Την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026 σε δύο διακριτές φάσεις προτείνει η ΠΕΦΑΣΥ, με στόχο, όπως επισημαίνει, να διασφαλιστούν οι πληρωμές των αγροτών μέσα στον Δεκέμβριο και να αποφευχθούν προβλήματα που συνδέονται με τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα υποβολής των δηλώσεων.
Σύμφωνα με την πρόταση, η πρώτη φάση θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 9 Δεκεμβρίου 2026 και να αφορά την καταχώριση των βασικών στοιχείων της αίτησης, ενώ η δεύτερη φάση θα περιλαμβάνει την υποβολή των δικαιολογητικών για τις συνδεδεμένες ενισχύσεις και τα οικολογικά σχήματα έως τις 15 Μαρτίου 2027.
Η ΠΕΦΑΣΥ εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα στον Δεκέμβριο πληρωμή άνω των 1,25 δισ. ευρώ, ενώ επιπλέον 675 εκατ. ευρώ και άνω θα μπορούσαν να καταβληθούν την περίοδο Μαρτίου – Απριλίου 2027.
Πρώτη φάση έως τις 9 Δεκεμβρίου
Στην πρώτη φάση της διαδικασίας προτείνεται να ολοκληρωθεί η καταχώριση της ΕΑΕ 2026 με τα αγροτεμάχια και τα ζώα των παραγωγών.
Παράλληλα, θα γίνεται ρητή δήλωση, σε επίπεδο αίτησης, για το εάν ο παραγωγός επιθυμεί να συμμετάσχει σε συνδεδεμένες ενισχύσεις και οικολογικά σχήματα, χωρίς να απαιτείται στο συγκεκριμένο στάδιο η πλήρης καταχώριση όλων των δικαιολογητικών.
Στην ίδια φάση θα ενσωματώνονται και τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα.
Με βάση την πρόταση της ΠΕΦΑΣΥ, στην πρώτη φάση θα μπορούσαν να πληρωθούν:
- η βασική ενίσχυση, τόσο ως προκαταβολή όσο και ως εξόφληση,
- η αναδιανεμητική ενίσχυση,
- η ενίσχυση γεωργών νεαρής ηλικίας,
- η προκαταβολή των αγροπεριβαλλοντικών μέτρων,
- η εξισωτική αποζημίωση.
Το συνολικό ύψος των πληρωμών που συνδέονται με την πρώτη φάση εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 1,25 δισ. ευρώ, με στόχο οι πιστώσεις να πραγματοποιηθούν εντός Δεκεμβρίου.
Δεύτερη φάση έως τις 15 Μαρτίου 2027
Η δεύτερη φάση της διαδικασίας προτείνεται να αφορά κυρίως τα δικαιολογητικά των συνδεδεμένων ενισχύσεων και των οικολογικών σχημάτων.
Στο στάδιο αυτό θα προστίθενται τα αποδεικτικά παραγωγής ή παράδοσης προϊόντος, όπως καρτελάκια, τιμολόγια και στοιχεία παραδόσεων γάλακτος, βάμβακος, πορτοκαλιών και άλλων προϊόντων.
Η ΠΕΦΑΣΥ ζητά επίσης παράταση της καταληκτικής ημερομηνίας για την έκδοση όλων των παραστατικών που αφορούν τα οικολογικά σχήματα, καθώς και της διαδικασίας έκδοσης τιμολογίου για την κατάρτιση του ΣΠΔ, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Παράλληλα, θα πρέπει να τεκμηριώνεται η τήρηση των περιβαλλοντικών δεσμεύσεων.
Όπως επισημαίνεται, τα σχετικά παραστατικά έχουν βέβαιη ημερομηνία έκδοσης και καταχωρίζονται στο myDATA, γεγονός που, σύμφωνα με την ΠΕΦΑΣΥ, επιτρέπει να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι σε μεταγενέστερο στάδιο χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η αξιοπιστία της διαδικασίας.
Προτείνεται ακόμη να υπάρχει δυνατότητα τροποποίησης των αιτημάτων για μέτρα, παρεμβάσεις, συνδεδεμένες ενισχύσεις και οικολογικά σχήματα, υπό την προϋπόθεση ότι έχει δηλωθεί εξαρχής τουλάχιστον ένα σχετικό αίτημα, ώστε να μπορεί να εξαχθεί ασφαλές δείγμα ελέγχου.
Στη δεύτερη φάση θα πληρώνονται:
- οι συνδεδεμένες ενισχύσεις φυτικής και ζωικής παραγωγής,
- τα ειδικά καθεστώτα, όπως εκείνα που αφορούν τα μικρά νησιά του Αιγαίου,
- τα οικολογικά σχήματα.
Οι συγκεκριμένες πληρωμές εκτιμάται ότι μπορούν να πραγματοποιηθούν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2027, με συνολικό ποσό άνω των 675 εκατ. ευρώ.
