Νέους κανόνες για τον υπολογισμό των επιλέξιμων ζώων, τον έλεγχο των δεσμεύσεων και την επιβολή κυρώσεων στους δικαιούχους του προγράμματος «Καλή μεταχείριση των Χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» φέρνει απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 6089/7.10.2026.
Η απόφαση αποτελεί την τέταρτη τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου εφαρμογής του Υπομέτρου 14.1 «Καλή μεταχείριση των Χοίρων ενσταβλισμένης εκτροφής» του Μέτρου 14 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020. Βασική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται τα λοιπά χοιρινά για την τήρηση των δεσμεύσεων του προγράμματος.
Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, για κάθε προσδιορισθείσα χοιρομητέρα θα λαμβάνονται υπόψη έως δέκα λοιπά χοιρινά. Το ίδιο ανώτατο όριο εφαρμόζεται τόσο κατά τον υπολογισμό των χώρων εκτροφής όσο και κατά τον υπολογισμό των Μονάδων Ζωικού Κεφαλαίου.
Έως 10 χοιρινά ανά χοιρομητέρα
Για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του προγράμματος, οι διακριτοί χώροι εκτροφής θα υπολογίζονται με βάση τις προσδιορισθείσες χοιρομητέρες και τα προσδιορισθέντα λοιπά χοιρινά.
Ωστόσο, για τα λοιπά χοιρινά τίθεται πλαφόν δέκα ζώων ανά προσδιορισθείσα χοιρομητέρα. Αντίστοιχη πρόβλεψη εισάγεται και κατά τον υπολογισμό των ΜΖΚ, περιορίζοντας τον αριθμό των λοιπών χοιρινών που λαμβάνονται υπόψη στο ίδιο όριο.
Πώς θα ελέγχονται τα επιλέξιμα προς πληρωμή ζώα
Με την τροποποίηση διευκρινίζεται επίσης ο τρόπος ελέγχου των ζώων που θεωρούνται επιλέξιμα για πληρωμή.
Ο έλεγχος θα πραγματοποιείται μέσω διασταύρωσης με τα ζώα που έχουν καταγραφεί στο μητρώο της εκμετάλλευσης και έχουν καταχωρηθεί στην Κεντρική Βάση Δεδομένων κατά την ετήσια απογραφή. Όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, θα λαμβάνονται υπόψη και τα αποτελέσματα των επιτόπιων ελέγχων.
Μειώσεις έως και 100% για μη τήρηση δεσμεύσεων
Σημαντικές είναι και οι διευκρινίσεις σχετικά με τις κυρώσεις για παραβάσεις στις δεσμεύσεις που αφορούν:
- τον έλεγχο της ποιότητας του νερού,
- τη συνεχή προσθήκη μυκοδεσμευτικών στις ζωοτροφές,
- τη χρήση ανοσοευνουχισμού.
Σε περίπτωση μη τήρησης μίας από τις τρεις δεσμεύσεις, η οικονομική ενίσχυση του συγκεκριμένου έτους μειώνεται κατά 20%. Για δύο παραβάσεις η μείωση φθάνει το 40%, ενώ για μη τήρηση και των τριών δεσμεύσεων προβλέπεται μείωση 60%.
Σε περίπτωση επανάληψης της ίδιας παράβασης μέσα στην περίοδο των δεσμεύσεων, τα ποσοστά μπορούν να διπλασιαστούν, με τη συνολική μείωση να μπορεί να φθάσει ακόμη και το 100% της ετήσιας ενίσχυσης.
Τι αλλάζει στον ανοσοευνουχισμό
Για τη δέσμευση που αφορά τον ανοσοευνουχισμό, ελέγχεται ο αριθμός των σχετικών εμβολίων στα προσδιορισθέντα αρσενικά χοιρινά πάχυνσης.
Προβλέπεται αποδεκτή απόκλιση έως -10%, ενώ για την καταβολή της ενίσχυσης χωρίς περικοπή ο ελάχιστος αριθμός εμβολίων δεν θα πρέπει να είναι χαμηλότερος από το 40% των προσδιορισθέντων λοιπών χοιρινών. Και σε αυτή την περίπτωση, ως λοιπά χοιρινά υπολογίζονται έως δέκα ζώα ανά προσδιορισθείσα χοιρομητέρα.
Παράλληλα, εάν ο αριθμός των λοιπών χοιρινών ανά χοιρομητέρα είναι χαμηλότερος από δέκα, προβλέπονται πρόσθετες περικοπές στην ενίσχυση ανοσοευνουχισμού.
Για αριθμό μικρότερο από 10 και έως 5 χοιρινά ανά χοιρομητέρα προβλέπεται μείωση 40%, ενώ όταν ο αριθμός είναι μικρότερος από 5 η συγκεκριμένη ενίσχυση μειώνεται κατά 100%.
Μυκοδεσμευτικά: Όριο στα 3,5 κιλά ανά ΜΖΚ
Για τον έλεγχο της χρήσης μυκοδεσμευτικών προβλέπεται όριο ανοχής έως -0,5 κιλά ανά ΜΖΚ.
Έτσι, όταν η ποσότητα των μυκοδεσμευτικών είναι τουλάχιστον 3,5 κιλά ανά ΜΖΚ τόσο για τις χοιρομητέρες όσο και για τα λοιπά χοιρινά, η ενίσχυση καταβάλλεται χωρίς μείωση. Σε διαφορετική περίπτωση ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες κυρώσεις.
Τι προβλέπεται για τους ελέγχους του πόσιμου νερού
Για την τρίμηνη πιστοποίηση της ποιότητας του πόσιμου νερού ελέγχεται τόσο ο αριθμός των εργαστηριακών δειγμάτων όσο και οι απαιτούμενες παράμετροι ποιότητας.
Για τον αριθμό των δειγμάτων προβλέπεται ανοχή έως 5% σε ετήσια βάση. Στις εκμεταλλεύσεις με λιγότερες από 100 χοιρομητέρες θεωρείται αποδεκτή απόκλιση κατά ένα δείγμα. Όσον αφορά τις παραμέτρους ποιότητας του νερού, επιτρέπεται η μη διενέργεια μέρους ή του συνόλου των αναλύσεων σε ένα από τα τέσσερα τρίμηνα.
Εξαιρέσεις από κυρώσεις όταν καθυστερούν οι έλεγχοι
Με την απόφαση εισάγονται παράλληλα εξαιρέσεις από μειώσεις και διοικητικές κυρώσεις σε περιπτώσεις όπου οι έλεγχοι και η έγκριση της δαπάνης και για τα δύο έτη πραγματοποιούνται μετά τη λήξη των δεσμεύσεων.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, εάν επαναληφθεί παράβαση που αφορά τον ελάχιστο ελεύθερο χώρο δαπέδου για τον ομαδικό σταβλισμό χοιρομητέρων, δεν θα επιβάλλεται απένταξη ούτε επιστροφή των ενισχύσεων του προηγούμενου έτους. Παράλληλα, σε επαναλαμβανόμενες παραβάσεις που αφορούν την ποιότητα του νερού, τα μυκοδεσμευτικά ή τον ανοσοευνουχισμό, δεν θα εφαρμόζεται ο διπλασιασμός των προβλεπόμενων μειώσεων.
Η νέα απόφαση ισχύει από την ημερομηνία δημοσίευσής της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δηλαδή από τις 7 Οκτωβρίου 2026.
