Από τις 6 Οκτωβρίου 2026 ανοίγει η ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων για τα νέα Σχέδια Βελτίωσης, με τους ενδιαφερόμενους αγρότες και κτηνοτρόφους να έχουν περιθώριο έως τις 20 Ιανουαρίου 2027 και ώρα 13:00για να καταθέσουν τον φάκελό τους.
Η νέα προκήρυξη διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 263,539 εκατ. ευρώ και διαφοροποιείται από τα προηγούμενα Σχέδια Βελτίωσης, καθώς εντάσσει στην ίδια πρόσκληση τρεις διαφορετικές επενδυτικές κατευθύνσεις: την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, την εξοικονόμηση αρδευτικού νερού και τις επενδύσεις στην ενέργεια και την κυκλική οικονομία.
Πρόκειται για τις παρεμβάσεις Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6, οι οποίες εφαρμόζονται σε ολόκληρη τη χώρα και απευθύνονται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και σε συλλογικά σχήματα αγροτών.
Σχεδόν 30 εκατ. ευρώ στη Θεσσαλία
Η διαθέσιμη δημόσια δαπάνη κατανέμεται ανά Περιφέρεια, με την Κεντρική Μακεδονία να λαμβάνει το μεγαλύτερο ποσό, ύψους 49,23 εκατ. ευρώ.
Ακολουθούν:
- Θεσσαλία: 29,88 εκατ. ευρώ
- Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 26,38 εκατ. ευρώ
- Πελοπόννησος: 24,11 εκατ. ευρώ
- Δυτική Μακεδονία: 21,94 εκατ. ευρώ
- Κρήτη: 21,22 εκατ. ευρώ
- Δυτική Ελλάδα: 21,16 εκατ. ευρώ
Η κατανομή συμπληρώνεται από τις υπόλοιπες Περιφέρειες, με τα χαμηλότερα ποσά να κατευθύνονται στην Αττική και τα Ιόνια Νησιά.
Η περιφερειακή κατανομή δεν αποτελεί απλώς έναν οικονομικό πίνακα. Ο διαθέσιμος προϋπολογισμός σε κάθε περιοχή θα επηρεάσει τελικά και τον αριθμό των επενδυτικών σχεδίων που μπορούν να ενταχθούν.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν
Δυνητικοί δικαιούχοι είναι φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και συλλογικά σχήματα, εφόσον πληρούν τα κριτήρια που προβλέπει η πρόσκληση.
Για τους φυσικούς δικαιούχους προβλέπονται, μεταξύ άλλων, ηλικιακές και επαγγελματικές προϋποθέσεις. Θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος και να μην έχουν υπερβεί το 63ο κατά την υποβολή της αίτησης, να διαθέτουν πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα και να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων ως επαγγελματίες αγρότες, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Απαραίτητη είναι επίσης η υποβολή παραδεκτής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης για το έτος 2025, καθώς και η ύπαρξη φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η εικόνα της εκμετάλλευσης κατά το έτος αναφοράς. Το σύνολο της γεωργικής εκμετάλλευσης θα πρέπει να περιλαμβάνεται στην ΕΑΕ του 2025, ενώ προβλέπεται ελάχιστη παραγωγική δυναμικότητα μέσω της τυπικής απόδοσης.
Το σχετικό κατώφλι ανέρχεται σε 12.000 ευρώ για την ηπειρωτική Ελλάδα, την Κρήτη και την Εύβοια και σε 8.000 ευρώ για τα υπόλοιπα νησιά.
Από τρακτέρ και μηχανήματα έως ψηφιακή γεωργία
Το επενδυτικό αντικείμενο των νέων Σχεδίων Βελτίωσης είναι ιδιαίτερα διευρυμένο.
Οι παραγωγοί μπορούν να εντάξουν επενδύσεις για:
- κατασκευή, επέκταση και εκσυγχρονισμό γεωργικών και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων,
- γεωργικούς ελκυστήρες,
- μηχανήματα κατεργασίας εδάφους,
- σπαρτικές και λιπασματοδιανομείς,
- ψεκαστικά,
- συλλεκτικές μηχανές,
- κλαδευτικά,
- εξοπλισμό ζωικής παραγωγής,
- εξοπλισμό μελισσοκομίας,
- συστήματα τεχνολογίας αιχμής και ψηφιακές εφαρμογές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νέες τεχνολογίες και σε λύσεις που μπορούν να περιορίσουν τη χρήση λιπασμάτων και τη διασπορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων στο περιβάλλον.
