Το νέο πλαίσιο για την εγγραφή στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) και τη χορήγηση βεβαιώσεων αποσαφηνίζει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά τις αλλαγές που επέφερε ο ν. 5336/2026.
Με τις νέες διατάξεις, η εγγραφή στο ΜΑΑΕ καθίσταται υποχρεωτική για κάθε φορολογικό έτος για όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που ασκούν αγροτική δραστηριότητα, ακόμη και αν δεν υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ).
Παράλληλα, η εγγραφή στο Μητρώο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή της ΕΑΕ κάθε έτους, ενώ αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο εξετάζονται τα δικαιολογητικά για τη χορήγηση βεβαιώσεων στους επαγγελματίες αγρότες, στους νεοεισερχόμενους και στους κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Οι διευκρινίσεις του ΥΠΑΑΤ αφορούν την εφαρμογή του ν. 3874/2010, όπως τροποποιήθηκε με τα άρθρα 43 έως 48 του ν. 5336/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 153 στις 28 Σεπτεμβρίου 2026.
Υποχρεωτική εγγραφή στο ΜΑΑΕ για την ΕΑΕ
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, η υποχρέωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ επεκτείνεται σε όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που ασκούν αγροτική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το αν υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης.
Η εγγραφή απαιτείται για κάθε φορολογικό έτος και αποδεικνύεται με την έκδοση σχετικής βεβαίωσης.
Επομένως, οι ενδιαφερόμενοι που επιθυμούν να υποβάλουν ΕΑΕ για το τρέχον έτος θα πρέπει να έχουν προηγουμένως εγγραφεί στο ΜΑΑΕ.
Παράλληλα, η διαδικασία εγγραφής εκσυγχρονίζεται, με στόχο να πραγματοποιείται ψηφιακά και αυτοματοποιημένα. Μέσω της νέας διαδικασίας επιδιώκεται η απλούστευση των αιτήσεων, η ακριβέστερη καταγραφή της ιδιότητας των εγγεγραμμένων και η έκδοση βεβαιώσεων με διασταύρωση στοιχείων από άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου.
Την ευθύνη για την πλήρη και αξιόπιστη τήρηση του ψηφιακού ΜΑΑΕ έχει η Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του ΥΠΑΑΤ.
Επαγγελματίες αγρότες: Ποια ΕΑΕ εξετάζεται για το 2025
Για τη χορήγηση βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ με την ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη, για το φορολογικό έτος 2025, εξετάζεται η ΕΑΕ του 2025 και όχι η ΕΑΕ του 2026.
Η αλλαγή συνδέεται με τη νέα υποχρέωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ πριν από την υποβολή της ΕΑΕ του τρέχοντος έτους.
Μέχρι πρόσφατα, η ΕΑΕ του επόμενου έτους χρησιμοποιούνταν για την απόδειξη της συνέχισης της αγροτικής δραστηριότητας. Με το νέο πλαίσιο, η χορήγηση της βεβαίωσης για το 2025 βασίζεται στα στοιχεία του αντίστοιχου έτους.
Για την απόδοση της ιδιότητας του επαγγελματία αγρότη εξετάζονται, μεταξύ άλλων:
- Η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του 2025.
- Η έναρξη εργασιών στην ΑΑΔΕ και η ύπαρξη των σχετικών Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ).
- Η ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ, πρώην ΟΓΑ, για το 2025, ανάλογα με την ασκούμενη δραστηριότητα.
- Τα φορολογικά στοιχεία που αποδεικνύουν την άσκηση αγροτικής δραστηριότητας.
Η βεβαίωση χορηγείται από το φορολογικό έτος έναρξης εργασιών στην ΑΑΔΕ και μετά. Στο έγγραφο έναρξης της ατομικής επιχείρησης πρέπει να περιλαμβάνονται οι σχετικοί με την αγροτική δραστηριότητα ΚΑΔ.
Πότε θα ελεγχθεί η συνέχιση της δραστηριότητας
Το ΥΠΑΑΤ διευκρινίζει ότι πριν από την έναρξη των φορολογικών δηλώσεων του 2026, δηλαδή πριν από τις 15 Μαρτίου 2027, θα αποστείλει στην ΑΑΔΕ αρχείο επαγγελματιών αγροτών.
Σκοπός είναι η προσυμπλήρωση των κωδικών 037-038 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2026, έπειτα από διασταύρωση με τα στοιχεία της ΕΑΕ και του e-ΕΦΚΑ για το 2026.
Συνεπώς, ο έλεγχος για τη συνέχιση της δραστηριότητας και της ασφάλισης θα πραγματοποιηθεί σε δεύτερο χρόνο.
Νεοεισερχόμενοι αγρότες: Πώς γίνεται η εγγραφή στο ΜΑΑΕ
Ειδική διαδικασία προβλέπεται για όσους επιθυμούν να εγγραφούν στο ΜΑΑΕ ως νεοεισερχόμενοι επαγγελματίες αγρότες και υποβάλλουν για πρώτη φορά Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του υπουργείου, η διαδικασία περιλαμβάνει δύο στάδια:
- Αρχικά, ο ενδιαφερόμενος εγγράφεται στο ΜΑΑΕ με την ιδιότητα του «ασκούντος αγροτική δραστηριότητα».
- Μετά την υποβολή της ΕΑΕ, υποβάλλει νέα αίτηση εγγραφής, προκειμένου να αποκτήσει την ιδιότητα του «νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη».
