Παρέμβαση του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα προς τον ΥΠΑΑΤ για βαμβάκι και βιομηχανική τομάτα σε Λάρισα και Παλαμά – Εργαστηριακή τεκμηρίωση για ζημιές από υδατική καταπόνηση
Τη δρομολόγηση της διαδικασίας αποζημίωσης των παραγωγών που υπέστησαν αποδεδειγμένες απώλειες στις καλλιέργειές τους εξαιτίας της έλλειψης αρδευτικού νερού κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2025 ζητά η Περιφέρεια Θεσσαλίας, θέτοντας το ζήτημα στις αρμόδιες αρχές με επίκεντρο τις περιοχές της Λάρισας και του Παλαμά Καρδίτσας.
Με επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας περιγράφει τις συνθήκες που επικράτησαν το περασμένο καλοκαίρι και υπογραμμίζει ότι οι ζημιές δεν συνδέονται με πλημμελή καλλιεργητική πρακτική ή φυτοϋγειονομικά προβλήματα, αλλά με αντικειμενική αδυναμία εξασφάλισης των αναγκαίων ποσοτήτων νερού για την άρδευση των καλλιεργειών.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Περιφέρεια, οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη ανομβρία συνέπεσαν με κρίσιμα στάδια ανάπτυξης των φυτών. Η έλλειψη διαθέσιμου νερού, σε συνδυασμό με τις αυξημένες ανάγκες των καλλιεργειών, δημιούργησε συνθήκες έντονης υδατικής καταπόνησης και οδήγησε σε σημαντική μείωση της παραγωγής.
Περίπου 3.000 στρέμματα στη Λάρισα
Ιδιαίτερα έντονο εμφανίζεται το πρόβλημα στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας. Κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου 2025 καταγράφηκε σημαντική έλλειψη διαθέσιμου αρδευτικού νερού, σε μια περίοδο κατά την οποία το βαμβάκι, η βιομηχανική τομάτα και, σε μικρότερο βαθμό, το καλαμπόκι βρίσκονταν σε φάση αυξημένων υδατικών απαιτήσεων.
Η αδυναμία έγκαιρης και επαρκούς άρδευσης είχε ως αποτέλεσμα να επηρεαστούν περίπου 3.000 στρέμματατων συγκεκριμένων καλλιεργειών, με την παραγωγή να υφίσταται σημαντικές απώλειες.
Για την Περιφέρεια, κρίσιμο στοιχείο στην υπόθεση αποτελεί η προσπάθεια να προσδιοριστεί με αντικειμενικό τρόπο η αιτία των ζημιών. Στο πλαίσιο αυτό, αρμόδια υπηρεσία προχώρησε στις 2 Σεπτεμβρίου 2025 στη λήψη δειγμάτων φυτικού υλικού από πληγείσες καλλιέργειες βαμβακιού, τα οποία διαβιβάστηκαν στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο για εργαστηριακή εξέταση.
Τα αποτελέσματα της εξέτασης, όπως αναφέρεται στην επιστολή, απέδωσαν την ξήρανση των φυτών σε έλλειψη νερού και υδατική καταπόνηση, αποκλείοντας παθολογικά αίτια. Η εργαστηριακή διαπίστωση αποτελεί, κατά την Περιφέρεια, σημαντικό τεκμήριο για τον προσδιορισμό της αιτίας των ζημιών και ενισχύει το αίτημα να εξεταστεί θεσμικά η δυνατότητα αποζημίωσης των παραγωγών.
Αντίστοιχη εικόνα και στον Παλαμά
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη Λάρισα. Αντίστοιχες συνθήκες καταγράφονται, σύμφωνα με την Περιφέρεια Θεσσαλίας, και στην Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας, με χαρακτηριστική την περίπτωση της ευρύτερης περιοχής του Παλαμά.
Εκεί, καλλιέργειες βαμβακιού και άλλες εαρινές καλλιέργειες επηρεάστηκαν από την περιορισμένη διαθεσιμότητα αρδευτικού νερού κατά την ίδια κρίσιμη χρονική περίοδο. Η Περιφέρεια συνδέει τις ζημιές με τον ίδιο συνδυασμό παραγόντων: ανομβρία, υψηλές θερμοκρασίες και ανεπαρκή διαθεσιμότητα νερού σε στάδια όπου η επάρκεια άρδευσης ήταν καθοριστική για την εξέλιξη των καλλιεργειών.
Έτσι, το αίτημα προς το υπουργείο έχει διπλή γεωγραφική στόχευση, καθώς αφορά τόσο τους πληγέντες παραγωγούς της Λάρισας όσο και εκείνους της περιοχής Παλαμά στην Καρδίτσα.
Το αυξημένο κόστος παραγωγής επιβαρύνει περαιτέρω τους αγρότες
Πέρα από την απώλεια παραγωγής, η Περιφέρεια αναδεικνύει και τη δεύτερη πλευρά του προβλήματος: την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί.
Η αύξηση του κόστους καλλιέργειας τα τελευταία χρόνια έχει περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια εισοδήματος, ενώ οι απώλειες από τις ζημιές του 2025 επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Για τους παραγωγούς, η μειωμένη τελική παραγωγή δεν μεταφράζεται μόνο σε χαμηλότερο κύκλο εργασιών, αλλά και σε δυσκολότερη κάλυψη των ήδη αυξημένων καλλιεργητικών δαπανών.
Υπό αυτό το πρίσμα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας ζητά να ενεργοποιηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες και να εξεταστεί η δυνατότητα οικονομικής στήριξης των παραγωγών που τεκμηριωμένα υπέστησαν απώλειες από την έλλειψη αρδευτικού νερού.
Η κλιματική κρίση μετατρέπεται σε ζήτημα αγροτικής παραγωγής
Η παρέμβαση της Περιφέρειας εντάσσει το συγκεκριμένο περιστατικό σε μια ευρύτερη εικόνα που αφορά πλέον άμεσα τη θεσσαλική γεωργία. Η επαναλαμβανόμενη συνύπαρξη υψηλών θερμοκρασιών, ανομβρίας και αυξημένων αναγκών άρδευσης δημιουργεί νέες πιέσεις για ένα παραγωγικό μοντέλο που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επάρκεια υδατικών πόρων.
Το 2025, σύμφωνα με την Περιφέρεια, η συγκεκριμένη συγκυρία αποτυπώθηκε με ιδιαίτερη ένταση σε καλλιέργειες όπως το βαμβάκι και η βιομηχανική τομάτα, με τις επιπτώσεις να γίνονται ορατές στην τελική παραγωγή.
Το αίτημα για αποζημίωση, επομένως, δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση μιας οικονομικής απώλειας. Αφορά και την αναγνώριση ενός κινδύνου που συνδέεται ολοένα περισσότερο με τις συνθήκες υπό τις οποίες καλείται να λειτουργήσει η γεωργική παραγωγή στη Θεσσαλία.
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας ζητά πλέον από το υπουργείο να προχωρήσει στις απαιτούμενες ενέργειες αρμοδιότητάς του, ώστε να εξεταστεί και να δρομολογηθεί η διαδικασία αποζημίωσης των πληγέντων παραγωγών στη Λάρισα και τον Παλαμά.
