Η υποβολή των αιτήσεων ΟΣΔΕ 2026 σε 2+1 διακριτές φάσεις προτείνεται ως λύση για την ομαλότερη ολοκλήρωση της νέας Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ), τη διόρθωση λαθών σε συγκεκριμένα χρονικά στάδια και την έγκαιρη πληρωμή των αγροτικών ενισχύσεων.
Η ΕΘΕΑΣ καταθέτει σχετική πρόταση προς την ΑΑΔΕ, με βασικό στόχο να οργανωθεί καλύτερα το έργο του ΟΣΔΕ 2026 και να αποφευχθεί η ταυτόχρονη διαχείριση μεγάλου όγκου στοιχείων, δικαιολογητικών και ελέγχων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αγρότες και κτηνοτρόφοι, αλλά και τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), τα οποία καλούνται κάθε χρόνο να διαχειριστούν σύνθετες διαδικασίες και δεδομένα από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα.
Γιατί προτείνεται το μοντέλο των 2+1 φάσεων στο ΟΣΔΕ 2026
Σύμφωνα με το σκεπτικό της πρότασης, η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης δεν αποτελεί μία διαδικασία που ολοκληρώνεται ουσιαστικά σε μία συγκεκριμένη ημερομηνία.
Αντίθετα, συνδέεται με διαφορετικά καθεστώτα ενίσχυσης και διαδοχικές πληρωμές, για τις οποίες απαιτούνται συνεχείς ενημερώσεις στοιχείων, διασταυρωτικοί έλεγχοι και, σε αρκετές περιπτώσεις, συμπληρωματικά δικαιολογητικά.
Η ΕΘΕΑΣ εκτιμά ότι ο διαχωρισμός του ΟΣΔΕ 2026 σε σαφώς καθορισμένα στάδια μπορεί να βοηθήσει:
- στην ομαλότερη προσέλευση των παραγωγών,
- στην καλύτερη διαχείριση του φόρτου από τα ΚΥΔ,
- στον έγκαιρο εντοπισμό και τη διόρθωση λαθών,
- στην ταχύτερη πραγματοποίηση των διασταυρωτικών ελέγχων,
- και στην καλύτερη προετοιμασία των πληρωμών των ενισχύσεων.
Η πρόταση βασίζεται, επίσης, στη δυνατότητα αξιοποίησης των σύγχρονων ψηφιακών εφαρμογών που λειτουργούν στο περιβάλλον του Gov.gr και της ΑΑΔΕ.
1η φάση ΟΣΔΕ 2026: Βασικά στοιχεία της αίτησης και προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης
Η πρώτη φάση προτείνεται να ξεκινήσει με το άνοιγμα της εφαρμογής και να έχει διάρκεια 60 εργάσιμων ημερών.
Βασικός στόχος είναι η ορθή καταχώριση των στοιχείων που απαιτούνται για τους ελέγχους επιλεξιμότητας και την έγκαιρη καταβολή της προκαταβολής της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης.
Σε αυτό το στάδιο προτείνεται να καταχωρίζονται τα βασικά δεδομένα της αγροτικής εκμετάλλευσης και ειδικότερα:
- οι εκτάσεις και τα στοιχεία των αγροτεμαχίων,
- οι καλλιέργειες ανά αγροτεμάχιο,
- τα στοιχεία των συνδεδεμένων καλλιεργειών,
- τα δεδομένα των ζώων από την κτηνιατρική βάση,
- τα γενικά στοιχεία της εκμετάλλευσης,
- καθώς και κάθε πληροφορία που απαιτείται για το monitoring και τους διασταυρωτικούς ελέγχους.
Ο σχεδιασμός αποσκοπεί στην προετοιμασία τόσο της προκαταβολής όσο και της εξόφλησης της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης έως το τέλος του 2026.