Το ακριβές χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα ανοίξει η δεύτερη φάση αναμένεται να ανακοινωθεί από την ΑΑΔΕ.
Το πρόβλημα με τις σημερινές απαιτήσεις της ΕΑΕ
Σύμφωνα με την ΠΕΦΑΣΥ, βασικό πρόβλημα της υφιστάμενης διαδικασίας είναι ότι για να οριστικοποιηθεί σήμερα μία αίτηση η οποία περιλαμβάνει συνδεδεμένες ενισχύσεις και οικολογικά σχήματα, δεν αρκεί η συμπλήρωση των βασικών στοιχείων.
Η εφαρμογή απαιτεί να καταχωριστούν αναλυτικά οι σχετικές πληροφορίες στα αγροτεμάχια και να αναρτηθούν άμεσα τα απαιτούμενα παραστατικά, όπως για παράδειγμα τα καρτελάκια.
Η διαδικασία αυτή, όπως τονίζεται, προκαλεί σημαντικές καθυστερήσεις, παρότι για πολλές αιτήσεις έχουν ήδη ολοκληρωθεί τα αγροτεμάχια, τα ζώα και τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα.
Η ΠΕΦΑΣΥ επισημαίνει ότι οι συνδεδεμένες ενισχύσεις και τα οικολογικά σχήματα μπορεί να αντιστοιχούν ακόμη και στο 50% μιας ΕΑΕ 2026, ιδιαίτερα σε περιοχές εκτατικών καλλιεργειών, όπως η Θεσσαλία και η Βόρεια Ελλάδα.
Η πρόταση των δύο φάσεων, σύμφωνα με την Ένωση, δεν αποκλείει όσους φορείς ή παραγωγούς έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν όλες τις διαδικασίες ταυτόχρονα.
«Ασφαλέστερη πληρωμή τον Δεκέμβριο»
Η ΠΕΦΑΣΥ υποστηρίζει ότι η οριστικοποίηση των δηλώσεων ΟΣΔΕ με αγροτεμάχια, ζώα και αγροπεριβαλλοντικά στην πρώτη φάση θα επιτρέψει, κατά τη δεύτερη φάση και σύμφωνα με όσα προβλέπει η απόφαση Α.1161/2026, να ενσωματωθούν τα παραστατικά των οικολογικών σχημάτων και των συνδεδεμένων ενισχύσεων.
Κατά την ίδια, ο διαχωρισμός σε δύο στάδια δεν περιορίζει τη δυνατότητα πραγματοποίησης ελέγχων ούτε την τεκμηρίωση των παρεμβάσεων.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι ο παραγωγός θα μπορεί να επισκεφθεί μία φορά τον φορέα υποβοήθησης, ενώ οι φορείς θα περιορίσουν την ανασφάλεια που υπάρχει σχετικά με ζητήματα δέουσας επιμέλειας.
«Η πρόταση αυτή είναι ο μοναδικός τρόπος ώστε να επιτευχθεί ασφαλής πληρωμή τον Δεκέμβριο, χωρίς να κινδυνεύσουν οι επιδοτήσεις των παραγωγών», επισημαίνει χαρακτηριστικά η ΠΕΦΑΣΥ.
Προειδοποιεί ακόμη ότι, σε διαφορετική περίπτωση, υπάρχει «τεράστια επισφάλεια» ως προς την πραγματοποίηση των πληρωμών, καθώς θεωρεί αδύνατη την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου μέσα στα υφιστάμενα χρονοδιαγράμματα.
Όπως σημειώνει, η προτεινόμενη διαδικασία δεν επηρεάζει την ασφαλή λειτουργία των ελέγχων, καθώς τα απαραίτητα δείγματα μπορούν να εξαχθούν κανονικά, ενώ τυχόν επιμέρους λεπτομέρειες μπορούν να επιλυθούν σε τεχνικό επίπεδο.
Οι αποφάσεις που αφορούν την ΕΑΕ 2026
Η ΠΕΦΑΣΥ παραπέμπει στις αποφάσεις που διέπουν τη διαδικασία της ΕΑΕ 2026 και ειδικότερα:
- στην Α.1161/2026, ΦΕΚ Β΄ 4808/2026, για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης έτους 2026 στο πλαίσιο του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027,
- στην Α.1171/2026, ΦΕΚ Β΄ 5253/2026, με αλλαγές στον τρόπο και στα πρόσωπα υποβολής της ΕΑΕ,
- στην Α.1184/2026, ΦΕΚ Β΄ 5583/2026, με τροποποιήσεις που αφορούν μεταξύ άλλων τις προθεσμίες προκαταβολής και τις μεταβιβάσεις δικαιωμάτων.
Η ΠΕΦΑΣΥ δηλώνει, τέλος, ότι τόσο η διοίκησή της όσο και οι τεχνικοί συνεργάτες της βρίσκονται στη διάθεση των αρμόδιων αρχών για την επίλυση των τεχνικών ζητημάτων και την εξειδίκευση της πρότασης.
