Νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας: €160 εκατ. από την ΚΑΠ 2023-2027 κινητοποιούν χρηματοδοτήσεις περίπου €365 εκατ. – Στο επίκεντρο επενδύσεις, ρευστότητα και νέοι αγρότες

Ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο με δυνατότητα να αλλάξει τους όρους πρόσβασης των αγροτών και των επιχειρήσεων της αγροδιατροφής στην τραπεζική χρηματοδότηση ενεργοποιείται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ).

Το νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, που χρηματοδοτείται με €160 εκατ. από το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027, φιλοδοξεί να κινητοποιήσει συνολικά περίπου €365 εκατ. σε δάνεια μέσω του τραπεζικού συστήματος.

Η πρώτη δράση που τίθεται σε διαδικασία ενεργοποίησης είναι το Ταμείο Εγγυοδοσίας Αγροδιατροφικού Τομέα, με δημόσιους πόρους €80 εκατ., οι οποίοι αναμένεται να μοχλεύσουν δάνεια περίπου €250 εκατ.

Για τους ενδιαφερόμενους, το σημαντικότερο μήνυμα είναι σαφές: υπάρχει πλέον ένα νέο πλαίσιο για επενδυτικά δάνεια έως €3,5 εκατ., δάνεια κεφαλαίου κίνησης έως €500.000, εγγύηση 70% και επιδότηση επιτοκίου έως 4%.

Τι προβλέπει το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο

Το Ταμείο απευθύνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα της αγροδιατροφής, από τον πρωτογενή τομέα μέχρι τη μεταποίηση.

Οι βασικές δυνατότητες χρηματοδότησης είναι:

Κατηγορία	Ποσό	Διάρκεια
Επενδυτικά δάνεια	€25.000 – €3.500.000	2 – 15 έτη
Κεφάλαιο κίνησης	€25.000 – €500.000	2 – 5 έτη
Εγγύηση Ταμείου	70%	Ανά δάνειο
Επιδότηση επιτοκίου	έως 4%	έως 4 έτη
Συμβουλευτική υποστήριξη	έως €1.600	κλιμακούμενα

Η εγγύηση του 70% αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος, καθώς μειώνει το μέρος του πιστωτικού κινδύνου που παραμένει στην τράπεζα.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για παραγωγούς και επιχειρήσεις που διαθέτουν ένα βιώσιμο επενδυτικό σχέδιο, αλλά δυσκολεύονται να καλύψουν τις απαιτήσεις εξασφαλίσεων μιας συμβατικής τραπεζικής χρηματοδότησης.

Τι σημαίνει πρακτικά για έναν αγρότη

Το πρόγραμμα δεν αποτελεί άμεση επιχορήγηση. Η χρηματοδότηση πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού δανείου.

Η διαφορά είναι ότι το δάνειο συνοδεύεται από ένα πλέγμα υποστήριξης που μπορεί να κάνει τη χρηματοδότηση ευκολότερη και φθηνότερη.

Παράδειγμα 1: Επένδυση €100.000

Ένας παραγωγός θέλει να πραγματοποιήσει επένδυση ύψους €100.000.

Εφόσον το επενδυτικό σχέδιο και ο ίδιος πληρούν τα κριτήρια χρηματοδότησης, μπορεί να εξεταστεί δάνειο στο πλαίσιο του Ταμείου. Η εγγύηση του Ταμείου ανέρχεται σε 70% του δανείου, δηλαδή, σε ένα δάνειο €100.000, η εγγυημένη έκθεση αντιστοιχεί σε €70.000. Παράλληλα, μπορεί να ενεργοποιηθεί η προβλεπόμενη επιδότηση επιτοκίου έως 4% για έως τέσσερα χρόνια.

Προσοχή: η εγγύηση δεν σημαίνει ότι ο αγρότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση αποπληρωμής του δανείου. Ούτε σημαίνει ότι η τράπεζα εγκρίνει αυτόματα κάθε αίτηση.

Η τελική έγκριση εξακολουθεί να συνδέεται με την αξιολόγηση της επιχείρησης, του επενδυτικού σχεδίου και της δυνατότητας αποπληρωμής.

Παράδειγμα 2: Μεγάλη επένδυση €1 εκατ.

Για μια μεγαλύτερη αγροτική ή αγροδιατροφική επιχείρηση, το όριο των €3,5 εκατ. για επενδυτικά δάνεια δημιουργεί σημαντικά μεγαλύτερο περιθώριο. Μια επιχείρηση μπορεί να εξετάσει χρηματοδότηση για επένδυση €1 εκατ., με διάρκεια που μπορεί να φτάσει έως και τα 15 έτη.

Η μεγάλη διάρκεια είναι ιδιαίτερα σημαντική σε επενδύσεις με υψηλό αρχικό κόστος και μακρύ χρόνο απόσβεσης. Η δυνατότητα επιμήκυνσης της αποπληρωμής επιτρέπει, υπό τους όρους της χρηματοδότησης, να κατανεμηθεί το βάρος της επένδυσης σε περισσότερα έτη.

Αυτό είναι κρίσιμο στην αγροδιατροφή, όπου η απόδοση μιας επένδυσης δεν είναι πάντοτε άμεση.

Παράδειγμα 3: Κεφάλαιο κίνησης έως €500.000

Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στις επενδύσεις.

