαιτείται να αναρτηθεί σε ψηφιακή εφαρμογή της ΑΑΔΕ.
Σύγκρουση συμφερόντων υπάρχει, μεταξύ άλλων, όταν η αμοιβή του ΚΥΔ εξαρτάται από την έγκριση ή την πληρωμή της ενίσχυσης ή υπολογίζεται ως ποσοστό αυτής.
Αντίθετα, η αμοιβή βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, όπως η έκταση ή ο αριθμός των αγροτεμαχίων, δεν συνιστά σύγκρουση συμφερόντων, εφόσον δεν συνδέεται με την ενίσχυση.
Η χρήση των προσωπικών κωδικών TAXISnet του παραγωγού από το ΚΥΔ απαγορεύεται αυστηρά. Ο φορέας πρέπει να χρησιμοποιεί αποκλειστικά τους δικούς του κωδικούς για την πρόσβαση στο myAGRO.
Φάκελος τεκμηρίωσης: Υποχρεωτική τήρηση για τουλάχιστον 8 χρόνια
Για κάθε ΕΑΕ, το ΚΥΔ οφείλει να διατηρεί φάκελο τεκμηρίωσης με τα δικαιολογητικά του παραγωγού, την έγγραφη συμφωνία και τα απαιτούμενα στοιχεία ενημέρωσης του προσωπικού.
Ο φάκελος τηρείται τουλάχιστον σε ψηφιακή μορφή και διατηρείται για τουλάχιστον οκτώ χρόνια από το τέλος του έτους υποβολής της τελευταίας τροποποίησης της ΕΑΕ, με την επιφύλαξη της υποχρέωσης διατήρησης για μεγαλύτερο διάστημα όπου προβλέπεται.
Σε περίπτωση ελέγχου, ο ψηφιακός φάκελος πρέπει να αποσταλεί στην ΑΑΔΕ εντός δύο εργάσιμων ημερών, ενώ για τα έγγραφα που επιτρέπεται να τηρούνται σε έντυπη μορφή η προθεσμία είναι πέντε εργάσιμες ημέρες.
Η μη τήρηση φακέλου αποτελεί σοβαρή παράβαση, ενώ η ελλιπής τήρησή του χαρακτηρίζεται απλή παράβαση.
Μισθωτήρια και δικαιολογητικά αγροτεμαχίων
Το ΚΥΔ ελέγχει την πληρότητα και την τυπική ορθότητα των μισθωτηρίων, τα οποία πρέπει να περιλαμβάνουν τα στοιχεία των συμβαλλομένων, ημερομηνία, υπογραφές, διάρκεια, μίσθωμα και επαρκή περιγραφή του αγροτεμαχίου.
Δεν απαιτείται θεώρηση του γνησίου της υπογραφής. Ωστόσο, ο φορέας δεν πρέπει να οριστικοποιεί την αίτηση όταν διαπιστώνει πρόδηλη ανακρίβεια ή αναντιστοιχία που δεν έχει διορθωθεί ή αιτιολογηθεί.
Η ευθύνη για την ακρίβεια και τη γνησιότητα των δικαιολογητικών βαρύνει τον παραγωγό. Ευθύνη του ΚΥΔ μπορεί να εξεταστεί εάν γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει την ανακρίβεια από τα στοιχεία που είχε στη διάθεσή του.
Τι ισχύει για ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ και Ε9
Όταν ο ΚΑΕΚ δεν αντιστοιχεί στον δηλωμένο ιδιοκτήτη, ο παραγωγός πρέπει να τεκμηριώσει τον λόγο μη ταυτοποίησης, επιλέγοντας την αντίστοιχη εξαίρεση στην εφαρμογή myAGRO και προσκομίζοντας τα σχετικά έγγραφα.
Εάν δεν υπάρχουν διαθέσιμα έγγραφα, απαιτείται τουλάχιστον υπεύθυνη δήλωση μέσω gov.gr ή με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής, στην οποία προσδιορίζεται ο λόγος εξαίρεσης.
Για τα ιδιόκτητα αγροτεμάχια, αποκλίσεις μεταξύ Ε9 και ΕΑΕ ως προς την έκταση ή το ποσοστό ιδιοκτησίας πρέπει να διορθώνονται πριν από την οριστικοποίηση. Αντίθετα, αποκλίσεις ως προς τα τοπωνύμια ή τη χρήση γης δεν επιβάλλουν από μόνες τους διόρθωση του Ε9.
