Την άμεση παρέμβαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) και του ΕΛΓΑ για την οικονομική στήριξη των ελαιοπαραγωγών της Θεσσαλίας ζητά ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, με κατεπείγουσα επιστολή-υπόμνημα προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου και τον πρόεδρο του Οργανισμού, Ανδρέα Λυκουρέντζο.
Η παρέμβαση αφορά τις Περιφερειακές Ενότητες Μαγνησίας και Σποράδων και Λάρισας, όπου η ελαιοκαλλιέργεια αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα κατά την ελαιοκομική περίοδο 2026. Σύμφωνα με την Περιφέρεια Θεσσαλίας, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες και οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης έχουν προκαλέσει εκτεταμένη ακαρπία, σημαντική μείωση της παραγωγής και ποιοτική υποβάθμιση του εναπομείναντος ελαιοκάρπου.
Ζημιές σε 334.000 στρέμματα και 6,6 εκατ. ελαιόδεντρα
Όπως επισημαίνεται στο υπόμνημα, η φετινή εικόνα της ελαιοκαλλιέργειας συνδέεται με μια σειρά δυσμενών παραγόντων. Ο θερμός χειμώνας 2025-2026 περιόρισε τη συσσώρευση των απαραίτητων ωρών ψύχους για την ομαλή ανάπτυξη των ελαιόδεντρων, ενώ οι έντονες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις και η ανομβρία της άνοιξης επιβάρυναν περαιτέρω την καρπόδεση.
Στα προβλήματα προστέθηκαν και οι φθινοπωρινές προσβολές από τον δάκο της ελιάς, με αποτέλεσμα να περιοριστεί τόσο η ποσότητα όσο και η εμπορική αξία της παραγωγής.
Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται στα στοιχεία που παραθέτει η Περιφέρεια Θεσσαλίας. Συνολικά επηρεάζονται περισσότερα από 334.000 στρέμματα και περίπου 6,6 εκατομμύρια ελαιόδεντρα.
Ειδικότερα:
- Μαγνησία και Σποράδες: Περίπου 250.000 στρέμματα ελαιοκαλλιέργειας και 4,5 εκατομμύρια ελαιόδεντρα.
- Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας: Περίπου 84.000 στρέμματα και 2,1 εκατομμύρια ελαιόδεντρα.
Οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα έντονες σε παραδοσιακές ελαιοπαραγωγικές περιοχές, όπως το Πήλιο, η νοτιοδυτική Μαγνησία και τα νησιά των Σποράδων, αλλά και στους Δήμους Τεμπών, Αγιάς, Τυρνάβου και Ελασσόνας.
Στις περιοχές αυτές η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί βασική πηγή εισοδήματος για πολλές αγροτικές οικογένειες και σημαντικό παράγοντα διατήρησης της οικονομικής δραστηριότητας στην ύπαιθρο.
Αυξημένο το κόστος παραγωγής παρά τη μειωμένη συγκομιδή
Η μεγάλη απώλεια παραγωγής δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα βιωσιμότητας για τους ελαιοπαραγωγούς, οι οποίοι εξακολουθούν να επιβαρύνονται με το σύνολο σχεδόν των καλλιεργητικών εξόδων, παρά τη σημαντική μείωση του εισοδήματός τους.
Μάλιστα, το κόστος είναι ακόμη υψηλότερο στις ορεινές, ημιορεινές και νησιωτικές περιοχές, όπου το δύσκολο ανάγλυφο και η περιορισμένη δυνατότητα μηχανοποίησης αυξάνουν τις απαιτήσεις σε εργασία και καλλιεργητικές δαπάνες.
Ιδιαίτερη διάσταση έχει και η ποιοτική υποβάθμιση του καρπού. Σύμφωνα με την Περιφέρεια, μέρος της επιτραπέζιας ελιάς χάνει την εμπορική της αξία και αναγκαστικά οδηγείται προς ελαιοποίηση, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να υφίστανται απώλειες όχι μόνο στην ποσότητα αλλά και στην τιμή διάθεσης της παραγωγής τους.
Τα 7 αιτήματα Κουρέτα προς ΥΠΑΑΤ και ΕΛΓΑ
Με το υπόμνημά του, ο Δημήτρης Κουρέτας ζητά την αναγνώριση της έκτακτης κατάστασης και την ενεργοποίηση συγκεκριμένων μέτρων για την ανακούφιση των πληγέντων παραγωγών.
Τα αιτήματα της Περιφέρειας Θεσσαλίας είναι τα εξής:
1. Αναγνώριση της έκτακτης κατάστασης στις Περιφερειακές Ενότητες Μαγνησίας και Σποράδων και Λάρισας, εξαιτίας της εκτεταμένης ακαρπίας και της ποιοτικής υποβάθμισης του ελαιοκάρπου.
2. Άμεση κινητοποίηση ΥΠΑΑΤ και ΕΛΓΑ για την επίσημη καταγραφή των ζημιών, με επιτόπιες αυτοψίες και αξιοποίηση των διαθέσιμων μετεωρολογικών δεδομένων.
3. Ενεργοποίηση έκτακτων χρηματοδοτικών μηχανισμών, εθνικών ή ευρωπαϊκών, για την οικονομική ενίσχυση των παραγωγών.
4. Χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης για την αντιστάθμιση της απώλειας εισοδήματος που προκαλεί η μειωμένη παραγωγή.
5. Συνυπολογισμός της ποσοτικής και ποιοτικής ζημιάς, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας εμπορικής αξίας της επιτραπέζιας ελιάς και της αναγκαστικής διοχέτευσης μέρους της παραγωγής προς ελαιοποίηση.
6. Αναθεώρηση του Κανονισμού Ασφάλισης του ΕΛΓΑ, ώστε να καλύπτονται αποτελεσματικότερα οι ζημιές από ακαρπία, ακραία καιρικά φαινόμενα που συνδέονται με την κλιματική κρίση και ποιοτική υποβάθμιση του προϊόντος, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους κατά κύριο επάγγελμα ελαιοπαραγωγούς.
7. Επίσπευση των διαδικασιών αποζημίωσης, ώστε οι οικονομικές ενισχύσεις να καταβληθούν εγκαίρως και να διασφαλιστεί η συνέχιση της ελαιοκαλλιέργειας.
«Η Πολιτεία πρέπει να δράσει άμεσα», τονίζει ο Δημήτρης Κουρέτας
Στην επιστολή του προς την ηγεσία του ΥΠΑΑΤ και τον πρόεδρο του ΕΛΓΑ, Ανδρέα Λυκουρέντζο, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας υπογραμμίζει τη σημασία της ελαιοκαλλιέργειας για την τοπική οικονομία και την κοινωνική συνοχή.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει:
«Η ελαιοκαλλιέργεια στη Θεσσαλία αποτελεί θεμέλιο της τοπικής οικονομίας και κοινωνικής συνοχής. Οι φετινές ακραίες συνθήκες που προκλήθηκαν από την κλιματική κρίση αφήνουν τους παραγωγούς μας απλήρωτους και εκτεθειμένους. Καλούμε την Πολιτεία να δράσει άμεσα, αναγνωρίζοντας την έκτακτη αυτή κατάσταση και ενεργοποιώντας όλα τα διαθέσιμα εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για την ουσιαστική αποζημίωση και ανακούφιση των ελαιοπαραγωγών μας».
