Η Θεσσαλία διεκδικεί να αποτελέσει την πρώτη περιφέρεια εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης υδάτων, με συγκεκριμένους πόρους, χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμους στόχους. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Δημήτρη Κουρέτα, κατά τη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, όπου παρουσιάστηκε η επίσημη παρέμβαση της Περιφέρειας στο Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Ιουλίου.
Ο Περιφερειάρχης υπογράμμισε ότι η Θεσσαλία βρίσκεται αντιμέτωπη με τρεις παράλληλες προκλήσεις: λειψυδρία, υποβάθμιση των υπόγειων υδροφορέων και ολοένα συχνότερα ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, επισημαίνοντας ότι η σημερινή κατάσταση αποτελεί αποτέλεσμα δεκαετιών ελλιπούς σχεδιασμού και ανεπαρκούς ελέγχου στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Οι βασικές αρχές της πρότασης της Περιφέρειας
Στην τοποθέτησή του, ο Δημήτρης Κουρέτας παρουσίασε το πλαίσιο πάνω στο οποίο, σύμφωνα με την Περιφέρεια, πρέπει να στηριχθεί η νέα εθνική πολιτική για το νερό.
Οι βασικές αρχές συνοψίζονται στα εξής:
- Μέτρηση των διαθέσιμων υδάτινων πόρων πριν από κάθε νέα απόφαση.
- Προτεραιότητα στην εξοικονόμηση νερού πριν την αναζήτηση νέων πηγών.
- Δημιουργία υποδομών αποθήκευσης χωρίς περιβαλλοντική επιβάρυνση.
- Ταχύτερες αδειοδοτήσεις με παράλληλη διατήρηση της περιβαλλοντικής προστασίας.
- Συστηματική συντήρηση όλων των υφιστάμενων έργων.
- Διαφάνεια και δημόσια παρακολούθηση της υλοποίησης των παρεμβάσεων.
Παράλληλα, κάλεσε δήμους, αγρότες, επιμελητήρια, πανεπιστήμια, επιστημονικούς φορείς και όλους τους χρήστες του νερού να στηρίξουν μια κοινή και τεκμηριωμένη διεκδίκηση για το μέλλον της Θεσσαλίας.
«Ζητούμε από την Εθνική Στρατηγική να καταστήσει τη Θεσσαλία την πρώτη περιφέρεια εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου σχεδίου με πόρους, κανόνες, χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η εικόνα των υδάτων στη Θεσσαλία
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Περιφερειάρχης, μόλις περίπου ένα στα τρία επιφανειακά υδατικά συστήματα της Θεσσαλίας βρίσκεται σε καλή οικολογική κατάσταση, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος.
Όπως επισήμανε, η ανεπαρκής καταγραφή των απολήψεων νερού και η απουσία ολοκληρωμένου ελέγχου επί σειρά ετών έχουν οδηγήσει σε σημαντική επιβάρυνση των φυσικών πόρων της περιοχής.
Έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη
Η Περιφέρεια υποστηρίζει ότι έχει ήδη δημιουργηθεί η βάση για την εφαρμογή ενός σύγχρονου μοντέλου διαχείρισης υδάτων.
Μεταξύ των παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη περιλαμβάνονται:
- επιχειρησιακά σχέδια για τον Πηνειό, τη λεκάνη του Καλέντζη και τα αστικά ρέματα του Βόλου,
- νέος σχεδιασμός αντιπλημμυρικής προστασίας που προβλέπει «χώρο στον ποταμό» με ελεγχόμενες πλημμυρικές ζώνες,
- αναβάθμιση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας,
- σύστημα παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο με τηλεμετρικούς σταθμούς και υδρολογικά δεδομένα,
- ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών για έγκαιρες προειδοποιήσεις πλημμυρικών φαινομένων.
Παράλληλα προβλέπεται η εγκατάσταση:
- 10 νέων μετεωρολογικών σταθμών
- 4 νέων υδρολογικών σταθμών
με στόχο την ακριβέστερη παρακολούθηση των υδρομετεωρολογικών συνθηκών.
Νέο μοντέλο για τη Λίμνη Κάρλα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη Λίμνη Κάρλα, όπου, σύμφωνα με την Περιφέρεια, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναμόρφωση του αρδευτικού μοντέλου σε συνεργασία με τον ΟΔΥΘ.
Η πρόταση προβλέπει:
- πλήρη καταγραφή όλων των χρηστών νερού,
- αδειοδότηση κάθε παροχής,
- μέτρηση κάθε κυβικού μέτρου νερού,
- σαφή καθορισμό του φορέα λειτουργίας,
- σταθερό πρόγραμμα συντήρησης των υποδομών.
Επιπλέον, οι τεχνικές υπηρεσίες έχουν προετοιμάσει έργα που βασίζονται σε λύσεις φιλικές προς το περιβάλλον και σε τεχνητό εμπλουτισμό υδροφορέων, συνολικού δυνητικού προϋπολογισμού 45–50 εκατ. ευρώ.
Κριτική στην κυβέρνηση και συζήτηση για τον ΟΔΥΘ
Η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο πραγματοποιήθηκε σε κλίμα έντονου προβληματισμού.
Παρατάξεις της αντιπολίτευσης άσκησαν κριτική στην κυβέρνηση αλλά και στη λειτουργία του ΟΔΥΘ, ενώ παρεμβάσεις έγιναν και από τη βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Ευαγγελία Λιακούλη.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΟΔΥΘ, Νίκος Δέρκας, ζήτησε τη στήριξη όλων των εμπλεκομένων ώστε να ολοκληρωθεί η πλήρης λειτουργία του οργανισμού.
Η αντιπαράθεση για τον Αχελώο
Σημαντικό μέρος της συνεδρίασης αφιερώθηκε στο ζήτημα της μεταφοράς νερού από τον Αχελώο.
Απαντώντας στον επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Κώστα Αγοραστό, ο Δημήτρης Κουρέτας απέρριψε τον ισχυρισμό ότι είχε καταψηφίσει τη μεταφορά νερού από τον Αχελώο σε παλαιότερη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Ο Περιφερειάρχης παρουσίασε τα πρακτικά της συνεδρίασης του 2020, υποστηρίζοντας ότι είχε ψηφίσει υπέρ της ολοκλήρωσης των έργων στη Μεσοχώρα και της μεταφοράς νερού.
Παράλληλα, κατηγόρησε τον κ. Αγοραστό ότι η επιμονή του στο παλαιότερο σχέδιο μεταφοράς 1,2 δισ. κυβικών μέτρων νερού, αντί της σημερινής πρότασης για περίπου 250 εκατ. κυβικά μέτρα, συνέβαλε στην καθυστέρηση των λύσεων για το υδατικό πρόβλημα της Θεσσαλίας.
Το διακύβευμα για τη Θεσσαλία
Η δημόσια διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική Υδάτων ολοκληρώνεται στις 22 Ιουλίου, με την Περιφέρεια Θεσσαλίας να ζητά η περιοχή να αποτελέσει το πρώτο πιλοτικό παράδειγμα εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου μοντέλου διαχείρισης υδάτινων πόρων.
Η πρόταση της Περιφέρειας εστιάζει στη μετάβαση από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε έναν ενιαίο σχεδιασμό που θα συνδυάζει πρόληψη πλημμυρών, προστασία των υδροφορέων, ορθολογική άρδευση, σύγχρονα συστήματα παρακολούθησης και διαφάνεια στη διαχείριση του νερού, με στόχο τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της Θεσσαλίας απέναντι στην κλιματική κρίση.
