Επεισοδιακή συνεδρίαση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου – Κτηνοτρόφοι ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις – Στο επίκεντρο η τύχη δεκάδων χιλιάδων ζώων και η επόμενη ημέρα της παραγωγής
Σε σημείο οριακής έντασης βρίσκεται η κατάσταση στη Λέσβο, καθώς η παρατεταμένη κρίση του αφθώδους πυρετού έχει προκαλέσει βαθιά αναστάτωση στον κτηνοτροφικό κόσμο και έντονη αντιπαράθεση μεταξύ παραγωγών, αυτοδιοίκησης και κυβέρνησης.
Η ειδική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, με την αίθουσα να γεμίζει από κτηνοτρόφους, εκπροσώπους του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα, αυτοδιοικητικούς, βουλευτές και εκπροσώπους τοπικών φορέων. Είχε προηγηθεί συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το κτήριο της Περιφέρειας.
Η παρουσία του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Αθανάσιου Καββαδά, ο οποίος συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης, δεν κατάφερε να εκτονώσει την κατάσταση. Αντίθετα, οι συνεχείς παρεμβάσεις των κτηνοτρόφων μετέτρεψαν τη συνεδρίαση σε μια παρατεταμένη αντιπαράθεση.
Οι κτηνοτρόφοι ζητούν απαντήσεις – όχι νέες εξαγγελίες
Το βασικό μήνυμα που κυριάρχησε ήταν σαφές: οι παραγωγοί ζητούν πλέον συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και πρακτικές λύσεις.
Στο επίκεντρο τέθηκαν οι αποζημιώσεις, η διαδικασία των θανατώσεων, η διαχείριση των νεκρών ζώων και κυρίως η υγειονομική στρατηγική που εφαρμόζεται για τον περιορισμό της νόσου. Οι αντιδράσεις ήταν τόσο έντονες ώστε από την αίθουσα ακούστηκαν ακόμη και αιτήματα για την παραίτηση της αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα Αναστασίας Αντωνέλλη και του διευθυντή της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο αυτοδιοικητικοί παράγοντες δήλωσαν τελικά την παραίτησή τους εν μέσω της επεισοδιακής συνεδρίασης.
Η εξέλιξη αυτή προσδίδει νέα διάσταση στην κρίση, καθώς η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στη σχέση κτηνοτρόφων και κεντρικής κυβέρνησης, αλλά αγγίζει και τον τρόπο με τον οποίο η τοπική διοίκηση διαχειρίζεται την κατάσταση.
Καββαδάς: «Τα προβλήματα δεν λύνονται με φωνές»
Ο Αθανάσιος Καββαδάς επιχείρησε να επαναφέρει τη συζήτηση σε θεσμικό και επιστημονικό πλαίσιο.
Κατά την έναρξη της παρέμβασής του τόνισε ότι η αντιμετώπιση μιας υγειονομικής κρίσης απαιτεί εφαρμογή των μέτρων που υποδεικνύουν οι επιστήμονες και υποστήριξε ότι τα προβλήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσω διαλόγου.
Παράλληλα, ανέφερε ότι το υπουργείο έχει υλοποιήσει σε ποσοστό 70% έως 80% τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει και υπεραμύνθηκε των μέτρων οικονομικής στήριξης και των αποζημιώσεων που έχουν ανακοινωθεί.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες αναφορές δεν έπεισαν τους παρευρισκόμενους.
Η αντίδραση των κτηνοτρόφων δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ύπαρξη κυβερνητικών εξαγγελιών. Είναι κυρίως η εφαρμογή τους στην πράξη και ο χρόνος που απαιτείται μέχρι να φτάσει η οικονομική στήριξη στους ανθρώπους που έχουν ήδη υποστεί απώλειες.
«Συγκεκριμένα πράγματα, όχι γενικολογίες»
Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο πρόεδρος του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα, Αντώνης Γαβρέλας, διέκοψε την τοποθέτηση του υφυπουργού ζητώντας συγκεκριμένες απαντήσεις.
Η παρέμβαση αυτή αποτυπώνει ίσως με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το κλίμα που επικρατεί στον κτηνοτροφικό κόσμο: η ανοχή στις γενικές διαβεβαιώσεις φαίνεται να έχει εξαντληθεί.
Οι παραγωγοί θέλουν να γνωρίζουν πότε θα πληρωθούν, ποια θα είναι η τελική μορφή των αποζημιώσεων και τι θα συμβεί με τις επιχειρήσεις και τα κοπάδια τους μετά το τέλος της υγειονομικής κρίσης.
70.000 ζώα και ένα τεράστιο πρόβλημα διαχείρισης
Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα που τέθηκαν στη συνεδρίαση αφορά τον αριθμό των ζώων που οδηγούνται σε θανάτωση.
