Ξεκίνησε η συγκομιδή στη νότια Πελοπόννησο – Η μεγάλη απειλή του καύσωνα, οι εξαγωγές και το πρόβλημα του νερού που «φρενάρει» τους νέους συκεώνες
Με θετικά μηνύματα ξεκίνησε η φετινή συγκομιδή σύκων στη νότια Πελοπόννησο, με τις πρώτες ποσότητες που φτάνουν στη ΣΥΚΙΚΗ να χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα καλή ποιότητα και τις ενδείξεις για την παραγωγή να είναι καλύτερες σε σχέση με πέρυσι.
Η εικόνα των πρώτων ημερών δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία στους παραγωγούς. Ωστόσο, πίσω από τα θετικά στοιχεία παραμένει ένας μεγάλος αστάθμητος παράγοντας: ο παρατεταμένος καύσωνας.
Οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν ήδη επιβαρύνει ορισμένα δέντρα και, εφόσον συνεχιστούν, μπορεί να επηρεάσουν την τελική ποσότητα που θα συγκεντρωθεί.
«Πολύ καλή η εικόνα των πρώτων ημερών»
Η συγκομιδή έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετές ημέρες, ενώ τα απεντομωτήρια της ΣΥΚΙΚΗΣ έχουν ήδη ανοίξει.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ Καλαμάτας, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού ΣΥΚΙΚΗ, Παναγιώτης Παπαγεωργίου, έκανε λόγο για μια ιδιαίτερα θετική εκκίνηση.
Η προσέλευση των παραγωγών εξελίσσεται ικανοποιητικά και τα πρώτα στοιχεία δείχνουν αυξημένες ποσότητες και καλή ποιότητα προϊόντος.
Η αισιοδοξία, ωστόσο, παραμένει συγκρατημένη, καθώς η εξέλιξη του καιρού θα παίξει καθοριστικό ρόλο μέχρι την ολοκλήρωση της συγκομιδής.
Από τους 6.000 τόνους μόλις στους 1.000
Η σημερινή εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με την παραγωγή προηγούμενων δεκαετιών.
Η συκοπαραγωγή στη νότια Πελοπόννησο έχει υποστεί τεράστια συρρίκνωση. Από τους 5.000 έως 6.000 τόνους ετησίως που έφτανε κατά το παρελθόν, σήμερα η παραγωγή έχει περιοριστεί περίπου στους 1.000 τόνους.
Η διαφορά αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο την αλλαγή που έχει συντελεστεί στον πρωτογενή τομέα της περιοχής.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαγεωργίου, η ποσότητα σύκων που παρήγαγε παλαιότερα μόνο το χωριό του, κατά τις δεκαετίες του ’70, του ’80 και του ’90, αντιστοιχεί σήμερα περίπου στην παραγωγή ολόκληρης της νότιας Πελοποννήσου.
Γιατί μειώθηκε τόσο πολύ η παραγωγή;
Η υποχώρηση της συκοκαλλιέργειας δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΣΥΚΙΚΗΣ, σημαντικό ρόλο έχουν διαδραματίσει:
- η γήρανση των συκεώνων,
- η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού,
- η έλλειψη νερού,
- η απουσία επαρκών αρδευτικών υποδομών,
- οι μεταβολές του κλίματος και οι συχνότερες ακραίες θερμοκρασίες.
Η ΣΥΚΙΚΗ έχει επιχειρήσει τα τελευταία χρόνια να ανανεώσει το παραγωγικό δυναμικό, διαθέτοντας περισσότερα από 100.000 δενδρύλλια για τη δημιουργία νέων συκεώνων.
Το μεγάλο πρόβλημα, όμως, είναι ότι ένα δέντρο χρειάζεται νερό για να φτάσει στην παραγωγική του ηλικία.
Έτσι, αρκετά από τα νέα δέντρα δεν κατάφεραν να εγκατασταθούν και να μπουν σε παραγωγή, κυρίως εξαιτίας της έλλειψης αρδευτικού νερού.
Η τιμή του σύκου θα κριθεί στο τέλος της συγκέντρωσης
Το ενδιαφέρον των παραγωγών στρέφεται πλέον και στην τιμή.
Φέτος η ΣΥΚΙΚΗ δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένη τιμή προκαταβολής. Οι παραγωγοί θα λάβουν αρχικά ένα ποσό έναντι, ενώ η τελική εκκαθάριση θα πραγματοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης.
Με αυτόν τον τρόπο ο συνεταιρισμός επιδιώκει να αποκτήσει πλήρη εικόνα για την παραγωγή και την αγορά πριν από τον καθορισμό της τελικής τιμής.
Ο στόχος, όπως ανέφερε ο κ. Παπαγεωργίου, είναι οι παραγωγοί να λάβουν την καλύτερη δυνατή τιμή της αγοράς, χωρίς παράλληλα να γίνουν κινήσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν την εμπορία του προϊόντος.
Τρεις παράγοντες θα παίξουν καθοριστικό ρόλο
Η τελική τιμή αναμένεται να επηρεαστεί κυρίως από:
1. Την ποσότητα της φετινής παραγωγής.
2. Τα αποθέματα που υπάρχουν από την προηγούμενη χρονιά.
3. Τον διεθνή ανταγωνισμό.
Στο τελευταίο σκέλος, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η Τουρκία, η οποία διαθέτει ισχυρή παρουσία στην παγκόσμια αγορά σύκου.
