Οι καταστροφικές χαλαζοπτώσεις που έπληξαν τη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα άφησαν πίσω τους εκτεταμένες ζημιές σε δενδρώδεις καλλιέργειες, αμπελώνες, κηπευτικά και μεγάλες εκτάσεις ετήσιων καλλιεργειών. Χιλιάδες παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές απώλειες εισοδήματος, ενώ ο ΕΛΓΑ ανακοίνωσε την έναρξη της διαδικασίας υποβολής δηλώσεων ζημιάς, με στόχο την ταχύτερη δυνατή αποζημίωση των πληγέντων.
Η περίοδος υποβολής δηλώσεων ξεκινά τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 και ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 10 Αυγούστου 2026, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
Πότε και πού υποβάλλονται οι δηλώσεις ζημιάς
Οι παραγωγοί των πληγεισών περιοχών θα πρέπει να απευθυνθούν στους κατά τόπους ανταποκριτές του ΕΛΓΑ ή στους αρμόδιους Δήμους για την υποβολή της δήλωσης ζημιάς εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.
Η έγκαιρη υποβολή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτελεί προϋπόθεση για να πραγματοποιηθεί η εξατομικευμένη εκτίμηση από τους γεωπόνους του Οργανισμού και να ακολουθήσει η διαδικασία αποζημίωσης.
Πώς αντιμετωπίζεται το πρόβλημα με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που προέκυψαν αφορά το γεγονός ότι οι δηλώσεις ΟΣΔΕ του 2026 δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Για να μη δημιουργηθεί καθυστέρηση στις διαδικασίες, ο ΕΛΓΑ ανακοίνωσε ειδική μεταβατική λύση:
- Για τις δενδρώδεις καλλιέργειες, θα χρησιμοποιηθούν οι δηλώσεις ΟΣΔΕ του 2025.
- Για τις ετήσιες και λοιπές καλλιέργειες, οι δηλώσεις θα συνδεθούν με τις νέες δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026 μόλις αυτές υποβληθούν τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται το ενδεχόμενο να μείνουν εκτός διαδικασίας αποζημίωσης οι παραγωγοί λόγω τεχνικών εκκρεμοτήτων.
Αποζημίωση έως και στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα κατατεθεί ειδική νομοθετική ρύθμιση, με βάση το μοντέλο που εφαρμόστηκε μετά τις φυσικές καταστροφές Daniel και Elias το 2023.
Οι βασικές προβλέψεις περιλαμβάνουν:
- αποζημίωση έως το 100% της ασφαλιζόμενης αξίας της παραγωγής,
- κατάργηση του ανώτατου πλαφόν αποζημίωσης,
- δυνατότητα καταβολής προκαταβολής στο 65% της εκτιμώμενης αποζημίωσης,
- ειδικό αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την έγκριση ad hoc προγράμματος οικονομικής στήριξης.
Εφόσον οι σχετικές διατάξεις ψηφιστούν από τη Βουλή, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΛΓΑ θα μπορεί να προχωρήσει πολύ νωρίτερα στις πρώτες πληρωμές.
Ποιες περιοχές επλήγησαν περισσότερο
Τα πρώτα συνεργεία του ΕΛΓΑ πραγματοποίησαν αυτοψίες σε πολλές περιοχές της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδας.
Στη Φθιώτιδα οι μεγαλύτερες ζημιές εντοπίστηκαν στους Δήμους:
- Λαμιέων
- Μακρακώμης
- Αμφίκλειας – Ελάτειας
Στη Θεσσαλία πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες στον Δήμο Τυρνάβου και στον Δήμο Ελασσόνας, όπου επλήγησαν σημαντικές δενδρώδεις καλλιέργειες αλλά και μεγάλες εκτάσεις αραβοσίτου και μηδικής.
Παράλληλα ξεκινούν αυτοψίες:
- στον Δήμο Ορχομενού στη Βοιωτία,
- στις κοινότητες του Δήμου Κιλελέρ,
- στη Βόρεια Εύβοια, όπου καταγράφηκαν σοβαρές ζημιές κυρίως σε συκοκαλλιέργειες.
Οι καλλιέργειες που υπέστησαν τις μεγαλύτερες απώλειες
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις του ΕΛΓΑ, οι ζημιές αφορούν μεγάλο εύρος καλλιεργειών.
Μεταξύ αυτών:
- κελυφωτό φυστίκι,
- ακτινίδια,
- καρύδια,
- αμύγδαλα,
- ρόδια,
- δαμάσκηνα,
- αχλάδια,
- ροδάκινα,
- νεκταρίνια,
- αμπέλια,
- σύκα,
- βαμβάκι,
- αραβόσιτο,
- μηδική,
- βιομηχανική τομάτα,
- καπνά,
- κρεμμύδια,
- κηπευτικά.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι ζημιές χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα εκτεταμένες, με πλήρη απώλεια παραγωγής.
Τι ακολουθεί μετά τη δήλωση ζημιάς
Μετά την ολοκλήρωση της περιόδου υποβολής δηλώσεων, οι γεωπόνοι του ΕΛΓΑ θα ξεκινήσουν εξατομικευμένες επισκέψεις σε κάθε αγροτεμάχιο.
Η διαδικασία περιλαμβάνει:
- Επιτόπια εκτίμηση της ζημιάς.
- Σύνταξη εξατομικευμένου πορίσματος.
- Υπολογισμό της δικαιούμενης αποζημίωσης.
- Καταβολή προκαταβολής, όπου προβλέπεται.
- Τελική εξόφληση μετά την ολοκλήρωση όλων των ελέγχων.
Τι πρέπει να κάνουν άμεσα οι παραγωγοί
Οι πληγέντες αγρότες καλό είναι να κινηθούν άμεσα ώστε να μην υπάρξουν προβλήματα στη διαδικασία.
Συνιστάται να:
- υποβάλουν εγκαίρως τη δήλωση ζημιάς,
- διατηρήσουν την καλλιέργεια στην κατάσταση που βρίσκεται μέχρι την αυτοψία, εκτός αν υπάρχουν οδηγίες του ΕΛΓΑ,
- συγκεντρώσουν όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά,
- παρακολουθούν τις ανακοινώσεις του τοπικού υποκαταστήματος για τις ημερομηνίες των εκτιμήσεων.
Συμπέρασμα
Η φετινή χαλαζόπτωση αποτελεί μία από τις σοβαρότερες καταστροφές των τελευταίων ετών για πολλές παραγωγικές περιοχές της χώρας. Η άμεση ενεργοποίηση του ΕΛΓΑ, η έναρξη των δηλώσεων ζημιάς από τις 27 Ιουλίου έως τις 10 Αυγούστου και η πρόθεση της κυβέρνησης να εφαρμόσει ένα μοντέλο αποζημιώσεων αντίστοιχο με εκείνο του προγράμματος Daniel δημιουργούν προσδοκίες για ταχύτερη οικονομική στήριξη των παραγωγών.
Ωστόσο, καθοριστικό ρόλο θα παίξουν τόσο η έγκαιρη υποβολή των δηλώσεων από τους αγρότες όσο και η γρήγορη ολοκλήρωση των εκτιμήσεων, ώστε οι αποζημιώσεις να φτάσουν στους δικαιούχους χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις.
