Το πρόγραμμα LEADER Αλιείας της περιόδου 2014-2020 δεν αφορούσε αποκλειστικά τους επαγγελματίες αλιείς, αλλά είχε ευρύτερο αναπτυξιακό χαρακτήρα, δίνοντας τη δυνατότητα χρηματοδότησης επιχειρήσεων και δραστηριοτήτων που συνδέονται με την οικονομία των παράκτιων περιοχών. Αυτό ξεκαθάρισε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς, από το βήμα της Βουλής, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Νάσου Ηλιόπουλου.
Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής συζήτησης βρέθηκαν οι χρηματοδοτήσεις του LEADER Αλιείας, τα κριτήρια επιλογής των επενδύσεων, ο ρόλος των Ομάδων Τοπικής Δράσης, αλλά και οι ενισχύσεις που κατευθύνθηκαν σε επιχειρήσεις εκτός του στενού κλάδου της επαγγελματικής αλιείας.
Ο κ. Καββαδάς υποστήριξε ότι το πρόγραμμα σχεδιάστηκε εξαρχής ως ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό εργαλείο για τις αλιευτικές και παράκτιες περιοχές, με στόχο τη διαφοροποίηση της τοπικής οικονομίας, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.
«Το LEADER Αλιείας της προγραμματικής περιόδου 2014-2020 δεν ήταν ένα πρόγραμμα αποκλειστικά για τους επαγγελματίες αλιείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πόσα χρήματα διατέθηκαν μέσω του LEADER Αλιείας
Όπως εξήγησε ο Υφυπουργός, τον Ιούνιο του 2016 εκδόθηκε πρόσκληση από τις αρμόδιες Διαχειριστικές Αρχές του Υπουργείου, η οποία περιλάμβανε δύο βασικές χρηματοδοτικές παρεμβάσεις:
- 322,22 εκατ. ευρώ δημόσιας δαπάνης για το Μέτρο 19 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης.
- 54.117.648 ευρώ δημόσιας δαπάνης για την Προτεραιότητα 4 του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας και Θάλασσας (ΕΠΑλΘ), ποσό που αντιστοιχούσε στο 10,4% των συνολικών πόρων του προγράμματος.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του εγκεκριμένου ΕΠΑλΘ, προβλεπόταν η ανάπτυξη ενός μοντέλου πολυαπασχόλησης και συνεργασίας διαφορετικών παραγωγικών κλάδων στις αλιευτικές περιοχές.
Αυτό πρακτικά σήμαινε ότι ένας επαγγελματίας ή κάτοικος μιας παράκτιας περιοχής μπορούσε να αναπτύξει και δεύτερη οικονομική δραστηριότητα, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τοπικής οικονομίας.
Στο πλαίσιο αυτό, μπορούσαν να υποστηριχθούν επενδύσεις που συνδέονταν με τον τουρισμό, την εστίαση, τη θαλάσσια αναψυχή, τη μεταποίηση, το εμπόριο και την παροχή υπηρεσιών.
Γιατί μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν επιχειρήσεις εκτός αλιείας
Ο Θανάσης Καββαδάς επικαλέστηκε το άρθρο 63 του Κανονισμού (ΕΕ) 508/2014, το οποίο προέβλεπε τη δυνατότητα ενίσχυσης δραστηριοτήτων τόσο εντός όσο και εκτός της επαγγελματικής αλιείας.
Επομένως, η χρηματοδότηση μιας επιχείρησης εστίασης, ενός ξενοδοχείου ή άλλης τουριστικής δραστηριότητας δεν αποτελούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, απόκλιση από τον αρχικό σχεδιασμό του προγράμματος.
Βασική επιδίωξη ήταν η ενίσχυση της γαλάζιας οικονομίας και η δημιουργία πρόσθετων εισοδηματικών δυνατοτήτων για τις τοπικές κοινωνίες.
