Η υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ – ΟΣΔΕ) για το 2026 εισέρχεται σε μια νέα εποχή, καθώς η τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή θεσπίζει σαφές πλαίσιο ευθυνών και αυστηρών κυρώσεων για όσους αναλαμβάνουν τη διαχείριση των δηλώσεων των παραγωγών.
Οι αλλαγές ενσωματώνονται στο νέο άρθρο 63Α του Ν. 5264/2025, μετά τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, και αφορούν τόσο τα Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων (ΚΥΔ) όσο και τους γεωπόνους, γεωτεχνικούς, λογιστές και τα νομικά πρόσωπα που αναλαμβάνουν την υποβολή των αιτήσεων.
Ποιοι μπορούν να υποβάλλουν δηλώσεις ΟΣΔΕ
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, δικαίωμα υποβολής, τροποποίησης και διαχείρισης των αιτήσεων έχουν:
- Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων (ΚΥΔ)
- Γεωπόνοι
- Γεωτεχνικοί
- Λογιστές
- Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες που δραστηριοποιούνται στους αντίστοιχους κλάδους.
Η ανάθεση της αίτησης γίνεται μόνο με έγγραφη συμφωνία μεταξύ παραγωγού και επαγγελματία, ενώ η αμοιβή αποτελεί αποκλειστικά ιδιωτική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Απαγορεύεται η σύγκρουση συμφερόντων
Η τροπολογία προβλέπει ότι δεν μπορεί να αναλαμβάνει την υποβολή της αίτησης πρόσωπο που έχει:
- οικονομικό συμφέρον,
- επαγγελματικό συμφέρον,
- οικογενειακή σχέση,
- ή οποιοδήποτε άλλο προσωπικό συμφέρον,
το οποίο ενδέχεται να επηρεάσει την αντικειμενική και αμερόληπτη εκτέλεση των καθηκόντων του.
Οι νέες υποχρεώσεις όσων υποβάλλουν δηλώσεις ΟΣΔΕ
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται μόνο στην καταχώριση των στοιχείων.
Όσοι αναλαμβάνουν την υποβολή μιας ΕΑΕ θα πρέπει υποχρεωτικά να:
Διατηρούν φάκελο τεκμηρίωσης
Για κάθε αίτηση θα πρέπει να τηρείται πλήρης φάκελος με όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Προστατεύουν τα προσωπικά δεδομένα
Υποχρεούνται να εφαρμόζουν μέτρα εμπιστευτικότητας και ασφάλειας για όλα τα στοιχεία των παραγωγών.
Ελέγχουν την ορθότητα των στοιχείων
Δεν αρκεί πλέον η απλή καταχώριση.
Θα πρέπει να ελέγχουν:
- την πληρότητα των δικαιολογητικών,
- την ορθότητα των στοιχείων,
- τη συμφωνία των δηλώσεων με τα προσκομιζόμενα έγγραφα.
Να μην οριστικοποιούν αίτηση όταν υπάρχουν εμφανείς ασυμβατότητες
Εφόσον το πληροφοριακό σύστημα εμφανίζει πρόδηλη ασυμβατότητα ή σοβαρή ένδειξη λάθους, η αίτηση δεν μπορεί να οριστικοποιηθεί μέχρι να επιλυθεί.
Να μην συμμετέχουν σε ψευδείς δηλώσεις
Απαγορεύεται οποιαδήποτε υπαίτια συμμετοχή σε ψευδή ή ανακριβή δήλωση.
Η ευθύνη του παραγωγού δεν καταργείται
Η τροπολογία ξεκαθαρίζει ότι η αυξημένη ευθύνη των ΚΥΔ και των επαγγελματιών δεν απαλλάσσει τον ίδιο τον παραγωγό.
Ο δικαιούχος της ενίσχυσης εξακολουθεί να φέρει την ευθύνη για:
- την ακρίβεια των στοιχείων,
- την πληρότητα των δηλώσεων,
- τα δικαιολογητικά που προσκομίζει.
Με άλλα λόγια, το νέο πλαίσιο καθιερώνει παράλληλη ευθύνη:
- ο παραγωγός ευθύνεται για τα στοιχεία που δηλώνει,
- ο επαγγελματίας ευθύνεται για τον έλεγχο, την ορθή καταχώριση και τη νόμιμη διαχείριση της αίτησης.