Μια επιχείρηση μπορεί να χρειάζεται χρηματοδότηση για την κάλυψη του κεφαλαίου κίνησης, ιδιαίτερα σε περιόδους όπου οι ανάγκες αγοράς πρώτων υλών, αποθεμάτων ή παραγωγής προηγούνται χρονικά των εισπράξεων.

Εδώ προβλέπονται δάνεια από €25.000 έως €500.000, με διάρκεια από 2 έως 5 έτη.

Για μια αγροδιατροφική επιχείρηση που αντιμετωπίζει έντονες εποχικές ανάγκες ρευστότητας, η συγκεκριμένη δυνατότητα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη.

Ποιοι είναι οι δυνητικοί δικαιούχοι

Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει μεγάλο μέρος της αγροδιατροφικής αλυσίδας.

Στο πεδίο του Ταμείου μπορούν να ενταχθούν, ανάλογα με τους ειδικότερους όρους και τα κριτήρια της δράσης:

• αγρότες και παραγωγοί,
• αγροτικές εκμεταλλεύσεις,
• επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα,
• επιχειρήσεις μεταποίησης αγροτικών προϊόντων,
• μικρές και μεσαίες αγροδιατροφικές επιχειρήσεις,
• νεοσύστατες επιχειρήσεις,
• μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου.

Η στόχευση επομένως είναι πολύ ευρύτερη από την παραδοσιακή έννοια του «αγροτικού δανείου». Το Ταμείο επιχειρεί να χρηματοδοτήσει ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και προστιθέμενης αξίας.

Μεγάλο στοίχημα οι νέοι αγρότες

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της νέας χρηματοδοτικής πολιτικής είναι η έμφαση στη δημιουργία και προσέλκυση νέων αγροτών.

Για έναν νέο που ξεκινά σήμερα μια αγροτική δραστηριότητα, το αρχικό κεφάλαιο αποτελεί συχνά ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια. Χρειάζονται κεφάλαια για γη, εξοπλισμό, εγκαταστάσεις, μηχανήματα, ζωικό κεφάλαιο, θερμοκήπια ή άλλες παραγωγικές υποδομές, ανάλογα με το παραγωγικό μοντέλο.

Παράλληλα, ένας νέος παραγωγός μπορεί να μην διαθέτει το ίδιο ιστορικό οικονομικών στοιχείων ή τις ίδιες εξασφαλίσεις με μια επιχείρηση που λειτουργεί εδώ και δεκαετίες.

Εδώ ακριβώς αποκτά σημασία η εγγύηση του Ταμείου. Η μείωση του πιστωτικού κινδύνου για την τράπεζα μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση νέων επιχειρηματιών σε χρηματοδότηση, εφόσον φυσικά πληρούνται τα κριτήρια αξιολόγησης.

Γιατί έχει σημασία η εγγύηση του 70%

Η εγγύηση δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Στην πράξη λειτουργεί ως μηχανισμός επιμερισμού του κινδύνου μεταξύ δημόσιου και τραπεζικού τομέα. Χωρίς εγγυοδοτικό μηχανισμό, μια τράπεζα αξιολογεί το σύνολο του πιστωτικού κινδύνου. Με το Ταμείο, σημαντικό μέρος αυτού του κινδύνου καλύπτεται από τη δημόσια παρέμβαση.

Αυτό μπορεί να επιτρέψει:

χαμηλότερο πιστωτικό ρίσκο → μεγαλύτερη διάθεση χρηματοδότησης → περισσότερες επενδύσεις.

€160 εκατ. δημόσιοι πόροι για περίπου €365 εκατ. δάνεια

Η συνολική αρχιτεκτονική του Ταμείου είναι μεγαλύτερη από την πρώτη δράση των €80 εκατ. Το συνολικό Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας διαθέτει €160 εκατ. δημόσιας δαπάνης.

Τα κεφάλαια αυτά αναμένεται, μέσω των τριών χρηματοδοτικών εργαλείων και της συμμετοχής του τραπεζικού συστήματος, να δημιουργήσουν συνολικό χαρτοφυλάκιο δανείων περίπου €365 εκατ. Η δημόσια χρηματοδότηση είναι αυξημένη κατά €45 εκατ. σε σχέση με τα €115 εκατ. των αντίστοιχων χρηματοδοτικών εργαλείων του ΠΑΑ 2014-2022.

Το ζητούμενο είναι επομένως η δημιουργία ενός πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος: οι δημόσιοι πόροι να κινητοποιήσουν σημαντικά περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια.

Δεν είναι επιδότηση – είναι εργαλείο τραπεζικής χρηματοδότησης

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι. Το νέο εργαλείο δεν λειτουργεί ως κλασική επιχορήγηση, όπου ο δικαιούχος λαμβάνει ένα ποσοστό της επένδυσης ως μη επιστρεπτέα ενίσχυση.

Πρόκειται για χρηματοδοτικό εργαλείο. Ο ενδιαφερόμενος λαμβάνει δάνειο και πρέπει να το αποπληρώσει σύμφωνα με τους συμφωνημένους όρους.

Το πλεονέκτημα βρίσκεται στους μηχανισμούς που συνοδεύουν το δάνειο:

• εγγύηση 70%,
• επιδότηση επιτοκίου έως 4%,
• δυνατότητα μακροχρόνιας χρηματοδότησης,
• συμβουλευτική υποστήριξη έως €1.600.