Η πρόσφατη έκτακτη εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας, που στάλθηκε από το Υπουργείο Παιδείας σε όλα τα σχολεία ζητά την αφαίρεση της πικροδάφνης (Nerium oleander) από σχολεία, παιδικές χαρές, πάρκα και πεζοδρόμια λόγω τοξικότητας.
Η πικροδάφνη περιέχει ολεανδρίνη, μια τοξική ουσία αν καταποθεί. Ωστόσο, η διαχείριση της δημόσιας υγείας χρειάζεται εκτίμηση κινδύνου και όχι απλή παράθεση βιβλιογραφίας. Σύμφωνα με το Κέντρο Δηλητηριάσεων, τα περιστατικά κατάποσης πικροδάφνης είναι λίγα κάθε χρόνο, συνήθως ήπια και χωρίς να χρειαστεί ειδικό αντίδοτο στην Ελλάδα. Επίσης, δεν υπάρχει σύγκριση με άλλες μεσογειακές χώρες, όπου η πικροδάφνη υπάρχει παντού χωρίς να θεωρείται σοβαρός δημόσιος κίνδυνος.
Η πικροδάφνη δεν είναι ξένο φυτό· αποτελεί κομμάτι της ελληνικής φύσης και πολιτισμού. Έχει οικολογική αξία, προστατεύει το έδαφος από διάβρωση και είναι σημαντική στους οικοτόπους NATURA 92D0 (Nerio-Tamaricetea). Παράλληλα, είναι μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς μας, από τη μυθολογία και την αρχαία ιατρική μέχρι τα δημοτικά τραγούδια. Στο αστικό περιβάλλον, προσφέρει αισθητική, ανθεκτικότητα και χρειάζεται λίγη συντήρηση.
Το Επιμελητήριο, ως θεσμοθετημένος σύμβουλος της Πολιτείας, υπογραμμίζει ότι η αστοχία της συγκεκριμένης εγκυκλίου είναι ουσιαστική. Ο σχεδιασμός του πρασίνου απαιτεί σύνθεση γνώσεων βοτανικής, οικολογίας, παιδαγωγικής και δημόσιας υγείας. Αντί για την ισοπεδωτική λογική της εκρίζωσης, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. προτείνει:
- Ανάκληση των οριζόντιων συστάσεων και έναρξη διαλόγου με τον γεωτεχνικό επιστημονικό κόσμο.
- Δημιουργία Επιστημονικού Καταλόγου: Εκπόνηση τεκμηριωμένου καταλόγου φυτών ανάλογα με τον βαθμό τοξικότητας (μικρή, μέση, αυξημένη) και πρόβλεψη αναλογικών κατά περίπτωση φυτοτεχνικών συστάσεων.
- Στοχευμένα μέτρα: Περιορισμός φύτευσης μόνο σε πολύ ευαίσθητους χώρους (π.χ. βρεφονηπιακούς σταθμούς) και όχι γενική απαγόρευση.
- Ενημέρωση και Σήμανση: Ενημέρωση δασκάλων και γονέων, έμφαση εν γένει στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση με την αξιοποίηση γεωτεχνικών μόνιμων και αναπληρωτών εκπαιδευτικών, τοποθέτηση πληροφοριακών πινακίδων και εφαρμογή ορθών πρακτικών κλαδέματος, αποκομιδής και γενικά ανάλογων χειρισμών.
- Ενίσχυση των γεωτεχνικών υπηρεσιών των ΟΤΑ: Προσλήψεις Γεωτεχνικών επιστημόνων στις υποστελεχωμένες αρμόδιες υπηρεσίες των ΟΤΑ που αναμενόμενα και αντικειμενικά βρίσκονται σε δεινή θέση εξαιτίας της πληθώρας σημαντικών ζητημάτων που καλούνται σήμερα να διαχειριστούν.
Η προστασία των παιδιών και η διατήρηση του αστικού πρασίνου δεν είναι έννοιες αντικρουόμενες. Η Πολιτεία οφείλει να ενεργεί με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση και να μη δημιουργεί πανικό. Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. δηλώνει έτοιμο να συμβάλει άμεσα στη διαμόρφωση ενός σοβαρού συναφούς πλαισίου διαχείρισης που θα θωρακίζει την ασφάλεια των πολιτών χωρίς να προκαλεί υποβάθμιση του φυσικού αλλά και του αστικού περιβάλλοντος.