Η ψηφιοποίηση πρέπει να αποτυπώνει την πραγματικά καλλιεργούμενη έκταση. Τυχόν απόκλιση από τα όρια του ΚΑΕΚ ή μη επίτευξη του απαιτούμενου ποσοστού επικάλυψης δεν συνεπάγεται αυτομάτως παράβαση του ΚΥΔ, εφόσον έχουν τηρηθεί οι υποχρεώσεις ελέγχου και υπάρχουν τα σχετικά στοιχεία στον φάκελο.
Ζωικό κεφάλαιο: Ποιος έχει την ευθύνη
Ο αριθμός των ζώων δηλώνεται με ευθύνη του κτηνοτρόφου. Το ΚΥΔ δεν υποχρεούται να επαληθεύει αυτοτελώς τα στοιχεία της Κτηνιατρικής Βάσης Δεδομένων.
Ωστόσο, όταν ο παραγωγός ζητά να δηλώσει αδικαιολόγητα αυξημένο αριθμό ζώων σε σχέση με την απογραφή ή την ΕΑΕ του προηγούμενου έτους, ο φορέας πρέπει να ζητήσει αποδεικτικά στοιχεία, όπως παραστατικά αγοράς ζώων.
Εάν διαπιστώσει πρόδηλη ανακρίβεια, οφείλει να απέχει από την καταχώριση. Παράλληλα, η έλλειψη άδειας λειτουργίας της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης δεν επηρεάζει από μόνη της την ΕΑΕ, εφόσον ο κωδικός της εκμετάλλευσης είναι ενεργός στο ΟΠΣΚ.
Πότε επιβάλλονται κυρώσεις στα ΚΥΔ
Οι κυρώσεις επιβάλλονται στον φορέα υποβολής και όχι αυτομάτως στους εργαζομένους του. Η ευθύνη εξετάζεται με βάση τις υποχρεώσεις που παραβιάστηκαν, τα στοιχεία του ψηφιακού αρχείου ενεργειών και τον βαθμό υπαιτιότητας.
Για να προκύψει αλληλέγγυα ευθύνη του ΚΥΔ για την επιστροφή ενίσχυσης, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά:
- Σοβαρή παράβαση με υπαιτιότητα του φορέα.
- Αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράβασης και της αχρεώστητης καταβολής.
- Ποσό ενίσχυσης άνω των 5.000 ευρώ ανά ΕΑΕ.
Εάν η ενίσχυση θα είχε καταβληθεί ανεξάρτητα από το σφάλμα του ΚΥΔ, δεν υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος.
Επιπλέον, η οικειοθελής γνωστοποίηση σφάλματος στην ΑΑΔΕ πριν από την έναρξη ελέγχου συνεκτιμάται κατά την αξιολόγηση της υπαιτιότητας, χωρίς να συνεπάγεται αυτόματη απαλλαγή από τις κυρώσεις.
Τι θεωρείται προφανές σφάλμα
Προφανές σφάλμα είναι ένα σαφώς ακούσιο λάθος που προκύπτει από τα στοιχεία της αίτησης ή τα ήδη αναρτημένα δικαιολογητικά, χωρίς ενδείξεις σκοπιμότητας.
Για παράδειγμα, μπορεί να θεωρηθεί προφανές σφάλμα η λανθασμένη καταχώριση ενός ψηφίου, όταν το αναρτημένο έγγραφο αποδεικνύει ξεκάθαρα το σωστό στοιχείο.
Αντίθετα, η παράλειψη ανάρτησης απαιτούμενου δικαιολογητικού ή η προσκόμιση εγγράφου που δεν πληροί τις προϋποθέσεις δεν θεωρείται προφανές σφάλμα.
Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι ο παραγωγός ευθύνεται για τα στοιχεία που δηλώνει, ενώ το ΚΥΔ οφείλει να ελέγχει τα δικαιολογητικά, να εντοπίζει τις πρόδηλες ανακρίβειες και να τηρεί πλήρη φάκελο τεκμηρίωσης. Η τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών είναι καθοριστική για την ορθή υποβολή των αιτήσεων και την αποφυγή κυρώσεων.