Έτσι, η νέα προκήρυξη δεν αφορά μόνο την αντικατάσταση παλαιού εξοπλισμού. Συνδέει την επενδυτική ενίσχυση με τον ψηφιακό μετασχηματισμό της γεωργικής εκμετάλλευσης, την παραγωγικότητα και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Νερό και ενέργεια στο επίκεντρο
Ένας από τους βασικούς άξονες των νέων Σχεδίων Βελτίωσης είναι η αποτελεσματικότερη διαχείριση των φυσικών πόρων.
Η παρέμβαση για την εξοικονόμηση αρδευτικού νερού χρηματοδοτεί επενδύσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε αποδοτικότερη χρήση του νερού. Για φυσικά και νομικά πρόσωπα ο ελάχιστος προϋπολογισμός των σχετικών επενδύσεων ανέρχεται σε 5.000 ευρώ.
Βασική προϋπόθεση αποτελεί η ύπαρξη υδρομέτρησης ή η εγκατάσταση υδρομέτρου έως την υποβολή της τελευταίας αίτησης πληρωμής. Παράλληλα, προβλέπονται περιορισμοί για συγκεκριμένες παραδοσιακές μορφές άρδευσης.
Σημαντικό είναι και το σκέλος της ενέργειας και της κυκλικής οικονομίας, όπου περιλαμβάνονται επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αξιοποίηση αποβλήτων και παραγωγή βιοενέργειας.
Για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις προβλέπεται ειδικά η δυνατότητα ιδιαίτερα υψηλού προϋπολογισμού, έως 2,5 εκατ. ευρώ, για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου.
Έως 750.000 ευρώ ανά δικαιούχο
Τα ανώτατα όρια διαφοροποιούνται ανάλογα με την παρέμβαση και την κατηγορία του δικαιούχου.
Εξοικονόμηση νερού
- έως 150.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα,
- έως 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα.
Ενέργεια και κυκλική οικονομία
- έως 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα,
- έως 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα,
- με ειδική εξαίρεση για επενδύσεις βιοαερίου στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Ανταγωνιστικότητα
Στα κλασικά Σχέδια Βελτίωσης, ο προϋπολογισμός μπορεί να φτάσει έως 400.000 ευρώ σε συγκεκριμένες επενδύσεις, κυρίως όταν σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και τον σχετικό εξοπλισμό.
Για τα υπόλοιπα σχέδια το όριο ανέρχεται σε:
- 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα,
- 400.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα.
Συνολικά, το σωρευτικό ανώτατο όριο και για τις τρεις παρεμβάσεις διαμορφώνεται σε 750.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και σε 1,25 εκατ. ευρώ για συλλογικά σχήματα.
Επιχορήγηση έως 70%
Η ένταση της ενίσχυσης εξαρτάται από το είδος της επένδυσης και την περιοχή.
Στις παρεμβάσεις για την εξοικονόμηση νερού και τις επενδύσεις ενέργειας και κυκλικής οικονομίας, η ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως 70%.
Στην παρέμβαση για την ανταγωνιστικότητα, τα ποσοστά διαφοροποιούνται και κυμαίνονται από 50% έως 65%, ενώ για ειδικές κατηγορίες περιοχών και επενδύσεων προβλέπονται υψηλότερα ποσοστά, σύμφωνα με τους όρους της πρόσκλησης.
Επιπλέον πριμοδότηση προβλέπεται για τους νέους γεωργούς, καθώς και για δικαιούχους έως 40 ετών που πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις εκπαίδευσης ή επαγγελματικής εμπειρίας.
Η επιλεξιμότητα δεν αρκεί για την ένταξη
Το σημαντικότερο σημείο για τους ενδιαφερόμενους είναι ότι η κάλυψη των τυπικών προϋποθέσεων δεν εγγυάται την ένταξη.
Οι αιτήσεις θα αξιολογηθούν και θα βαθμολογηθούν, καθώς ο διαθέσιμος προϋπολογισμός είναι συγκεκριμένος.
