Στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) βρίσκεται η απόφαση του Α’ Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών σε υπόθεση παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων που χορηγήθηκαν μέσω του Εθνικού Αποθέματος του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η υπόθεση αφορά τη λεγόμενη «δίκη των 58», όπου το δικαστήριο έκρινε ένοχους 57 αγρότες από την Κρήτη για απάτη σχετικά με ευρωπαϊκές επιδοτήσεις. Ωστόσο, μία κατηγορούμενη αθωώθηκε κατά πλειοψηφία, καθώς το δικαστήριο έκανε δεκτό τον ισχυρισμό ότι είχε επιστρέψει, μαζί με τους νόμιμους τόκους, περίπου 30.000 ευρώ που είχε εισπράξει.
Η EPPO επιδιώκει να βάλει τέλος στην πρακτική σύμφωνα με την οποία κατηγορούμενοι απαλλάσσονται από τις ποινικές συνέπειες επειδή επέστρεψαν τα χρήματα που έλαβαν παράνομα από ευρωπαϊκά κονδύλια. Για τον λόγο αυτό άσκησε έφεση κατά της αθωωτικής απόφασης που εκδόθηκε σε μία από τις πλέον γνωστές υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Παρόμοιες αποφάσεις έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν από ελληνικά δικαστήρια σε αντίστοιχες υποθέσεις, γεγονός που φαίνεται να προβληματίζει την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Στις 6 Ιουλίου 2026, η EPPO ανακοίνωσε ότι προσέφυγε κατά της αθωωτικής κρίσης, υποστηρίζοντας πως η επιστροφή των χρημάτων δεν αποκαθιστά τη ζημία που έχει ήδη προκληθεί στο Εθνικό Απόθεμα, καθώς οι διαθέσιμοι πόροι χάνονται οριστικά όταν διατεθούν παράνομα.
Το ζήτημα είχε αναδείξει και η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας, Λάουρα Κοβέσι, κατά τη διάρκεια του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών. Αναφερόμενη στις υποθέσεις απάτης στην Ελλάδα και ειδικότερα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, είχε διερωτηθεί πώς είναι δυνατόν κάποιος να επιστρέφει τα χρήματα και να απαλλάσσεται από τις ποινικές ευθύνες.
Τι διαπίστωσε η έρευνα
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, οι καταδικασθέντες υπέβαλαν από το 2019 έως το 2022 ψευδείς δηλώσεις προκειμένου να αποκτήσουν δικαιώματα ενίσχυσης από το Εθνικό Απόθεμα, το οποίο δημιουργήθηκε για τη στήριξη νέων και νεοεισερχόμενων αγροτών.
Η έρευνα αποκάλυψε ότι στις συγκεκριμένες εκτάσεις δεν είχε πραγματοποιηθεί καμία γεωργική δραστηριότητα. Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις οι εκτάσεις δεν ανήκαν ούτε στους ίδιους ούτε στους φερόμενους ως ιδιοκτήτες, ενώ τα στοιχεία έδειξαν ότι οι σχετικές δηλώσεις ιδιοκτησίας έγιναν μετά την υποβολή των αιτήσεων και αργότερα αποσύρθηκαν.
Οι αιτήσεις βασίζονταν σε δηλώσεις ιδιοκτησίας ή μίσθωσης εκτάσεων στην Καστοριά, οι οποίες παρουσιάζονταν ως βοσκότοποι ή εκτάσεις με αγριελιές, παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι αιτούντες κατοικούσαν στην Κρήτη.
Παράλληλα, οι αρμόδιες αρχές διαπίστωσαν ότι οι δηλωθείσες καλλιέργειες δεν ήταν ρεαλιστικές, καθώς στις συγκεκριμένες περιοχές δεν υπάρχουν ιδιωτικοί βοσκότοποι με τα χαρακτηριστικά που δηλώθηκαν, ενώ οι αγριελιές δεν μπορούν να αναπτυχθούν λόγω των ιδιαίτερων κλιματολογικών συνθηκών.
Επιδοτήσεις άνω των 1,7 εκατ. ευρώ
Από το συγκεκριμένο σχήμα, οι κατηγορούμενοι φέρονται να εισέπραξαν συνολικά 1.736.989,23 ευρώ από ευρωπαϊκές αγροτικές ενισχύσεις, ενώ επιχείρησαν χωρίς επιτυχία να λάβουν ακόμη 165.949,68 ευρώ, καθώς οι σχετικές αιτήσεις απορρίφθηκαν.
Δύο άτομα που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες των εκτάσεων καταδικάστηκαν επίσης για συνέργεια και υποκίνηση στην απάτη.
Το δικαστήριο επέβαλε στους 57 καταδικασθέντες ποινές φυλάκισης από ένα έως τρία χρόνια με τριετή αναστολή, ενώ σε 28 εξ αυτών επιβλήθηκαν και χρηματικά πρόστιμα από 500 έως 8.000 ευρώ. Παράλληλα, απορρίφθηκαν όλα τα αιτήματα αναγνώρισης ελαφρυντικών.
Έρευνα και για υπαλλήλους του ΟΠΕΚΕΠΕ
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία συνεχίζει την έρευνα εξετάζοντας τις ευθύνες τριών υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ που πραγματοποίησαν επιτόπιους ελέγχους στις επίμαχες εκτάσεις.
Παράλληλα, διερευνάται και η πιθανή εμπλοκή επιπλέον στελεχών που ενέκριναν πληρωμές επιδοτήσεων το 2020, χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης επιβεβαίωση της ιδιοκτησίας των εκτάσεων και της πραγματικής αγροτικής δραστηριότητας.
Η EPPO επιμένει ότι η επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών δεν αρκεί για να εξαλειφθεί η ζημία που προκαλείται στα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ζητά την ανατροπή της αθωωτικής απόφασης.