Οι κτηνοτρόφοι υποστήριξαν ότι η τοπική αγορά δεν μπορεί να απορροφήσει έναν τόσο μεγάλο αριθμό ζώων, σημειώνοντας ότι περίπου 70.000 ζώα δεν είναι δυνατόν να διατεθούν αποκλειστικά στη Λέσβο.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τις καταγγελίες που διατυπώθηκαν στη συνεδρίαση, προέκυψαν προβλήματα και στη διαχείριση των νεκρών ζώων. Οι κτηνοτρόφοι υποστήριξαν ότι ο ΧΥΤΑ δεν δέχεται πλέον άλλα νεκρά ζώα, με αποτέλεσμα οι ταφές να συνεχίζονται σε κτηνοτροφικές εκτάσεις και χωράφια.
Το ζήτημα αυτό προσθέτει μια ακόμη κρίσιμη παράμετρο στην ήδη δύσκολη κατάσταση, καθώς η διαχείριση μιας μεγάλης υγειονομικής κρίσης απαιτεί όχι μόνο μέτρα για τον περιορισμό της νόσου αλλά και ασφαλή, οργανωμένη και επαρκή διαχείριση των συνεπειών της.
Γιατί όχι η στρατηγική της Κύπρου;
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η συζήτηση για την ίδια τη στρατηγική αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού.
Οι κτηνοτρόφοι αμφισβήτησαν ανοιχτά την αποτελεσματικότητα της πολιτικής που εφαρμόζεται στη Λέσβο και ζήτησαν να εξεταστεί το μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Κύπρο.
Το ερώτημά τους ήταν εάν υπάρχει δυνατότητα περιορισμού της νόσου με διαφορετική προσέγγιση, αντί της συνέχισης των μαζικών θανατώσεων.
Ο υφυπουργός απάντησε ότι η επιλογή της κατάλληλης στρατηγικής αποτελεί επιστημονικό ζήτημα και παρέπεμψε για την εξειδικευμένη απάντηση στην αρμόδια διεύθυνση του υπουργείου.
Όμως η απάντηση δεν στάθηκε αρκετή για να εκτονωθεί η ένταση.
Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι μετά από περισσότερους από πέντε μήνες κρίσης και δεκάδες χιλιάδες θανατώσεις απαιτείται πλέον μια καθαρή αξιολόγηση: τι έχει λειτουργήσει, τι δεν έχει λειτουργήσει και εάν η μέχρι σήμερα στρατηγική πρέπει να συνεχιστεί χωρίς αλλαγές.
Η μεγάλη αγωνία: τι απομένει για την επόμενη ημέρα;
Πίσω από τις φωνές και τις αντιπαραθέσεις υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα.
Η απώλεια ενός κοπαδιού δεν σημαίνει μόνο απώλεια ζώων. Σημαίνει απώλεια παραγωγής, εισοδήματος και του κεφαλαίου πάνω στο οποίο στηρίζεται μια κτηνοτροφική μονάδα.
Γι’ αυτό και οι κτηνοτρόφοι ζητούν απαντήσεις σε μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα:
- Πότε θα καταβληθούν οι αποζημιώσεις;
- Πώς θα καλυφθεί το εισόδημα που χάθηκε;
- Πώς θα ανασυσταθούν τα κοπάδια;
- Πότε θα μπορέσουν οι παραγωγοί να επιστρέψουν σε κανονική παραγωγική δραστηριότητα;
- Θα συνεχιστεί η ίδια πολιτική ιχνηλατήσεων και θανατώσεων ή θα υπάρξει αναθεώρηση της στρατηγικής;
Τα ερωτήματα αυτά καταγράφηκαν επανειλημμένα από την πλευρά των κτηνοτρόφων.
«Παγώνουν» προσωρινά έλεγχοι και θανατώσεις
Μέσα σε αυτό το κλίμα, το Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου αποφάσισε την προσωρινή διακοπή των ελέγχων και των θανατώσεων μέχρι την άφιξη του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης στη Λέσβο.
Η απόφαση αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει λυθεί.
Αντίθετα, δημιουργεί ένα κρίσιμο χρονικό παράθυρο μέσα στο οποίο θα πρέπει να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος και να παρουσιαστούν συγκεκριμένες απαντήσεις.
Η επόμενη ημέρα θα κρίνει την αξιοπιστία της διαχείρισης
Η κρίση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο έχει πλέον μετατραπεί από μια καθαρά κτηνιατρική υπόθεση σε μια σύνθετη κοινωνικοοικονομική κρίση.
Η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει στην πράξη ότι οι δεσμεύσεις που επικαλείται μπορούν να μεταφραστούν σε άμεση στήριξη των παραγωγών. Οι κτηνοτρόφοι, από την πλευρά τους, ζητούν κάτι απολύτως συγκεκριμένο: να γνωρίζουν τι θα γίνει αύριο.
Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση της νόσου.
Είναι να μη μείνει πίσω, μετά το τέλος της υγειονομικής κρίσης, ένας παραγωγικός κλάδος χωρίς κοπάδια, χωρίς εισόδημα και χωρίς σαφή δυνατότητα επανεκκίνησης.
Η προσωρινή αναστολή των ελέγχων και των θανατώσεων μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για μια νέα συζήτηση. Το εάν αυτή η συζήτηση θα οδηγήσει σε ουσιαστική λύση ή θα αποτελέσει απλώς μια ακόμη προσωρινή εκτόνωση της έντασης, θα κριθεί από τις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν.