Στη βαθμολογία θα συνυπολογιστούν στοιχεία όπως:
- η δυναμική του υποψηφίου και της εκμετάλλευσης,
- ο παραγωγικός προσανατολισμός,
- η ωριμότητα της επένδυσης,
- το ύψος και η σύνθεση της προτεινόμενης δαπάνης,
- η περιοχή υλοποίησης,
- η συμβολή της επένδυσης στους στόχους της νέας ΚΑΠ.
Αυτό σημαίνει ότι η ποιότητα του φακέλου και η τεκμηρίωση της επένδυσης θα έχουν καθοριστική σημασία.
Επενδύσεις που συνδέονται με την εξοικονόμηση νερού, την ενεργειακή αποδοτικότητα, την ψηφιοποίηση και τον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο νέο πλαίσιο.
Προσοχή στις δαπάνες που πραγματοποιούνται πριν από την ένταξη
Κατά κανόνα, οι δαπάνες είναι επιλέξιμες όταν πραγματοποιούνται μετά την υποβολή της αίτησης.
Ωστόσο, προβλέπεται δυνατότητα αναγνώρισης συγκεκριμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν μετά την 1η Ιουνίου 2026, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με ανώτατο όριο το 80% της αξίας των εγκεκριμένων δαπανών.
Η πραγματοποίηση μιας επένδυσης πριν από την ένταξη γίνεται με ευθύνη του ενδιαφερόμενου. Δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη δαπάνη θα συγχρηματοδοτηθεί αυτομάτως από το πρόγραμμα.
Παράλληλα, δεν ενισχύονται επενδύσεις που έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί από προηγούμενα προγράμματα και δεν έχουν αποσβεστεί σύμφωνα με τους προβλεπόμενους κανόνες, ούτε πράξεις που έχουν ολοκληρωθεί πριν από την υποβολή της αίτησης.
Προκαταβολή έως 50% της δημόσιας ενίσχυσης
Οι δικαιούχοι μπορούν να λάβουν προκαταβολή έως 50% της δημόσιας ενίσχυσης, με την απαιτούμενη τραπεζική εγγύηση.
Η τελική πληρωμή πραγματοποιείται απολογιστικά, μετά την υλοποίηση, εξόφληση και πιστοποίηση των δαπανών.
Η καταληκτική ημερομηνία για την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και την υποβολή της τελικής αίτησης πληρωμής είναι η 15η Ιουνίου 2029.
Οι τρεις ημερομηνίες που πρέπει να σημειώσουν οι αγρότες
Η προετοιμασία των φακέλων πρέπει να ξεκινήσει έγκαιρα, καθώς η βαθμολογία και η πληρότητα του επενδυτικού σχεδίου θα είναι κρίσιμες για την τελική κατάταξη.
Οι βασικές ημερομηνίες είναι:
- 6 Οκτωβρίου 2026: Έναρξη ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων μέσω ΟΠΣΚΕ.
- 20 Ιανουαρίου 2027, ώρα 13:00: Λήξη υποβολής αιτήσεων.
- 15 Ιουνίου 2029: Ολοκλήρωση επενδύσεων και υποβολή τελικής αίτησης πληρωμής.
Τι σημαίνουν πρακτικά τα νέα Σχέδια Βελτίωσης
Η νέα προκήρυξη δημιουργεί ένα από τα σημαντικότερα επενδυτικά εργαλεία της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα.
Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι απλώς η εξασφάλιση μιας επιδότησης. Για τον παραγωγό, η πραγματική αξία του προγράμματος θα κριθεί από το αν η επένδυση μπορεί να μειώσει το κόστος παραγωγής, να εξοικονομήσει νερό και ενέργεια, να αυξήσει την παραγωγικότητα και να βελτιώσει μακροπρόθεσμα τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης.
Με την 6η Οκτωβρίου 2026 να σηματοδοτεί την έναρξη των αιτήσεων και την 20ή Ιανουαρίου 2027 να αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία, το επόμενο διάστημα είναι καθοριστικό.
Η επιλογή των επενδύσεων, η ωριμότητα του σχεδίου, η πληρότητα των δικαιολογητικών και κυρίως η βαθμολογία θα κρίνουν ποιοι τελικά θα περάσουν την «πόρτα» των νέων Σχεδίων Βελτίωσης.