Ανταγωνιστική παραγωγή υπάρχει επίσης στην Ελλάδα, με την Εύβοια να αποτελεί σημαντικό παραγωγικό κέντρο.
Το μεσσηνιακό σύκο ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο
Παρά τη μεγάλη συρρίκνωση της εγχώριας παραγωγής, το μεσσηνιακό σύκο εξακολουθεί να έχει έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό.
Οι μεγαλύτερες ποσότητες που διαχειρίζεται η ΣΥΚΙΚΗ κατευθύνονται στις:
Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Κεντρική Ευρώπη
Παρουσία υπάρχει επίσης στην Αυστραλία και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές.
Μικρότερες ποσότητες έχουν διατεθεί κατά περιόδους στη Νότια Αφρική, στην Αίγυπτο και σε αγορές της Ασίας, ακόμη και στην Ιαπωνία.
Το διεθνές ενδιαφέρον παραμένει, αλλά η τελική τιμή είναι κρίσιμη για την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος.
Σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά, το ελληνικό σύκο δεν ανταγωνίζεται πλέον μόνο τα υπόλοιπα ελληνικά προϊόντα, αλλά παραγωγούς από ολόκληρο τον κόσμο.
Από την παραδοσιακή παραγωγή στην αυτοματοποιημένη τυποποίηση
Την ίδια στιγμή, η ΣΥΚΙΚΗ επενδύει στον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεών της, επιχειρώντας να μειώσει το κόστος και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος.
Η διαδικασία παραλαβής και ζύγισης των σύκων έχει ψηφιοποιηθεί, ενώ έχουν εγκατασταθεί νέα μηχανήματα διαλογής και αυτόματης τυποποίησης.
Η τεχνολογία επιτρέπει:
- ταχύτερη παραλαβή,
- ακριβέστερη κατηγοριοποίηση,
- αυτοματοποίηση της τυποποίησης,
- μείωση του λειτουργικού κόστους,
- καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής.
Παράλληλα, ο συνεταιρισμός έχει διευρύνει το χαρτοφυλάκιο των προϊόντων του.
Πέρα από το παραδοσιακό αποξηραμένο σύκο, παράγονται πάστα σύκου, μπάρες σύκου και διαφορετικές συσκευασίες, με στόχο το προϊόν να αποκτά μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία.
Το νερό είναι πλέον ζήτημα επιβίωσης
Πέρα από τον φετινό καύσωνα, υπάρχει ένα πρόβλημα που απειλεί πολύ περισσότερο το μέλλον της συκοκαλλιέργειας: η έλλειψη οργανωμένων αρδευτικών υποδομών.
Ο πρόεδρος της ΣΥΚΙΚΗΣ αναφέρθηκε στο φράγμα των Φιλιατρών, το οποίο έχει ολοκληρωθεί, αλλά δεν έχει ακόμη συνοδευτεί από το απαραίτητο αρδευτικό δίκτυο.
Αναφορά έγινε και στο Μιναγιώτικο φράγμα, το οποίο είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και στη συνέχεια απεντάχθηκε.
Για τους παραγωγούς, το πρόβλημα είναι πλέον άμεσο.
Δεν αρκεί να φυτευτούν νέα δέντρα. Χωρίς νερό, οι νέοι συκεώνες δεν μπορούν να εξελιχθούν σε βιώσιμες παραγωγικές μονάδες.
Ο κ. Παπαγεωργίου προειδοποίησε μάλιστα για τον κίνδυνο ερημοποίησης περιοχών της νότιας και ανατολικής Πελοποννήσου, τονίζοντας την ανάγκη να προχωρήσουν άμεσα τα έργα διαχείρισης του νερού.
Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι μόνο η φετινή σοδειά
Η φετινή συγκομιδή μπορεί να ξεκινά με καλύτερες προϋποθέσεις από την περσινή, όμως το πραγματικό στοίχημα για τη συκοκαλλιέργεια είναι πολύ μεγαλύτερο.
Είναι αν η περιοχή θα μπορέσει να σταματήσει τη συρρίκνωση της παραγωγής, να ανανεώσει τους γερασμένους συκεώνες και να δημιουργήσει νέες παραγωγικές εκτάσεις που θα έχουν πρόσβαση σε νερό.
Παράλληλα, η διατήρηση της εξαγωγικής δυναμικής απαιτεί επενδύσεις στην τυποποίηση, την ποιότητα, το branding και τα προϊόντα προστιθέμενης αξίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, η έκκληση προς τους παραγωγούς να παραδίδουν έγκαιρα τα σύκα και να στηρίζουν τις οργανώσεις τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η ισχύς του παραγωγού στην παγκόσμια αγορά δεν βρίσκεται μόνο στο χωράφι, αλλά και στην οργάνωση, στη συνεργασία και στη δυνατότητα συλλογικής διαπραγμάτευσης.
Η φετινή συγκομιδή σε αριθμούς
| Στοιχείο | Εικόνα |
|---|---|
| Ποιότητα | Ιδιαίτερα καλή |
| Ποσότητες | Αυξημένες σε σχέση με πέρυσι |
| Καύσωνας | Παράγοντας κινδύνου |
| Παλιότερη παραγωγή | 5.000–6.000 τόνοι |
| Σημερινή παραγωγή | περίπου 1.000 τόνοι |
| Νέα δενδρύλλια | >100.000 |
| Βασικές αγορές | ΗΠΑ, Καναδάς, Κεντρική Ευρώπη |
| Τελική τιμή | Θα διαμορφωθεί μετά τη συγκέντρωση |