Παράθυρο διορθώσεων για ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ, ΜΙΔΑ και monitoring
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη δυνατότητα διόρθωσης προβλημάτων που θα εντοπίζονται μετά τον πρώτο διασταυρωτικό έλεγχο.
Η πρόταση προβλέπει το σύστημα να παραμένει για ένα σύντομο χρονικό διάστημα ανοικτό, ώστε παραγωγοί και ΚΥΔ να μπορούν να διορθώνουν σφάλματα ή ασυμφωνίες.
Οι διορθώσεις μπορεί να αφορούν, μεταξύ άλλων:
- στοιχεία ΑΤΑΚ,
- στοιχεία ΚΑΕΚ,
- δεδομένα του ΜΙΔΑ,
- ευρήματα από το monitoring,
- καθώς και άλλα προβλήματα που θα προκύπτουν από τους ελέγχους.
Μετά την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας θα μπορεί να ακολουθεί ο υπολογισμός της προκαταβολής.
2η φάση ΟΣΔΕ 2026: Διορθώσεις, Εξισωτική και εξόφληση Βασικής Ενίσχυσης
Η δεύτερη φάση προτείνεται να ξεκινά αμέσως μετά την πληρωμή της προκαταβολής και να διαρκεί έως τις αρχές Δεκεμβρίου.
Στόχος της είναι η προετοιμασία των επόμενων σημαντικών πληρωμών, όπως:
- η προκαταβολή των Αγροπεριβαλλοντικών,
- η Εξισωτική Αποζημίωση,
- η εξόφληση της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης,
- η Αναδιανεμητική Ενίσχυση,
- η ενίσχυση Νεαρής Ηλικίας,
- και οι Μεταβιβάσεις.
Σε αυτή τη φάση προτείνεται να καταχωρίζονται πρόσθετα αιτήματα τόσο σε επίπεδο αίτησης όσο και σε επίπεδο αγροτεμαχίου.
Παράλληλα, θα πρέπει να έχουν ενσωματωθεί η γεωχωρική κατανομή των βοσκοτόπων, τα στοιχεία των ενταγμένων στα Αγροπεριβαλλοντικά και τα σχετικά τεχνικά δελτία.
Συμπλήρωση δικαιολογητικών για Οικολογικά Σχήματα και Συνδεδεμένες
Ένα από τα βασικά σημεία της πρότασης είναι το ΟΣΔΕ 2026 να παραμένει λειτουργικό και μετά την προκαταβολή, επιτρέποντας νέες διορθώσεις και την προσθήκη δικαιολογητικών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα Οικολογικά Σχήματα και τις Συνδεδεμένες Ενισχύσεις, όπου συχνά απαιτούνται στοιχεία που δεν είναι διαθέσιμα κατά την αρχική υποβολή της αίτησης.
Ενδεικτικά, μπορεί να απαιτούνται:
- ετικέτες για συγκεκριμένες συνδεδεμένες ενισχύσεις,
- τιμολόγια που συνδέονται με αγροτεμάχια,
- δικαιολογητικά για οικολογικές δράσεις,
- καθώς και στοιχεία ειδικών καθεστώτων, σύμφωνα με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ.
Η διαδικασία θα μπορεί να διακόπτεται προσωρινά για τον υπολογισμό και την πληρωμή της εξόφλησης της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης και να συνεχίζεται στη συνέχεια.
Η «+1» τελική φάση: Συνδεδεμένες και Οικολογικά Σχήματα έως τέλη Φεβρουαρίου
Η τρίτη και ουσιαστικά «+1» φάση προτείνεται να ξεκινά μετά την πληρωμή της Εξισωτικής και να ολοκληρώνεται έως τα τέλη Φεβρουαρίου.
Στόχος είναι η ολοκλήρωση των διαδικασιών για την πληρωμή:
- των Συνδεδεμένων Ενισχύσεων φυτικής παραγωγής,
- των Συνδεδεμένων Ενισχύσεων ζωικής παραγωγής,
- των Οικολογικών Σχημάτων,
- και των ενισχύσεων για τα Μικρά Νησιά του Αιγαίου.