Πρόστιμα από 5.000 έως 20.000 ευρώ για απλές παραβάσεις
Για παραβάσεις όπως:
- λανθασμένη μεταφορά στοιχείων στο ΟΣΔΕ,
- παραβίαση εμπιστευτικότητας,
- ελλιπής φάκελος τεκμηρίωσης,
η ΑΑΔΕ μπορεί να επιβάλλει:
- πρόστιμο από 5.000 έως 20.000 ευρώ ανά παράβαση, καθώς και
- προσωρινό αποκλεισμό από την υποβολή ΕΑΕ έως δύο έτη ενίσχυσης.
Πρόστιμα έως 50.000 ευρώ για σοβαρές παραβάσεις
Ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι κυρώσεις όταν διαπιστώνονται σοβαρές παραβάσεις, όπως:
- υποβολή ψευδών ή ανακριβών στοιχείων,
- χρήση πλαστών ή νοθευμένων δικαιολογητικών,
- απόκρυψη κρίσιμων εγγράφων,
- παραπλανητικές πληροφορίες προς την ΑΑΔΕ,
- μη τήρηση φακέλου τεκμηρίωσης,
- υποβολή αίτησης υπό καθεστώς σύγκρουσης συμφερόντων.
Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπονται:
- πρόστιμο από 20.000 έως 50.000 ευρώ, καθώς και
- προσωρινός ή ακόμη και οριστικός αποκλεισμός από την υποβολή δηλώσεων ΟΣΔΕ.
Ωστόσο, η τροπολογία προβλέπει ότι τα πρόστιμα για τις σοβαρές παραβάσεις δεν επιβάλλονται, εφόσον το ελεγχόμενο πρόσωπο αποδείξει ότι ενήργησε χωρίς υπαιτιότητα.
Αλληλέγγυα ευθύνη για επιστροφή επιδοτήσεων
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τις περιπτώσεις όπου, εξαιτίας της παράβασης, καταβλήθηκε παράνομα ενίσχυση άνω των 5.000 ευρώ.
Σε αυτή την περίπτωση, το πρόσωπο που διαχειρίστηκε την αίτηση ευθύνεται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τον παραγωγό για την επιστροφή των ποσών.
Αυστηρότερες κυρώσεις σε περίπτωση υποτροπής
Εφόσον διαπιστωθεί νέα παράβαση μέσα σε διάστημα τριών ετών:
- τα όρια των προστίμων διπλασιάζονται,
- διπλασιάζεται και ο χρόνος προσωρινού αποκλεισμού όπου προβλέπεται.
Τι αλλάζει για τα ΚΥΔ
Με την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου της ΑΑΔΕ:
- λύονται αυτοδικαίως οι υφιστάμενες Συμβάσεις Διασφάλισης Επιπέδου Ποιότητας μεταξύ ΟΠΕΚΕΠΕ και ΚΥΔ,
- προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων επαγγελματικών ειδικοτήτων στο μέλλον,
- μπορεί να θεσπιστεί διαδικασία πιστοποίησης για όσους αναλαμβάνουν την υποβολή δηλώσεων.
Τι σημαίνουν πρακτικά οι αλλαγές
Το νέο θεσμικό πλαίσιο μετατρέπει την υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ από μια διαδικασία απλής καταχώρισης σε μια διαδικασία με αυξημένες υποχρεώσεις ελέγχου και τεκμηρίωσης.
Οι επαγγελματίες που αναλαμβάνουν αιτήσεις παραγωγών καλούνται πλέον να λειτουργούν με αυξημένη επιμέλεια, καθώς η λανθασμένη καταχώριση, η ελλιπής τεκμηρίωση ή η χρήση ανακριβών στοιχείων μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε υψηλά διοικητικά πρόστιμα αλλά και σε αποκλεισμό από την υποβολή μελλοντικών αιτήσεων.
Παράλληλα, η ευθύνη του παραγωγού παραμένει ακέραιη, καθώς εξακολουθεί να είναι υπεύθυνος για την ακρίβεια και τη νομιμότητα των στοιχείων που δηλώνει. Έτσι, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την αξιοπιστία του συστήματος υποβολής των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (ΟΣΔΕ).
