Νέα δεδομένα για την ανανέωση του ελληνικού αλιευτικού στόλου δημιουργεί η συμφωνία στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ, καθώς στο υπό διαμόρφωση πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034 προβλέπεται δυνατότητα ευρωπαϊκής στήριξης όχι μόνο για τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων σκαφών, αλλά και για επενδύσεις σε νέα αλιευτικά σκάφη.
Το Συμβούλιο της ΕΕ κατέληξε στις 29 Σεπτεμβρίου σε μερική διαπραγματευτική θέση για τον Κανονισμό που θα καθορίζει τους όρους της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, της υδατοκαλλιέργειας και της θαλάσσιας πολιτικής την περίοδο 2028-2034.
Στη συνεδρίαση συμμετείχε, από ελληνικής πλευράς, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς.
Χρηματοδότηση και για νέα αλιευτικά σκάφη
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη δυνατότητα χρηματοδότησης επενδύσεων στον ίδιο τον αλιευτικό στόλο.
Σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου, η ευρωπαϊκή στήριξη θα μπορεί να αφορά τόσο επενδύσεις στα υπάρχοντα σκάφη όσο και νέα σκάφη, με στόχο μεταξύ άλλων την ενεργειακή μετάβαση, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και τη διευκόλυνση της ανανέωσης των γενεών στον κλάδο.
Για την Ελλάδα η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της ανάγκης ανανέωσης και εκσυγχρονισμού μεγάλου μέρους του αλιευτικού στόλου.
Η δυνατότητα αυτή μπορεί να περιλαμβάνει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την κατασκευή ή αγορά σκαφών, ανοίγοντας νέες δυνατότητες επενδύσεων για τους επαγγελματίες αλιείς.
Δικλίδες για να μην αυξηθεί η αλιευτική ικανότητα
Παράλληλα, το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες εγγυήσεις προκειμένου η χρηματοδότηση να μη συνεπάγεται αύξηση της πίεσης στα αλιευτικά αποθέματα.
Για ορισμένες επενδύσεις και αγορές σκαφών προβλέπεται ότι δεν θα μπορεί να προστίθεται νέα αλιευτική ικανότητα χωρίς προηγούμενη απόσυρση αντίστοιχης υφιστάμενης ικανότητας, ενώ προβλέπονται ειδικοί κανόνες για τη μικρή παράκτια αλιεία.
Ειδική πρόβλεψη για τη μικρή παράκτια αλιεία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα παρουσιάζουν οι ρυθμίσεις που αφορούν τη μικρή παράκτια αλιεία, η οποία αποτελεί σημαντικό τμήμα της δραστηριότητας στις νησιωτικές και παράκτιες περιοχές.
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο προβλέπει μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες που αφορούν τις επενδύσεις και τη χωρητικότητα των υφιστάμενων μικρών παράκτιων σκαφών.
Στόχος είναι να διευκολυνθούν επενδύσεις που αφορούν την ασφάλεια, τις συνθήκες εργασίας, την ενεργειακή απόδοση και τον συνολικό εκσυγχρονισμό των σκαφών.
Νέοι κινητήρες και ενεργειακή αναβάθμιση
Πρόσθετες δυνατότητες προβλέπονται για επενδύσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε καθαρότερους και αποδοτικότερους κινητήρες και συστήματα πρόωσης.
Η ενεργειακή μετάβαση και η απανθρακοποίηση του αλιευτικού τομέα περιλαμβάνονται άλλωστε μεταξύ των βασικών στόχων του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου χρηματοδότησης για την περίοδο 2028-2034.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η καινοτομία, ο εκσυγχρονισμός, η ανανέωση των γενεών και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των παράκτιων κοινοτήτων.
Σχοινάς: «Ανοίγουμε την πόρτα για την ανανέωση του στόλου»
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς χαρακτήρισε την εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική για τον ελληνικό αλιευτικό κλάδο, επισημαίνοντας ότι ανοίγει πλέον η δυνατότητα στήριξης του εκσυγχρονισμού και της ανανέωσης του στόλου.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη μικρή παράκτια αλιεία και στη δυνατότητα στήριξης νέων ανθρώπων και παράκτιων και νησιωτικών κοινοτήτων.
Όπως σημείωσε, πάντως, η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς μετά τη θέση που διαμόρφωσε το Συμβούλιο ακολουθεί η διαπραγμάτευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Τι ακολουθεί
Η απόφαση του Συμβουλίου αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία η Προεδρία της ΕΕ θα ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Παράλληλα, παραμένουν ανοικτά τα οικονομικά και οριζόντια ζητήματα του νέου πλαισίου, καθώς το τελικό ύψος των διαθέσιμων πόρων θα εξαρτηθεί από τη συνολική συμφωνία για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.
Επομένως, οι λεπτομερείς προϋποθέσεις, τα ποσοστά χρηματοδότησης και ο τρόπος με τον οποίο οι νέες δυνατότητες θα περάσουν στην πράξη για τους Έλληνες αλιείς θα αποσαφηνιστούν στα επόμενα στάδια της ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης.