Η επαναλειτουργία του συστήματος μετά την έναρξη του νέου έτους θεωρείται κρίσιμη, καθώς ορισμένα παραστατικά για την πώληση επιλέξιμων αγροτικών προϊόντων μπορούν να εκδίδονται έως και τις 31 Δεκεμβρίου.
Επομένως, οι παραγωγοί χρειάζονται επιπλέον χρόνο για την καταχώριση των σχετικών δικαιολογητικών.
Στην ίδια περίοδο θα μπορούν, σύμφωνα με την πρόταση, να συμπληρώνονται τα υπόλοιπα δικαιολογητικά των Οικολογικών Σχημάτων και να πραγματοποιούνται διορθώσεις λαθών ή ελλείψεων που εντοπίζονται στους διασταυρωτικούς ελέγχους, εφόσον αυτές επιτρέπονται από την ΑΑΔΕ.
Ευέλικτο χρονοδιάγραμμα ανάλογα με την πορεία του ΟΣΔΕ 2026
Η ΕΘΕΑΣ επισημαίνει ότι τα προτεινόμενα χρονοδιαγράμματα δεν θα πρέπει να θεωρούνται απόλυτα.
Αντίθετα, θα μπορούν να προσαρμόζονται ανάλογα με την πορεία των εργασιών, τον χρόνο ολοκλήρωσης των ελέγχων και τα τεχνικά ή διαδικαστικά προβλήματα που ενδεχομένως προκύψουν.
Το βασικό ζητούμενο είναι να υπάρχει σαφής διαχωρισμός των σταδίων, ώστε κάθε περίοδος να συνδέεται με συγκεκριμένες ενέργειες, ελέγχους και στόχους πληρωμών.
Πρόταση για κοινή τεχνική ομάδα ΑΑΔΕ και εμπλεκομένων στο ΟΣΔΕ
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία μιας μικτής και ευέλικτης τεχνικής ομάδας, με τη συμμετοχή στελεχών της ΑΑΔΕ και των εμπλεκομένων στο έργο του ΟΣΔΕ 2026.
Η ομάδα θα μπορεί να συνεδριάζει σε τακτική βάση, να αξιολογεί συνεχώς την εξέλιξη της διαδικασίας και να εξετάζει προβλήματα που εμφανίζονται στην πράξη.
Παράλληλα, θα έχει τη δυνατότητα να εισηγείται βελτιώσεις και λύσεις, με στόχο την ταχύτερη αντιμετώπιση τεχνικών και λειτουργικών ζητημάτων.
Τι σημαίνει η πρόταση για τους αγρότες
Για τους παραγωγούς, ένα σύστημα ΟΣΔΕ σε 2+1 φάσεις θα μπορούσε να σημαίνει ότι δεν θα απαιτείται η οριστική συγκέντρωση όλων των στοιχείων και δικαιολογητικών σε μία μόνο χρονική περίοδο.
Η αρχική αίτηση θα επικεντρώνεται στα κρίσιμα δεδομένα για τη Βασική Εισοδηματική Στήριξη. Στη συνέχεια θα υπάρχει χρόνος για διορθώσεις και συμπληρώσεις, ενώ στην τελική φάση θα ολοκληρώνονται τα στοιχεία που απαιτούνται για Συνδεδεμένες Ενισχύσεις, Οικολογικά Σχήματα και ειδικά καθεστώτα.
Πρόκειται, πάντως, για πρόταση της ΕΘΕΑΣ προς την ΑΑΔΕ και όχι για οριστικοποιημένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του ΟΣΔΕ 2026. Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις αποφάσεις για τον τελικό σχεδιασμό της νέας ΕΑΕ και στον τρόπο με τον οποίο θα οργανωθούν οι υποβολές, οι διορθώσεις και οι πληρωμές των αγροτικών ενισχύσεων.