Ωστόσο, ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι η δυνατότητα συμμετοχής επιχειρήσεων εκτός αλιείας δεν σήμαινε αυτόματη έγκριση κάθε επενδυτικής πρότασης. Κάθε αίτηση έπρεπε να πληροί τα προβλεπόμενα κριτήρια και τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας.
Ποιος επέλεγε τις επενδύσεις και πώς γίνονταν οι χρηματοδοτήσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονταν οι αποφάσεις για την ένταξη των επενδυτικών σχεδίων.
Ο Υφυπουργός διαχώρισε τις αρμοδιότητες της Διαχειριστικής Αρχής του Υπουργείου από εκείνες των Ομάδων Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ).
Συγκεκριμένα:
- Η Διαχειριστική Αρχή είχε την ευθύνη της συνολικής διαχείρισης και εποπτείας του προγράμματος.
- Οι Ομάδες Τοπικής Δράσης αναλάμβαναν την έκδοση των προσκλήσεων, την αξιολόγηση των αιτήσεων, την επιλογή και ένταξη των επενδύσεων, καθώς και την παρακολούθηση της υλοποίησής τους.
«Η τελική επιλογή των επενδύσεων που θα χρηματοδοτούνταν αποτελούσε αρμοδιότητα των Ομάδων Τοπικής Δράσης, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που τους είχαν εκχωρηθεί», σημείωσε ο κ. Καββαδάς.
Σύμφωνα με την Τελική Έκθεση Υλοποίησης του ΕΠΑλΘ 2014-2020, ολοκληρώθηκαν συνολικά 923 πράξεις. Από αυτές, οι 861 αφορούσαν δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, ενώ οι υπόλοιπες 62 σχετίζονταν με δαπάνες διαχείρισης των Ομάδων Τοπικής Δράσης.
Πιερική Αναπτυξιακή: Οι 20 προτάσεις και οι 11 επενδύσεις που υλοποιήθηκαν
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στην περίπτωση της Πιερικής Αναπτυξιακής, η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης.
Όπως ανέφερε ο Υφυπουργός, παρά την ενημέρωση των επαγγελματιών αλιέων της περιοχής για τις διαθέσιμες δυνατότητες χρηματοδότησης, δεν κατατέθηκε καμία επενδυτική πρόταση από επαγγελματίες του κλάδου.
Αντίθετα, υποβλήθηκαν 20 επενδυτικές προτάσεις από επιχειρηματίες που δεν ήταν επαγγελματίες αλιείς, από τις οποίες τελικά υλοποιήθηκαν 11 επενδύσεις.
Η κατανομή τους ήταν η εξής:
- 4 επενδύσεις σε εστιατόρια.
- 4 επενδύσεις σε σκάφη.
- 3 επενδύσεις σε ξενοδοχεία.
Αναφερόμενος στην περίπτωση του κ. Κουλκουδίνα, ο Θανάσης Καββαδάς διευκρίνισε ότι η σχετική αίτηση είχε υποβληθεί πριν από την εκλογή του ως βουλευτή.
Καββαδάς: Έλεγχοι για τη διασφάλιση των ευρωπαϊκών πόρων
Απαντώντας στις καταγγελίες που τέθηκαν στη Βουλή, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διαβεβαίωσε ότι το Υπουργείο εξετάζει με σοβαρότητα κάθε συγκεκριμένη αναφορά για πιθανές παρατυπίες και συνεργάζεται με τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές.
Όπως υπογράμμισε, όλες οι ενταγμένες πράξεις υποβλήθηκαν στους προβλεπόμενους ελέγχους και στις απαραίτητες επαληθεύσεις.
«Η διαφάνεια και η ορθή αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων αποτελούν αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση», τόνισε ο κ. Καββαδάς.
Η κοινοβουλευτική συζήτηση ανέδειξε, έτσι, τον ευρύτερο χαρακτήρα του LEADER Αλιείας 2014-2020, αλλά και τα ζητήματα που αφορούν τον τρόπο επιλογής και ελέγχου των επενδύσεων που χρηματοδοτήθηκαν με ευρωπαϊκούς πόρους.