Για τους νεοεισερχόμενους που έχουν υποβάλει ΕΑΕ για το 2025 ή το 2026, οι ΑΦΜ τους αποστέλλονται στην ΑΑΔΕ για τη συμπλήρωση των κωδικών 037-038 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους 2025, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ειδικότερα, θα πρέπει να έχουν πραγματοποιήσει έναρξη εργασιών μέσα στο 2026 ή νωρίτερα, εφόσον η δραστηριότητά τους παραμένει ενεργή, χωρίς διακοπή ή παύση.
Κάτοχοι αγροτικών εκμεταλλεύσεων: Τι ισχύει ανά περίπτωση
Για τους κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, η χορήγηση βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ εξαρτάται από το αν υποβλήθηκε ΕΑΕ το 2025 και από το πότε ξεκίνησε η αγροτική δραστηριότητα.
Για όσους υπέβαλαν ΕΑΕ το 2025, λαμβάνεται υπόψη η αίτηση του 2025 σε συνδυασμό με τα οικονομικά στοιχεία του ίδιου φορολογικού έτους, εφόσον έχουν ενταχθεί στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ μέσα στο 2025 ή νωρίτερα.
Για όσους δεν υπέβαλαν ΕΑΕ το 2025, εξετάζεται η ΕΑΕ του 2026 σε συνδυασμό με τα οικονομικά στοιχεία του φορολογικού έτους 2025, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ενταχθεί στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ μέσα στο 2025 ή νωρίτερα.
Για όσους ξεκίνησαν αγροτική δραστηριότητα το 2026, λαμβάνονται υπόψη η ΕΑΕ του 2026 και τα οικονομικά στοιχεία του φορολογικού έτους 2026.
Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται για τη βεβαίωση ΜΑΑΕ
Για τη χορήγηση βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ, τόσο στους επαγγελματίες αγρότες όσο και στους κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, πρέπει να αποδεικνύεται η πραγματική άσκηση αγροτικής δραστηριότητας.
Ειδικότερα, στο έντυπο Ε3 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους για το οποίο χορηγείται η βεβαίωση πρέπει να εμφανίζονται:
- Έσοδα από την πώληση αγροτικών προϊόντων ή
- Έξοδα από την αγορά αγροεφοδίων.
Επιπλέον, οι κάτοχοι αγροτικών εκμεταλλεύσεων αποδεικνύουν την ένταξή τους στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ με την προσκόμιση των στοιχείων Μητρώου – Επιχείρησης από την προσωποποιημένη πληροφόρηση της ψηφιακής πύλης myAADE.
Η έναρξη εργασιών στην ΑΑΔΕ και η ύπαρξη των σχετικών ΚΑΔ αποτελούν επίσης βασικά στοιχεία για τη χορήγηση της βεβαίωσης.
Ποιοι εγγράφονται ως ασκούντες αγροτική δραστηριότητα
Η βεβαίωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ με την ιδιότητα του «ασκούντος αγροτική δραστηριότητα» χορηγείται σε συγκεκριμένες κατηγορίες φυσικών ή νομικών προσώπων.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Εργάτες γης, αλιεργάτες, ιχθυεργάτες, ρητινοσυλλέκτες και δασεργάτες που διαθέτουν εργόσημα, ανεξάρτητα από το αν υποβάλλουν ΕΑΕ.
- Ομάδες παραγωγών που δεν έχουν υποβάλει ΕΑΕ με τον δικό τους ΑΦΜ, εφόσον όλα τα μέλη τους είναι εγγεγραμμένα στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματίες αγρότες για το ίδιο φορολογικό έτος.
- Αφανείς αγρότες που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στο ειδικό ή στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, προκειμένου να μπορούν να υποβάλουν την ΕΑΕ του τρέχοντος έτους.
- Λοιπά φυσικά και νομικά πρόσωπα που πρόκειται να υποβάλουν για πρώτη φορά ΕΑΕ ή δεν έχουν εγγραφεί στο ΜΑΑΕ κατά το τρέχον ή το προηγούμενο έτος και πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Στις τελευταίες περιπτώσεις περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, κληρονόμοι λόγω θανάτου, περιπτώσεις μεταβιβάσεων, πολυλειτουργικά αγροκτήματα και κάτοχοι εκμεταλλεύσεων για τη διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων.
Για τους αφανείς αγρότες, το ΥΠΑΑΤ διευκρινίζει ότι, κατά τον διοικητικό έλεγχο από τα ΤΑΑΕ, πρέπει στο έντυπο Ε3 να εμφανίζονται ως αφανείς αγρότες, χωρίς ΚΑΔ σχετικούς με την αγροτική δραστηριότητα.
Τι πρέπει να προσέξουν οι αγρότες
Το ΥΠΑΑΤ υπενθυμίζει ότι δεν γίνονται αποδεκτές ούτε εξετάζονται δηλώσεις ΕΑΕ που έχουν υποβληθεί μετά τη λήξη του ημερολογιακού έτους στο οποίο αφορούν, σύμφωνα με την εγκύκλιο 58/16058/17-01-2020.
Επιπλέον, η εγγραφή στο ΜΑΑΕ προηγείται και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εγγραφή σε άλλα τομεακά μητρώα του υπουργείου. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγχουν την ορθότητα των στοιχείων τους, την ύπαρξη των απαραίτητων ΚΑΔ, τα φορολογικά δεδομένα τους και την υποβολή της ΕΑΕ για το έτος που απαιτείται, ανάλογα με την ιδιότητά τους.
